Khoa Học News

Dấu hiệu lão hóa sớm ở não bộ nữ thanh thiếu niên trong đại dịch Covid-19

Theo kết quả nghiên cứu của Đại học Washington (Mỹ) và được công bố ngày 9/9 trên tạp chí khoa học đa ngành Proceedings của Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ, não bộ của các thiếu nữ tuổi teen đã trải qua thời kỳ đại dịch Covid-19 có những dấu hiệu "lão hóa" sớm.

Nghiên cứu được thực hiện bằng cách đo lường tình trạng mỏng vỏ não, một quá trình bắt đầu vào cuối thời thơ ấu hoặc đầu tuổi vị thành niên. Các nhà khoa học coi quá trình này là việc bộ não tự kết nối lại khi trưởng thành, làm tăng hiệu quả hoạt động của não bộ. Tuy nhiên, quá trình này sẽ tăng nhanh trong điều kiện căng thẳng và tình trạng mỏng vỏ não tăng nhanh thường liên quan đến chứng trầm cảm và lo âu.


Hình ảnh cho thấy tình trạng mỏng vỏ não ở nữ thanh thiếu niên so với nam thanh thiếu niên. (Ảnh: Institute for Learning and Brain Sciences, Đại học Washington).

Nhóm nghiên cứu trên đã bắt đầu khảo sát với một nhóm gồm 160 trẻ em và thanh thiếu niên với mục tiêu mô tả những thay đổi điển hình trong những năm tháng tuổi thiếu niên. Công việc quét hình ảnh vỏ não nhằm thu được những chỉ số cần thiết được tiến hành lần đầu vào năm 2018 khi các đối tượng nghiên cứu trong độ tuổi từ 9-17. Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 vào năm 2020 đã khiến việc đo đạc lần thứ hai phải tạm ngừng.

Đến năm 2021 khi sau khi lệnh phong tỏa và hạn chế đi lại vì đại dịch Covid-19 bắt đầu được dỡ bỏ, tất cả các đối tượng nghiên cứu đều không còn phải trải qua giai đoạn căng thẳng kéo dài vì đại dịch và khoảng 130 đối tượng đã trở lại để tham gia nghiên cứu đợt thứ hai. Nhờ vậy, nghiên cứu so sánh được dữ liệu thu thập được từ trước và sau đại dịch về sự phát triển của não bộ của nhóm này. Tiến sĩ Neva Corrigan - chủ nhiệm công trình nghiên cứu cho rằng điều này giúp tạo ra một "thí nghiệm tự nhiên".

Kết quả cho thấy, cả nam và nữ ở độ tuổi thanh thiếu niên đều bị mỏng vỏ não nhanh chóng trong giai đoạn trước và sau thời kỳ phong tỏa vì đại dịch. Tuy nhiên, tác động này đáng chú ý hơn nhiều ở nữ giới. Tình trạng mỏng vỏ não ở nữ đã tăng nhanh hơn, với mức độ lão hóa sớm trung bình là 4,2 năm, trong khi con số này đối với nam là 1,4 năm.

Theo Tiến sĩ Patricia K. Kuhl, đứng đầu Viện Khoa học Não bộ  tại Đại học Washington và là một trong những tác giả của nghiên cứu, các kết quả trên cho thấy tác động lão hóa xảy ra trên toàn bộ não - tất cả các thùy ở cả hai bán cầu não. Bà Kuhl cho rằng sự thay đổi này là do sự cô lập xã hội do đại dịch Covid-19 gây ra, và các thiếu nữ chịu ảnh hưởng nhiều hơn là do nhóm này phụ thuộc nhiều hơn vào tương tác xã hội, chẳng hạn như nói chuyện với bạn bè cùng trang lứa để giải tỏa căng thẳng.

Theo các nhà nghiên cứu, kết quả trên sẽ đóng góp cho các nghiên cứu về sự suy giảm sức khỏe của thanh thiếu niên trong thời kỳ đại dịch, đồng thời nhấn mạnh tình trạng vỏ não mỏng đi nhanh chóng không phải là dấu hiệu của tổn thương não bộ. Tiến sĩ Ronald E. Dahl, Giám đốc Viện Phát triển con người tại Đại học California, Berkeley và không tham gia vào nghiên cứu, cho biết tình trạng vỏ não mỏng đi không nhất thiết là dấu hiệu của một vấn đề, mà có thể là dấu hiệu của sự thay đổi trưởng thành.

Mặc dù một số nghiên cứu não trước đây đã phát hiện ra rằng căng thẳng do đại dịch đã đẩy nhanh quá trình mỏng vỏ não, nhưng không có nghiên cứu nào so sánh những thay đổi như vậy giữa nữ và nam ở độ tuổi thanh thiếu niên.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể khẳng định liệu những thay đổi nói trên có phải là vĩnh viễn hay không, hoặc liệu khi các tương tác xã hội bình thường được khôi phục, thì quá trình phát triển não của thanh thiếu niên có trở lại mức bình thường hay không.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những siêu thực phẩm giúp kéo dài tuổi thọ

Những siêu thực phẩm giúp kéo dài tuổi thọ

Đậu nành, khoai lang, tỏi, nấm... là những thực phẩm giúp bạn sống thọ, khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Đăng ngày: 27/09/2026
Có thể thay thế rau xanh bằng trái cây được không?

Có thể thay thế rau xanh bằng trái cây được không?

Rau quả là một trong 4 nhóm thực phẩm cần thiết để có một bữa ăn hợp lý. Giá trị của rau quả là cung cấp cho cơ thể các chất dinh dưỡng có hoạt tính sinh học cao, đặc biệt là các vitamin (vitamin A, vitamin C) chất khoáng, vi khoáng. Ngoài ra l&

Đăng ngày: 26/09/2026
Nhìn đôi mắt đoán số năm bạn còn sống

Nhìn đôi mắt đoán số năm bạn còn sống

Nghiên cứu trên gần 47.000 người trưởng thành cho thấy võng mạc nắm giữ những manh mối quan trọng về đồng hồ sinh học của bạn.

Đăng ngày: 24/09/2026
Nên ăn hàu sống hay chín?

Nên ăn hàu sống hay chín?

Hàu chứa nhiều kẽm, nhiều loại men tiêu hóa, các vitamin (D, B11, B1, B2, B2, C…), khoáng chất (sắt, đồng, kali, photpho…) rất tốt cho cơ thể; đặc biệt hàm lượng axít béo omega-3 cao.

Đăng ngày: 23/09/2026
Táo là loại quả cực tốt cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng biết ăn đúng cách

Táo là loại quả cực tốt cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng biết ăn đúng cách

Táo là trái cây "vàng" không chỉ trong ẩm thực mà còn là vị thuốc có khả năng phòng tránh và điều trị nhiều loại bệnh.

Đăng ngày: 23/09/2026
Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc Hunzas ăn chay, dùng thực phẩm không hóa chất, môi trường tự nhiên trong lành, vận động nhiều và hít thở xua tan căng thẳng giúp tránh xa các căn bệnh thời đại.

Đăng ngày: 21/09/2026
Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Nếu bị tuyệt chủng, 3.500 loài muỗi trên Trái Đất hiện nay sẽ biến mất. Trong số đó, khoảng 200 loài muỗi có khả năng hút máu người và ba loài Anopheles, Culex, Aedes truyền bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày: 21/09/2026
Khoa Học News