Ếch ở Chernobyl thích nghi để chịu phóng xạ cao

Dù ếch cây sống thời gian dài trong môi trường phóng xạ sau tai nạn Chernobyl, tuổi thọ của chúng dường như không bị ảnh hưởng.

Năm 1986, thảm họa hạt nhân Chernobyl giải phóng lượng vật liệu phóng xạ lớn nhất vào môi trường trong lịch sử nhân loại. Đây là thảm họa đối với mọi dạng sống, nhưng giới nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn nắm rõ tai nạn đó ảnh hưởng như thế nào tới động vật hoang dã ở Ukraine ngày nay. Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Biology Letters chỉ ra đối với ếch cây phương đông (Hyla orientalis), việc tiếp xúc lâu năm với môi trường phóng xạ dường như không thay đổi tuổi thọ của chúng, theo IFL Science.


Ếch cây phương đông (Hyla orientalis). (Ảnh: Germán Orizaola)

Với sự vắng mặt của con người, vùng cấm Chernobyl trở thành một trong những khu bảo tồn tự nhiên lớn nhất ở châu Âu. "Tôi nghĩ lượng phóng xạ hiện nay ở vùng cấm Chernobyl không đủ để gây ra tổn thương rõ rệt ở động vật hoang dã, ít nhất ở phần lớn khu vực", tác giả nghiên cứu ở viện Estación Biológica de Doñana, Pablo Burraco, cho biết.

Trong hai tuần làm việc ở một số khu vực nhiễm phóng xạ nặng (trong vài giờ mỗi ngày), nhóm nghiên cứu tích tụ lượng phóng xạ tương đương một người đi khám nha khoa. Đó là vì những đồng vị phóng xạ nguy hiểm nhất được giải phóng vào thời gian xảy ra tai nạn Chernobyl có chu kỳ bán rã rất ngắn, vì vậy lượng phóng xạ giảm nhanh chóng sau vài tháng hoặc vài năm.

Burracco là thành viên trong nhóm nghiên cứu do Germán Orizaola đứng đầu. Họ tiến hành nghiên cứu thực địa ở Chernobyl từ năm 2016 đến năm 2018, kiểm tra các quần thể động vật với trọng tâm đặc biệt vào ếch cây phương đông. Họ lấy mẫu vật quần thể ếch ở Chernobyl với toàn bộ mức ô nhiễm phóng xạ trong vùng, thu thập hơn 200 con ếch đực. Trong môi trường ở phòng thí nghiệm, họ đánh giá độ tuổi của ếch, lượng phóng xạ mà chúng hấp thụ, mức độ hormone stress corticosterone, và xác định mức độ lão hóa của chúng, sử dụng chiều dài telomere. Telomere là cấu trúc giúp bảo vệ đầu mút nhiễm sắc thể khỏi những tác động từ bên ngoài.

Kết quả là không có khác biệt nào về tuổi thọ, tốc độ lão hóa và chỉ số stress ở ếch cây tại Chernobyl so với ếch sống ở khu vực không có phóng xạ, chứng tỏ lượng phóng xạ trong vùng không còn đủ để gây tổn thương kinh niên. Theo nhóm nghiên cứu, kết quả này củng cố vai trò của vùng cấm Chernobyl như một khu bảo tồn động vật hoang dã. Lượng phóng xạ thấp hiện nay là yếu tố chủ chốt, nhưng những con ếch cũng thích nghi để sống sót qua lượng phóng xạ cao. Một nghiên cứu trước đây hé lộ cách chúng tiến hóa chứng nhiễm hắc tố, chuyển từ xanh lá cây sang đen để bảo vệ cơ thể trước phóng xạ.

Các nhà nghiên cứu hy vọng có thể tiếp tục công việc để đánh giá tốt nhất tác động hiện nay của tai nạn Chernobyl lên động vật hoang dã nhưng phải tạm dừng do chiến sự Nga - Ukraine.

TIN CŨ HƠN
Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF) hôm 24/1 thông báo voi Sumatra đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng lớn hơn và Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đã nâng mức báo động về tình trạng của loài voi này từ “có nguy cơ” lên “có nguy cơ nghiêm trọng".

Đăng ngày: 16/01/2026
Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đăng ngày: 15/01/2026
Mèo Kefir - Con mèo trắng tại Nga được coi là to lớn nhất thế giới

Mèo Kefir - Con mèo trắng tại Nga được coi là to lớn nhất thế giới

Một con mèo trắng nặng 12,7 kg tại Nga đang được coi là con mèo nuôi lớn nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 15/01/2026
Khi trời mưa, những con chim sẽ trú ẩn ở đâu?

Khi trời mưa, những con chim sẽ trú ẩn ở đâu?

Vào những ngày mưa, chim cần tìm nơi trú ẩn để bảo vệ bộ lông khỏi bị ướt. Các loài chim khác nhau chọn ẩn náu ở những nơi khác nhau.

Đăng ngày: 15/01/2026
Ngựa thông minh hơn rất nhiều so với những gì chúng ta từng biết

Ngựa thông minh hơn rất nhiều so với những gì chúng ta từng biết

Các nhà khoa học tại Đại học Nottingham Trent (Anh) vừa khám phá ra rằng ngựa có khả năng hiểu và thực hiện một số trò chơi đơn giản một cách chính xác.

Đăng ngày: 14/01/2026
Thế giới trông như thế nào qua góc nhìn của động vật?

Thế giới trông như thế nào qua góc nhìn của động vật?

Một số loài động vật nhìn thấy màu sắc mà con người chỉ có thể tưởng tượng như tia cực tím UV.

Đăng ngày: 14/01/2026
Top 3 loài chim có sở thích ăn thịt cá sấu: Số 1 còn săn cả rắn, là hậu duệ của khủng long!

Top 3 loài chim có sở thích ăn thịt cá sấu: Số 1 còn săn cả rắn, là hậu duệ của khủng long!

Có tới 3 loài chim có sở thích tìm kiếm những con cá sấu để ăn thịt.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News