Điều gì tạo nên khối vật chất lớn bất thường trên Mặt trăng?

Vùng khuất của Mặt trăng có một khối vật chất cực kì lớn nằm ở phía cực Nam làm đau đầu giới khoa học.

Vùng trũng Nam cực - Aitken là một miệng núi lửa lớn tạo ra bởi các hoạt động địa chất từ rất lâu trên Mặt trăng, với đường kính khoảng 2.500km.

Bên dưới lưu vực này có một cấu trúc vật chất khối lượng lớn bất thường, kéo dài ít nhất 300 km xuống lòng đất, sâu hơn 10 lần so với vỏ Trái Đất. Các nhà khoa học cho rằng đây là tàn dư của hoạt động địa chất tạo ra miệng núi lửa.

Theo Geophysical Research Letters, kết quả phân tích cho thấy phần vật chất trên bề mặt lòng miệng hố núi lửa có khối lượng xấp xỉ 2,18 tỉ tỉ (2,18 x 10^18) kg. Khối lượng này tương đương với tiểu hành tinh cỡ lớn.

Nhóm nghiên cứu đưa ra 2 lý do cho sự xuất hiện của khối vật chất này. Có thể những kiến tạo làm một số vật liệu nhất định tập trung bên dưới miệng hố trong lúc bề mặt Mặt trăng nguội lạnh. Hoặc khối vật chất này có thể là bề nổi của lõi kim loại khổng lồ dưới bề mặt sau các đợt hoạt động địa chất.


Khu vực xuất hiện khối vật chất này, phía Nam trong lòng lưu vực Aitken. (Ảnh: NASA).

Cả 2 giả thuyết về khối vật chất này cần được xem xét kỹ lưỡng hơn, bởi nó có ý nghĩa quan trọng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về lịch sử Mặt trăng.

Nếu nó được sinh ra bởi một va chạm, và nằm trong khu vực 400km về phía đông nam trung tâm miệng núi lửa, nó có thể cho ta biết thêm về sự tác động của núi lửa. Còn nếu là do sự kết tinh không đồng đều của dung nham, giới khoa học sẽ có thêm nhiều điều cần giải đáp.

Hai nguồn dữ liệu đã được sử dụng trong nghiên cứu về cấu trúc vật chất này bao gồm dữ liệu địa hình từ Vệ tinh laser đo độ cao trên Mặt trăng (Lunar Orbiter Laser Altimeter) của Tàu trinh sát trên quỹ đạo Mặt trăng (Lunar Reconnaissance Orbiter) và dữ liệu trọng lực toàn cầu từ Phòng thí nghiệm Phục hồi Trọng Lực kín (Gravity Recovery Interior Laboratory).

Nhiều điều thú vị về Mặt trăng được mở ra gần đây một phần nhờ việc Trung Quốc cho đáp tàu vũ trụ Hằng Nga 4 lên vùng khuất của ngôi sao này. Ngoài ra, nó còn bởi Mỹ đang muốn đưa người trở lại Mặt trăng.

TIN CŨ HƠN
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News