Khoa Học News

Điều gì khiến bệnh lao trở thành kẻ giết người lây nhiễm rộng nhất thế giới?

Năm 2008, các nhà khảo cổ học đã khai quật hai bộ xương 9.000 năm tuổi và xương của họ bị nhiễm những vi khuẩn rất quen thuộc.

Người Hy Lạp cổ gọi nó là Phthisis, người Inca gọi nó là Chaky Oncay, người Anh gọi nó là Tuberculosis và đó cũng chính là bệnh lao ngày nay. Bệnh lao là một trong những kẻ giết người nguy hiểm nhất thế giới, số người chết bởi căn bệnh này hơn cả sốt rét hay thậm chí là HIV/AIDS. Vậy điều gì khiến bệnh lao trở nên cực kì nguy hiểm và có khả năng tồn tại lâu đến thế?


Bệnh lao là một trong những kẻ giết người nguy hiểm nhất thế giới

Cách mà vi khuẩn lao xâm nhập và tấn công cơ thể

Thông thường, vi khuẩn lao tồn tại trong không khí. Khi đã xâm nhập vào đường hô hấp, chúng sẽ gây nhiễm trùng phổi. Lúc này, đại thực bào của hệ miễn dịch sẽ đến nơi nhiễm trùng để tiêu diệt những vi khuẩn xâm nhập. Tuy nhiên, trong vài trường hợp mà hệ thống miễn dịch sẽ không đủ mạnh để tiêu diệt kẻ xâm nhập như những người bị suy giảm chức năng do HIV hay béo phì và có thai. Vi khuẩn lao sẽ tấn công ngược lại đại thực bào và không ngừng nhân lên bao quanh mô phổi.


Vi khuẩn lao sẽ tấn công ngược lại đại thực bào và không ngừng nhân lên quanh mô phổi.

Càng nhiều tế bào bị lây nhiễm, vi khuẩn càng tạo ra nhiều enzym phá huỷ và làm nhiễm trùng mô, gây nên những cơn tức ngực và hiện tượng ho ra máu. Những tổn hại trong phổi dẫn đến thiếu oxy. Điều này làm thay đổi nội tiết tố dẫn đến sự chán ăn và giảm sản sinh sắt. Từ đây, vi khuẩn lan đến xương, gây đau lưng và di chuyển khó khăn, đau quặn ở thận, ruột và ảnh hưởng đến não, đau đầu, thậm chí gây mất khả năng nhận thức.


Bệnh lao được ví như "Xác Chết Trắng" dưới thời Victoria ở nước Anh.

Sau đây là những triệu chứng của bệnh lao: Sụt cân, ho dữ dội và ho ra máu, làn da thiếu sức sống. Những dấu hiệu bên ngoài này khiến bệnh lao được ví như "Xác Chết Trắng" dưới thời Victoria ở nước Anh. Trong thời kỳ này, bệnh lao được xem là dịch bệnh "lãng mạn" vì nó thường tấn công những họa sĩ và nhà thơ nghèo vì họ có hệ thống miễn dịch yếu.

Con người đã chống trả như thế nào?

Năm 1882, nhà vật lý học người Đức Robert Koch đã nghiên cứu được nguồn gốc của vi khuẩn bệnh lao. 13 năm sau, nhà vật lý học Wilhelm Roentgen khám phá ra tia X, giúp các bác sĩ chẩn đoán và theo dõi sự phát triển của vi khuẩn trong cơ thể người. Những kỹ thuật này là tiền đề để phát triển vắc-xin BCG để trị lao vào năm 1921. Những thành tựu này đặt nền móng cho thuốc kháng sinh và trở thành phương pháp điều trị lao hiệu quả nhất hiện nay.


Khoảng 90% người mắc bệnh lao không cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào.

Tuy nhiên, một vấn đề nan giải khác là chẩn đoán vì khoảng 90% người mắc bệnh lao không cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào. Trong quá trình lây nhiễm ngầm này, vi khuẩn lao có thể ngủ đông và chỉ hoạt động khi hệ thống miễn dịch trở nên quá yếu. Ngoài ra, những phương pháp điều trị truyền thống cần thời gian dài đến 9 tháng và đòi hỏi rất nhiều thuốc, do đó, nguy cơ gây tác dụng phụ rất cao và những liệu trình đơn lẻ dễ khiến khuẩn lao trở nên kháng thuốc.

Ngày nay, bệnh lao vẫn đang hoành hành ở 30 quốc gia, vốn phải đối mặt với nhiều khủng hoảng về sức khỏe cùng nhiều trường hợp ẩn bệnh. Những chuyên gia sức khỏe đều cho rằng cần phương pháp chẩn đoán tốt hơn, những kháng sinh kích hoạt nhanh hơn và nhiều vắc-xin hiệu quả hơn. Những nhà nghiên cứu đã phát triển một loại xét nghiệm nước tiểu có kết quả trong 12 giờ, cũng như phương pháp điều trị bằng thuốc uống có thể rút ngắn thời gian điều trị đến 75%. Mong rằng, với những phát triển vượt bậc ta sẽ sớm có thể đẩy bệnh lao vào quên lãng.

TIN CŨ HƠN
14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.

Đăng ngày: 09/06/2026
Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới

Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới

Quả lặc lè (hay còn được gọi là lặc lày, mướp rừng, mướp Mường, bầu rắn) là một siêu thực phẩm rất dễ ăn trong những mùa nóng nực.

Đăng ngày: 07/06/2026
Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Tết này thay vì ăn nhiều bánh kẹo, bạn nên tích cực thưởng thức những loại hạt rất tốt cho sức khỏe để tránh bị tăng cân, mệt mỏi.

Đăng ngày: 06/06/2026
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Lá bìm bìm làm thuốc

Lá bìm bìm làm thuốc

Bìm bìm được dùng phổ biến theo kinh nghiệm dân gian để làm thuốc lợi tiểu chữa phù thũng, đái dắt. Bìm bìm là loại dây leo. Lá mọc so le, chia 5 thùy. Hoa mầu trắng hay lam tím. Quả nang.

Đăng ngày: 30/05/2026
Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc ĐH Malaga chỉ ra, khả năng chịu đau ở nam giới và nữ giới là tương tự nhau.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khoa Học News