Đồng xu quý hiếm 2.000 năm tuổi được cậu bé Israel phát hiện khi đi… sơ tán

Trong khi khám phá khu vực xung quanh khách sạn nơi mình đang sơ tán, cậu bé 11 tuổi Nati Toyikar tình cờ thấy một đồng xu cổ hiếm có với niên đại lên tới 2.000 năm tuổi, từ thời vương quốc Hasmonean. Thông tin này vừa được Cơ quan Cổ vật Israel công bố hồi đầu tuần này.

Nati Toyikar đã được sơ tán khỏi nhà của mình tại vùng Kibbutz Magen sau cuộc tấn công của Hamas. Cậu bé hiện sống tại một trong những khách sạn dành cho những cư dân sơ tán dọc Biển Chết. Tại đây, trong một chuyến khám phá, cậu bất ngờ tìm thấy một đồng xu cổ từ thời vương quốc Hasmonean dưới sự trị vì của Vua Alexander Yanai. Nati sau đó đã đem nộp cổ vật này cho Cơ quan Cổ vật Israel.

Ông Ronen - cha của Nati - chia sẻ: “Sau khi tan học, thỉnh thoảng bọn trẻ lại đi dạo và khám phá khu vực khách sạn. Nati là một cậu bé tò mò, thích nhìn xuống đất và tìm kiếm những điều thú vị. Sau chuyến đi, Nati hào hứng đến chỗ tôi và cho biết mình đã tìm thấy một đồng xu nhỏ. Chúng tôi đã tìm hiểu về đồng xu đó trên Internet.

Sau đó, theo lời đề nghị của Nati, chúng tôi đã gọi điện và báo cáo phát hiện này cho Cơ quan Cổ vật Israel. Thông tin này ngay lập tức nhận được sự quan tâm lớn từ cơ quan này và nhà khảo cổ học Alex Freiberg đã tìm mọi cách để gặp Nati. Ông ấy đã trao cho thằng bé một giấy chứng nhận, điều này khiến Nati rất vui”.

Theo Tiến sĩ Robert Cole - Giám đốc Chi nhánh Tiền xu tại Cơ quan Cổ vật Israel - “đồng xu mà Nati tìm thấy là đồng tiền nổi tiếng của vương quốc Hasmonean dưới thời trị vì của Vua Alexander Janai (104-76 trước Công nguyên). Trên đồng xu có biểu tượng một chiếc mỏ neo và xung quanh có một dòng chữ bằng tiếng Hy Lạp - “Alexander Basileus” có nghĩa là “(của) Vua Alexander”.


Nati Toyikar, 11 tuổi, người đã tìm thấy đồng xu 2.000 năm tuổi. (Ảnh: Israel Antiquities Authority).

Mặt sau của đồng xu có một ngôi sao với tám tia sáng, được bao quanh bởi vương miện của các vị vua. Giữa các tia sáng, có thể thấy một dòng chữ nhỏ. Theo các nhà khoa học, dòng chữ này hiện mới chỉ có thể giải mã được một phần. Nó là tên và tước hiệu của vị vua Alexander Yanai bằng tiếng Do Thái cổ.

Vương quốc Hasmonean đạt đến đỉnh cao quyền lực và sự mở rộng lãnh thổ dưới thời Alexander Yanai. Là một người Do Thái và một nhà cai trị Hy Lạp quan trọng, ông giữ tước hiệu kép là thầy tế lễ thượng phẩm và vua - đây là một đặc điểm đáng chú ý trên dòng chữ trên đồng xu.

Đồng xu được đúc vào những năm 80 trước Công nguyên với số lượng rất lớn và sự phân bố rộng rãi của nó ở Israel và các khu vực lân cận cho thấy sự mở rộng của vương quốc dưới sự cai trị của Yanai.

“Những đồng xu loại này được tìm thấy dọc theo bờ Biển Chết là bằng chứng về quân đội và cuộc chinh phục của nhà vua chống lại Vương quốc Nabatim ở Jordan. Những đồng xu này được dùng để trả cho các binh lính của nhà vua trong việc xây dựng cũng như củng cố các pháo đài trong khu vực (như Masada, Makhvar, Qumran) và cũng để xây dựng một hạm đội tàu hoạt động ở Biển Chết. Đó có lẽ là nguyên nhân biểu tượng mỏ neo xuất hiện trên đồng tiền” - Tiến sĩ Cole cho biết.

Trong khi đó, hai quan chức Orit Apalo và Einat Kashi thuộc Cơ quan Cổ vật cho biết: “Kể từ ngày 7/10, chúng tôi đã hướng dẫn các trung tâm giáo dục của Cơ quan Cổ vật Israel tổ chức và tiến hành các hoạt động khám phá tại hàng trăm khách sạn nơi người sơ tán đang ở. Những người tham gia có cơ hội thoát ra khỏi thực tế khó khăn và tiếp xúc với thế giới cổ vật. Chúng tôi đã gặp gỡ cư dân của Kibbutz Magen như một phần của nhiều hoạt động được thực hiện giữa những người sơ tán ở vùng Biển Chết. Chúng tôi rất vui khi thế hệ trẻ đã ý thức được tầm quan trọng của các cổ vật”.

TIN CŨ HƠN
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.

Đăng ngày: 17/04/2026
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài

Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài

Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi chủ nhân giải Nobel Y sinh năm 2022 phát hiện "bệnh Viking" thực ra là di sản của những cuộc hôn phối dị chủng của tổ tiên chúng ta với người khác loài Neanderthals.

Đăng ngày: 10/04/2026
Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên

Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên

Tháp đá đồ sộ nặng 1.168 tấn, cao khoảng 42m, có những vết nứt do một sự cố thời xưa và không thể dựng lên làm tượng đài.

Đăng ngày: 09/04/2026
Bức tường cong dài 405km bí ẩn chạy dọc Mông Cổ

Bức tường cong dài 405km bí ẩn chạy dọc Mông Cổ

Các nhà nghiên cứu phát hiện bức tường dài 405km dọc biên giới Mông Cổ - Trung Quốc dường như được xây dựng vội vàng để ngăn quân xâm lược.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News