Khoa Học News

Động vật sống lâu hơn trong khí hậu lạnh hơn

Khí hậu càng lạnh hơn thì bạn sống càng lâu hơn – nếu bạn là loài máu lạnh – một nghiên cứu mới cho biết.

Mối liên hệ này giữa nhiệt độ và tuổi thọ có thể rất có ý nghĩa đối với những loài máu lạnh trong thế giới đang ấm dần lên của chúng ta.

Stephan Munch và Santiago Salinas, cả hai thuộc Đại học Stony Brook tại New York, rất thích thú với sự khác biệt rất lớn về tuổi thọ giữa hai nhóm ngọc trai. Một nhóm tại Tây Ban Nha có vòng đời 29 năm, trong khi một nhóm khác tại Nga có thể sống đến 200 năm.

Bất chấp thực tế rằng chỉ có sự khác biệt nhỏ về vĩ độ giữa hai nhóm này – 43 vĩ độ bắc đối với nhóm tại Tây Ban Nha và 66 vĩ độ Bắc đối với nhóm tại Nga – các nhà nghiên cứu băn khoăn liệu sự khác biệt về nhiệt độ ở hai khu vực này có phải là nguyên nhân cho khác biệt rất lớn về tuổi thọ của hai loài trai này không.

Munch cho biết: “Trong khi nhiều người có thể cho rằng sự thích nghi hoặc biến đổi địa lý về sự phong phú của thức ăn và loài săn mồi là nguyên nhân của sự chênh lệch này, thì chúng tôi muốn biết liệu sự khác biệt địa lý về tuổi thọ mà chúng ta thấy ở rất nhiều loài có một cơ sở sinh lý về nhiệt độ hay không”.

Munch và Salinas xem xét dữ liệu về tuổi đời từ phòng thí nghiệm và cac quan sát thực tế của hơn 90 lần từ môi trường đất liền, nước ngọt và biển. Có nhiều sinh vật máu lạnh tham gia vào nghiên cứu, bao gồm những loài có vòng đời từ 11.6 ngày như loài chân kiếm Arcartia tonsa đến loài ngọc trai (Margaritifera margaritifera) có vòng đời 74 năm.

Phát hiện của họ, được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences số ngày 27 tháng 7 cho thấy ở nhiều loài vật và nhiều môi trường sống khác nhau, nhiệt độ có mối liên hệ chặt chẽ với tuổi thọ - do đó khí hậu càng lạnh thì tuổi đời của các loài vật càng dài hơn so với những loài sống trong nhiệt độ ấm hơn.

Lạnh hơn và già hơn

Quy luật này phù hợp với thuyết trao đổi chất của sinh thái (MTE), được sử dụng để giải thích làm thế nào lịch sử sự sống, dân số, chu trình địa lý và các quá trình sinh thái học cân bằng với kích thước và nhiệt độ cơ thể loài vật.

Động vật sống lâu hơn trong khí hậu lạnh hơn (Ảnh : germanys-exclusive-properties.com)

Salinas, nghiên cứu sinh tại Stony Brook, cho biết: “Bạn có thể nghĩ về một con vật như một cái cốc trong đó phản ứng hóa học diễn ra. Những quy luật áp dụng cho chất lỏng bên trong một cái cốc thí nghiệm cũng có thể áp dụng cho động vật. Các nhà hóa học nói về những quan hệ như tăng nhiệt độ sẽ đẩy nhanh quá trình phản ứng, và MTE mượn ý tưởng về quan hệ đó và áp dụng nó vào vật thể sống”.

Munch và Salinas phát hiện rằng tuổi đời của 87% số loài mà họ nghiên cứu cũng biến đổi như những gì MTE dự đoán, vì vậy những loài sống trong nhiệt độ lạnh hơn thì sống lâu hơn.

Tuy nhiên sau khi loại bỏ tác động của nhiệt độ, vẫn còn những biến đổi khác về tuổi thọ của một loài, điều này cho thấy những yếu tố khác (ví dụ như sự phong phú của thức ăn hoặc số lượng loài săn mồi) vẫn đóng vai trò nhất định trong việc xác định tuổi thọ của những nhóm động vật khác nhau.

Ý nghĩa cho tương lai

Với nhiệt độ ấm hơn đang tiến về phía vùng cực, rất nhiều loài vật sống trong điều kiện giá lạnh sẽ phải làm quen với những môi trường ấm hơn.

Salinas cho biết: “Thật thú vị khi tìm hiểu làm thế nào những loài máu lạnh phản ứng với hiện tượng ấm lên toàn cầu. Vì mối quan hệ theo cấp số nhân giữa nhiệt độ và tuổi thọ, những thay đổi nhỏ trong nhiệt độ có thể dẫn đến những thay đổi lớn trong tuổi thọ”.

Ông thêm vào: “Chúng ta có thể sẽ thấy những thay đổi trong cấu trúc và tính ổn định của hệ sinh thái nếu những loài máu lạnh thay đổi lịch sử của bản thân để phù hợp với nhiệt độ ấm hơn, trong khi những loài máu nóng lại không làm như vậy”.

Một nghiên cứu khác gần đây phát hiện rằng nhiệt độ ấm lên có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho những sinh vật có cơ thể nhỏ, và có thể tạo ra những thay đổi sinh thái to lớn.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/10/2026
Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Được mệnh danh là loài sinh vật “độc” nhất thế giới, nọc độc của ếch phi tiêu khiến hệ thần kinh bị tê liệt, gây tê liệt các cơ và dẫn tới tử vong.

Đăng ngày: 30/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Vua chuột - hiện tượng kinh dị hiếm gặp và nguy hiểm

Vua chuột - hiện tượng kinh dị hiếm gặp và nguy hiểm

Bạn có biết thế giới còn tồn tại tới khái niệm vua chuột. Vậy vua chuột là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé

Đăng ngày: 24/09/2026
Sinh vật độc lạ hệt như miếng sushi, nhưng chớ có đụng vào nhé...

Sinh vật độc lạ hệt như miếng sushi, nhưng chớ có đụng vào nhé...

Mỗi khi nhìn thấy con vật nào đó dễ thương, chúng ta thường nghĩ rằng: "Mang về nhà nuôi!".

Đăng ngày: 16/09/2026
Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Khủng long bạo chúa T. Rex, hổ Tasmania, bò biển Steller tuyệt chủng nhiều năm trước vì nguyên nhân tự nhiên hoặc do con người lấn chiếm môi trường sống.

Đăng ngày: 15/09/2026
Khoa Học News