Dãy núi trở thành nơi tập kết rác vũ trụ
Do nằm dưới đường bay của sân bay vũ trụ Baikonur, vùng núi Altai thường xuyên có mảnh vỡ tên lửa trút xuống sau mỗi lần phóng.
Dãy núi Altai ở Trung Á có dân cư thưa thớt với nhiều bộ lạc dân tộc thiểu số chuyên chăn cừu, trâu, nuôi ong, trồng ngũ cốc và thực vật họ đậu. Nhưng sự yên bình ở đây thường xuyên bị phá vỡ bởi các bộ phận tên lửa rơi từ trên trời xuống, theo Amusing Planet.
Dân làng thu thập mảnh vỡ từ một tàu vũ trụ rơi xuống đất. (Ảnh: Amusing Planet).
Vùng Altai nằm ngay bên dưới đường bay của sân bay vũ trụ Baikonur lớn và bận rộn nhất thế giới tại Kazakhstan. Mỗi lần tên lửa phóng từ Baikonur, bình nhiên liệu bỏ đi, tên lửa đẩy trống không và nhiều mảnh vỡ khác lại trút xuống những sườn đồi hẻo lánh, khiến cư dân hoảng sợ, phá hủy nhà cửa và làm chết gia súc. Cơ quan vũ trụ Nga thường xuyên phải bồi thường cho dân làng khi có tổn thất nghiêm trọng về tài sản.
Ước tính từ khi sân bay vũ trụ đi vào hoạt động trong thập niên 1950, hơn 2.500 tấn mảnh vỡ tên lửa đã rơi xuống Trái đất. Cư dân được cảnh báo 24 giờ trước mỗi lần phóng để có thể tìm nơi trú ẩn an toàn. Phần lớn mảnh vỡ rơi xuống dải đất định trước nằm ngay dưới đường bay của tên lửa, nhưng mảnh vỡ rơi ngoài khu vực này cũng được ghi nhận. Năm 2008, một khối kim loại dài 3 mét rơi xuống làng và suýt trúng một ngôi nhà.
Sự cố phóng hỏng hoặc vụ nổ có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều. Năm 2011, một tên lửa Soyuz-U không người lái bay lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) bị trục trặc chỉ vài phút sau khi phóng và rơi trở lại Trái đất với bình nhiên liệu còn đầy. Nó rơi trúng vùng núi Altai và phát nổ, làm vỡ cửa sổ ở cách 100km.
Sau khi Liên Xô tan rã, cơ quan vũ trụ ngừng thu thập mảnh vỡ tên lửa nằm rải rác khắp hàng nghìn km2 ở vùng thảo nguyên Kazakhstan và vùng núi Altai. Trong vòng vài năm sau khi Kazakhstan tách khỏi Liên Xô, một nền kinh tế mới xuất hiện quanh rác vũ trụ bị lãng quên. Những người kinh doanh sắt vụn háo hức chờ mỗi lần phóng tên lửa và theo dõi mảnh vỡ rơi bằng ống nhòm. Sau đó, họ sẽ cưỡi ngựa tới khu vực mảnh vỡ rơi. Bất kỳ vật liệu đáng giá nào như hợp kim titan và nhôm, cũng như dây đồng đều bị dỡ khỏi mảnh vỡ. Bất cứ thứ gì không thể bán sẽ được kéo về làng, dùng để làm mái chuồng gà, nhà kho, nhà vệ sinh, thậm chí xe trượt cho trẻ em.
Nhưng những mảnh vỡ tên lửa này không an toàn. Nhiên liệu tên lửa, đặc biệt là dimethylhydrazine không đối xứng (UDMH) cực kỳ độc hại và bình nhiên liệu bỏ đi có thể vẫn chứa 10% nhiên liệu còn sót lại khi tách ra khỏi tên lửa. Hydrazine hòa tan hoàn toàn với nước nên dễ dàng thấm vào đất, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm dùng để uống và tưới tiêu. Hydrazine cũng là tác nhân gây ung thư nổi tiếng. Hợp chất là được cho là nguyên nhân làm tăng số ca ung thư và khuyết tật bẩm sinh ở vùng Altai. Nhiều nhà nghiên cứu cho biết hợp chất hydrazine cũng độc hại đối với gan và hệ thần kinh trung ương, gây bệnh thần kinh không thể phục hồi.
Trong những năm gần đây, nhiên liệu đẩy tên lửa không độc hại và thân thiện với môi trường ngày càng thu hút nhiều sự quan tâm. Loại nhiên liệu đó an toàn và dễ xử lý hơn, đòi hỏi ít quy trình và cơ sở hạ tầng để lưu trữ và vận chuyển hơn. Nhiều cơ quan như NASA và ESA đã cắt giảm sử dụng nhiên liệu đẩy dựa trên hydrazine.
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?
Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời
Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.
Tiết lộ mới gây choáng ngợp về "hành tinh thứ 9" làm bằng vàng
Bản đồ chi tiết nhất về hành tinh thứ 9 nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc vừa được công bố trong một nghiên cứu đăng tải trên Journal of Geophysical Research: Planets.
Hóa ra Trái đất không phải là trung tâm của vũ trụ!
Với sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ kính viễn vọng và các thiết bị quan sát hiện đại, các nhà khoa học đã xác định được rằng đường kính của vũ trụ quan sát được là khoảng 93 tỷ năm ánh sáng.
"Khai quật" được thứ không tưởng: "Hóa thạch ánh sáng" 9 tỉ năm
Một báu vật vượt thời gian, vượt qua mọi kỷ lục trước đó đã được các nhà khoa học Canada đào được trong kho dữ liệu kinh ngạc của James Webb: Một hóa thạch ánh sáng suýt bị bỏ lỡ.
Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?
Nếu kích thước của Trái đất chỉ là một viên bi thì kích thước Mặt trời sẽ tương đương với một quả bóng tập yoga và ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có đường kính khiến bạn khó tin.
