Đoàn quân Napoleon thất bại vì... những chiếc cúc bằng thiếc?

Những chiếc cúc bằng thiếc có liên quan gì đến thất bại của quân đội Napoleon? Liệu sự thay đổi ở cấp độ phân tử có thể dẫn tới những thay đổi trong lịch sử loài người?

Câu chuyện được đề cập trong cuốn sách có tên Napoleon’s Buttons: How 17 molecules changed History (tạm dịch: Những chiếc cúc của Napoleon: 17 phân tử đã thay đổi lịch sử như thế nào), tác giả Penny LeCouteur - giáo sư hóa học kiêm nhà văn sống tại thành phố Vancouver của Canada, và tiến sĩ Jay Burreson - một nhà hóa học công nghiệp đồng thời là nhà quản lý của một hãng công nghệ.

Theo đó, khi đội quân của Napoleon hành quân tới Nga vào tháng 6/1812, họ là một lực lượng hùng hậu với hơn nửa triệu binh sĩ.


Đội quân hùng hậu Grande Armée của Napoleon - (Ảnh: WIKIWAND).

Tuy nhiên tới tháng 12 năm đó, đội quân có tên Grande Armée này chỉ còn lại chưa tới 10.000 quân sau khi một số lượng lớn binh sĩ tử trận vì giao tranh, đói khát và vì lạnh.

Một trong những "thủ phạm" khiến đoàn quân Napoleon thất bại được nói là những chiếc cúc sử dụng trên áo choàng, quần và áo khoác của binh sĩ trong đoàn Grande Armée.

Những chiếc cúc này được làm bằng thiếc, thường không bền trong điều kiện nhiệt độ thấp. Khi ở trong điều kiện thời tiết lạnh, loại vật liệu vốn cứng và sáng bóng này sẽ vỡ vụn ra thành bột.

Thiếu cúc, quân phục và áo choàng chống rét của binh sĩ trở nên "tanh bành" như những tấm thảm rách lỗ chỗ khiến họ không được giữ ấm. Trang phục lỏng lẻo, vướng víu cũng ảnh hưởng đến khả năng chiến đấu của họ.

Kết quả, khi đến được thành phố Borisov, cả đoàn quân hùng hậu chỉ còn lại số ít, vật vờ "như những bóng ma".

Theo các nhà khoa học, mặc dù không phải mọi nguyên tố hóa học đều có thể giúp đưa ra những lý giải lịch sử, nhưng những đặc trưng của các phân tử là vấn đề trung tâm của rất nhiều sự kiện lớn trong suốt lịch sử đã trải của loài người.

Ví dụ như vật liệu bông vốn được làm từ cellulose, một chất liệu được sản xuất hiệu quả hơn trong điều kiện thời tiết ẩm. Độ ẩm xung quanh sẽ giúp các sợi vải gắn chặt với nhau khiến chúng khó phân tách hơn trong khi dệt.

Kết quả là các khu vực hay mưa ở miền Bắc nước Anh trở thành nơi lý tưởng để mở rộng ngành công nghiệp bông sợi. Địa thế đó cũng đã biến khu vực này từ một xã hội nông nghiệp đơn thuần thành một khu vực phát triển công nghiệp sôi động...

TIN CŨ HƠN
Những vật liệu cứng nhất hành tinh

Những vật liệu cứng nhất hành tinh

Nhờ công nghệ tiên tiến, các nhà khoa học đã cho ra đời những "siêu vật liệu" nhân tạo có độ cứng vượt trội hơn nhiều.

Đăng ngày: 01/03/2026
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 01/03/2026
Bằng chứng khoa học cho thấy đầu thai là có thực

Bằng chứng khoa học cho thấy đầu thai là có thực

Trong khi nhiều nhà khoa học cho rằng ý niệm về sự đầu thai chỉ là huyền thoại thì có một số chuyên gia đáng tin cậy tin nó là một hiện tượng có thật.

Đăng ngày: 28/02/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 28/02/2026
Những sự thật thú vị về Valentine không phải ai cũng biết

Những sự thật thú vị về Valentine không phải ai cũng biết

Dưới đây là một số điều thú vị xoay quanh ngày Lễ Valentine mà có thể không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 28/02/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 27/02/2026
Lịch sử ra đời của pháo hoa

Lịch sử ra đời của pháo hoa

Pháo hoa là một loại hình trình diễn công cộng thường được tổ chức trong ngày lễ tết hay các dịp kỷ niệm đặc biệt ở Việt Nam và nhiều nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News