Giải mã bí ẩn về sức hút của bức họa "Cô gái đeo khuyên tai ngọc trai"

Ngày 2/10, các nhà khoa học tại bảo tàng Mauritshuis ở thành phố La Haye (Hà Lan) đã tiết lộ một phát hiện đầy ấn tượng về bức họa nổi tiếng thế giới "Cô gái đeo khuyên tai ngọc trai" của danh họa Johannes Vermeer.

Đây là tác phẩm được yêu thích suốt nhiều thế kỷ qua, và giờ đây, nhờ công nghệ hiện đại, lý do khiến bức tranh này có sức hút kỳ lạ đã được khám phá.

Bảo tàng Mauritshuis đã hợp tác với các nhà thần kinh học để đo lường phản ứng của não bộ khi người xem chiêm ngưỡng bức họa và những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng khác. Kết quả cho thấy bức chân dung này kích hoạt một hiện tượng thần kinh đặc biệt mà họ gọi là "Vòng lặp chú ý kéo dài". Theo các nhà nghiên cứu, duy nhất tác phẩm của danh họa người Hà Lan tạo nên hiệu ứng này.

Khi quan sát bức tranh, mắt của người xem tự động bị cuốn hút lần lượt từ đôi mắt của cô gái, đến miệng, rồi tới viên ngọc trai, sau đó quay trở lại đôi mắt, tạo thành một chu trình liên tục. Điều này khiến người xem không thể rời mắt và kéo dài thời gian thưởng thức tác phẩm so với các bức tranh khác. Ông Martin de Munnik - đại diện của công ty Neurensics, nơi thực hiện nghiên cứu này - giải thích rằng: “Bạn phải chú ý đến cô ấy, dù bạn có muốn hay không. Bạn phải yêu cô ấy, dù bạn có muốn hay không”.


Bức tranh "cô gái đeo khuyên tai ngọc trai".

Bằng cách đo lường sóng não, các nhà khoa học còn phát hiện phần vỏ não trước – khu vực điều khiển ý thức và bản sắc cá nhân – là phần được kích thích mạnh nhất khi ngắm nhìn tác phẩm này. Đây là phát hiện đầy bất ngờ đối với đội ngũ nghiên cứu, dù họ đã biết từ trước rằng bức chân dung của Vermeer có điều gì đó đặc biệt.

Nghiên cứu này cũng là lần đầu tiên sử dụng kết hợp máy quét não EEG và MRI để đo phản ứng thần kinh khi chiêm ngưỡng nghệ thuật.

Trong nghiên cứu, các nhà khoa học còn so sánh phản ứng não bộ khi người xem đứng trước bức tranh gốc tại bảo tàng và khi ngắm nhìn các bản sao. Họ phát hiện rằng cảm xúc mà người xem trải nghiệm khi chiêm ngưỡng tác phẩm gốc mạnh hơn gấp 10 lần so với khi xem phiên bản tái tạo.

Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc thưởng thức nghệ thuật trực tiếp. Giám đốc bảo tàng Mauritshuis Martine Gosselink chia sẻ: "Việc tiếp cận nghệ thuật, dù là nhiếp ảnh, múa hay các tác phẩm của những bậc thầy cổ điển từ thế kỷ 17, đều rất quan trọng. Nó giúp phát triển não bộ của bạn... và não bộ không bao giờ nói dối".


Đây là bức họa hiếm hoi của Vermeer có nhân vật chính thực sự nhìn thẳng vào người xem.

Điều khiến "Cô gái đeo khuyên tai ngọc trai" khác biệt so với các tác phẩm khác của Vermeer chính là cách ông tạo ra 3 điểm nhấn chính trên bức tranh: đôi mắt, miệng và viên ngọc trai. Trong khi đó, ở hầu hết các bức tranh khác của Vermeer, sự tập trung chỉ nằm ở một điểm duy nhất, còn các chi tiết xung quanh được làm mờ.

Giám đốc Gosselink cũng nhấn mạnh rằng bức chân dung này là bức họa hiếm hoi của Vermeer có nhân vật chính thực sự nhìn thẳng vào người xem. Trong các tác phẩm khác của ông, nhân vật thường mải mê với công việc của họ như viết lách, thêu thùa hoặc làm những việc khác. Bà cho biết: "Nhưng với cô gái này, cô ấy đang nhìn bạn".

Theo ông Martin de Munnik, chắc chắn sẽ rất thú vị nếu nghiên cứu tương tự được thực hiện đối với các tác phẩm nổi tiếng khác, như "Mona Lisa" của danh họa Leonardo da Vinci. Phát hiện mới nói trên không chỉ làm sâu sắc thêm sự ngưỡng mộ đối với bức tranh của Vermeer, mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của nghệ thuật trong việc kích thích não bộ và tạo ra những cảm xúc khó quên trong lòng người xem.

TIN CŨ HƠN
Top 8 sự thật ngẫu nhiên về vạn vật xung quanh chúng ta, tưởng quen thuộc lắm nhưng 90% chẳng hề hay biết

Top 8 sự thật ngẫu nhiên về vạn vật xung quanh chúng ta, tưởng quen thuộc lắm nhưng 90% chẳng hề hay biết

Dù bạn ở lứa tuổi nào, thế giới này vẫn chưa bao giờ làm bạn hết ngạc nhiên bởi những sự thật thú vị.

Đăng ngày: 07/05/2026
Tốn 2 tấn giấy lập bản thiết kế, chuyên gia xây đường sắt trên sa mạc

Tốn 2 tấn giấy lập bản thiết kế, chuyên gia xây đường sắt trên sa mạc "tử thần" ra sao?

Để thiết kế và xây dựng tuyến đường sắt qua sa mạc cát dịch chuyển lớn thứ 2 trên thế giới là một thử thách không hề đơn giản đối với các chuyên gia.

Đăng ngày: 07/05/2026
Hãy cảm ơn con vật xấu xí này: Không có nó, chúng ta đã chẳng có điện thoại mà

Hãy cảm ơn con vật xấu xí này: Không có nó, chúng ta đã chẳng có điện thoại mà "lướt" như ngày nay

Nếu không có cảm hứng từ lươn điện, chúng ta đã chẳng có pin để lắp vào smartphone ngày nay.

Đăng ngày: 07/05/2026
Tảng đá 2 tỷ năm tuổi chứa vi sinh vật còn sống

Tảng đá 2 tỷ năm tuổi chứa vi sinh vật còn sống

Những vi sinh vật sống cổ nhất từng được tìm thấy trong đá có thể hữu ích cho giới khoa học khi tìm sự sống trên hành tinh khác.

Đăng ngày: 07/05/2026
Loài mèo đã khiến người Ai Cập cổ mất nước như thế nào?

Loài mèo đã khiến người Ai Cập cổ mất nước như thế nào?

Tưởng như đã nắm chắc phần thắng quân Ba Tư, người Ai Cập lại thất bại thảm hại do những con mèo...

Đăng ngày: 06/05/2026
Siêu dự án cầu xuyên biển 6,7 tỷ USD lập kỷ lục thế giới lát nhựa chỉ trong 1 ngày của Trung Quốc

Siêu dự án cầu xuyên biển 6,7 tỷ USD lập kỷ lục thế giới lát nhựa chỉ trong 1 ngày của Trung Quốc

Trung Quốc vừa lập kỷ lục thế giới trong khi xây dựng cây cầu xuyên biển nối liền hai thành phố. Đó là gì?

Đăng ngày: 06/05/2026
Quốc gia giàu thứ 3 thế giới

Quốc gia giàu thứ 3 thế giới "đi ngược số đông": Muốn cấm ô tô điện, nói "không" với điều hòa!

Tại quốc gia giàu “nứt đố đổ vách” này, điều hòa không bị cấm nhưng phải trải qua nhiều thủ tục lằng nhằng mới được dùng.

Đăng ngày: 06/05/2026
Khoa Học News