Khoa Học News

Ếch ở Chernobyl thích nghi để chịu phóng xạ cao

Dù ếch cây sống thời gian dài trong môi trường phóng xạ sau tai nạn Chernobyl, tuổi thọ của chúng dường như không bị ảnh hưởng.

Năm 1986, thảm họa hạt nhân Chernobyl giải phóng lượng vật liệu phóng xạ lớn nhất vào môi trường trong lịch sử nhân loại. Đây là thảm họa đối với mọi dạng sống, nhưng giới nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn nắm rõ tai nạn đó ảnh hưởng như thế nào tới động vật hoang dã ở Ukraine ngày nay. Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Biology Letters chỉ ra đối với ếch cây phương đông (Hyla orientalis), việc tiếp xúc lâu năm với môi trường phóng xạ dường như không thay đổi tuổi thọ của chúng, theo IFL Science.


Ếch cây phương đông (Hyla orientalis). (Ảnh: Germán Orizaola)

Với sự vắng mặt của con người, vùng cấm Chernobyl trở thành một trong những khu bảo tồn tự nhiên lớn nhất ở châu Âu. "Tôi nghĩ lượng phóng xạ hiện nay ở vùng cấm Chernobyl không đủ để gây ra tổn thương rõ rệt ở động vật hoang dã, ít nhất ở phần lớn khu vực", tác giả nghiên cứu ở viện Estación Biológica de Doñana, Pablo Burraco, cho biết.

Trong hai tuần làm việc ở một số khu vực nhiễm phóng xạ nặng (trong vài giờ mỗi ngày), nhóm nghiên cứu tích tụ lượng phóng xạ tương đương một người đi khám nha khoa. Đó là vì những đồng vị phóng xạ nguy hiểm nhất được giải phóng vào thời gian xảy ra tai nạn Chernobyl có chu kỳ bán rã rất ngắn, vì vậy lượng phóng xạ giảm nhanh chóng sau vài tháng hoặc vài năm.

Burracco là thành viên trong nhóm nghiên cứu do Germán Orizaola đứng đầu. Họ tiến hành nghiên cứu thực địa ở Chernobyl từ năm 2016 đến năm 2018, kiểm tra các quần thể động vật với trọng tâm đặc biệt vào ếch cây phương đông. Họ lấy mẫu vật quần thể ếch ở Chernobyl với toàn bộ mức ô nhiễm phóng xạ trong vùng, thu thập hơn 200 con ếch đực. Trong môi trường ở phòng thí nghiệm, họ đánh giá độ tuổi của ếch, lượng phóng xạ mà chúng hấp thụ, mức độ hormone stress corticosterone, và xác định mức độ lão hóa của chúng, sử dụng chiều dài telomere. Telomere là cấu trúc giúp bảo vệ đầu mút nhiễm sắc thể khỏi những tác động từ bên ngoài.

Kết quả là không có khác biệt nào về tuổi thọ, tốc độ lão hóa và chỉ số stress ở ếch cây tại Chernobyl so với ếch sống ở khu vực không có phóng xạ, chứng tỏ lượng phóng xạ trong vùng không còn đủ để gây tổn thương kinh niên. Theo nhóm nghiên cứu, kết quả này củng cố vai trò của vùng cấm Chernobyl như một khu bảo tồn động vật hoang dã. Lượng phóng xạ thấp hiện nay là yếu tố chủ chốt, nhưng những con ếch cũng thích nghi để sống sót qua lượng phóng xạ cao. Một nghiên cứu trước đây hé lộ cách chúng tiến hóa chứng nhiễm hắc tố, chuyển từ xanh lá cây sang đen để bảo vệ cơ thể trước phóng xạ.

Các nhà nghiên cứu hy vọng có thể tiếp tục công việc để đánh giá tốt nhất tác động hiện nay của tai nạn Chernobyl lên động vật hoang dã nhưng phải tạm dừng do chiến sự Nga - Ukraine.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn loài lợn quái dị nhất hành tinh

Bí ẩn loài lợn quái dị nhất hành tinh

Lợn đất là loài động vật có vú sinh sống ở châu Phi, điều đặc biệt là lợn đất không có họ hàng gần trong tự nhiên.

Đăng ngày: 13/06/2026
Thế giới xung quanh trong mắt các loài động vật như thế nào?

Thế giới xung quanh trong mắt các loài động vật như thế nào?

Bạn đã bao giờ dừng lại và tự hỏi chó mèo, thú cưng của bạn nhìn thế giới như thế nào?

Đăng ngày: 11/06/2026
Những động vật đang “đối mặt” với nguy cơ tuyệt chủng

Những động vật đang “đối mặt” với nguy cơ tuyệt chủng

Động vật hoang dã hiện nay đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, trong đó có nhiều loài đã ở mức báo động và vô cùng nguy cấp.

Đăng ngày: 11/06/2026
Giống chó được mệnh danh "tứ đại chiến khuyển" và khắc tinh của loài sói

Giống chó được mệnh danh "tứ đại chiến khuyển" và khắc tinh của loài sói

Kangal là một giống chó săn cừ khôi, xuất hiện vào thời vua Ashurbanipal của Assyrian.

Đăng ngày: 09/06/2026
Chuyện gì đã xảy ra với cừu Dolly và bản sao của nó?

Chuyện gì đã xảy ra với cừu Dolly và bản sao của nó?

Đối với các nhà khoa học đã tạo ra Dolly, di sản trực tiếp của thành tựu này là sự tồn tại liên tục của trung tâm nghiên cứu của họ.

Đăng ngày: 09/06/2026
"Ma sông Mekong" bất ngờ xuất hiện ở Campuchia

"Ma sông Mekong" bất ngờ xuất hiện ở Campuchia

Các chuyên gia bão tồn tỏ ra ngạc nhiên khi phát hiện một loài cá chép quý hiếm đã bị mất tích hơn 20 năm qua.

Đăng ngày: 07/06/2026
Sự thật loài chim "bắt cô trói cột" kỳ lạ của Việt Nam

Sự thật loài chim "bắt cô trói cột" kỳ lạ của Việt Nam

Không chỉ có tên gọi độc đáo, loài chim bắt cô trói cột còn là loài chim có nhiều đặc điểm kỳ lạ của Việt Nam.

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoa Học News