Giải mã bí ẩn về sức hút của bức họa "Cô gái đeo khuyên tai ngọc trai"

Ngày 2/10, các nhà khoa học tại bảo tàng Mauritshuis ở thành phố La Haye (Hà Lan) đã tiết lộ một phát hiện đầy ấn tượng về bức họa nổi tiếng thế giới "Cô gái đeo khuyên tai ngọc trai" của danh họa Johannes Vermeer.

Đây là tác phẩm được yêu thích suốt nhiều thế kỷ qua, và giờ đây, nhờ công nghệ hiện đại, lý do khiến bức tranh này có sức hút kỳ lạ đã được khám phá.

Bảo tàng Mauritshuis đã hợp tác với các nhà thần kinh học để đo lường phản ứng của não bộ khi người xem chiêm ngưỡng bức họa và những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng khác. Kết quả cho thấy bức chân dung này kích hoạt một hiện tượng thần kinh đặc biệt mà họ gọi là "Vòng lặp chú ý kéo dài". Theo các nhà nghiên cứu, duy nhất tác phẩm của danh họa người Hà Lan tạo nên hiệu ứng này.

Khi quan sát bức tranh, mắt của người xem tự động bị cuốn hút lần lượt từ đôi mắt của cô gái, đến miệng, rồi tới viên ngọc trai, sau đó quay trở lại đôi mắt, tạo thành một chu trình liên tục. Điều này khiến người xem không thể rời mắt và kéo dài thời gian thưởng thức tác phẩm so với các bức tranh khác. Ông Martin de Munnik - đại diện của công ty Neurensics, nơi thực hiện nghiên cứu này - giải thích rằng: “Bạn phải chú ý đến cô ấy, dù bạn có muốn hay không. Bạn phải yêu cô ấy, dù bạn có muốn hay không”.


Bức tranh "cô gái đeo khuyên tai ngọc trai".

Bằng cách đo lường sóng não, các nhà khoa học còn phát hiện phần vỏ não trước – khu vực điều khiển ý thức và bản sắc cá nhân – là phần được kích thích mạnh nhất khi ngắm nhìn tác phẩm này. Đây là phát hiện đầy bất ngờ đối với đội ngũ nghiên cứu, dù họ đã biết từ trước rằng bức chân dung của Vermeer có điều gì đó đặc biệt.

Nghiên cứu này cũng là lần đầu tiên sử dụng kết hợp máy quét não EEG và MRI để đo phản ứng thần kinh khi chiêm ngưỡng nghệ thuật.

Trong nghiên cứu, các nhà khoa học còn so sánh phản ứng não bộ khi người xem đứng trước bức tranh gốc tại bảo tàng và khi ngắm nhìn các bản sao. Họ phát hiện rằng cảm xúc mà người xem trải nghiệm khi chiêm ngưỡng tác phẩm gốc mạnh hơn gấp 10 lần so với khi xem phiên bản tái tạo.

Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc thưởng thức nghệ thuật trực tiếp. Giám đốc bảo tàng Mauritshuis Martine Gosselink chia sẻ: "Việc tiếp cận nghệ thuật, dù là nhiếp ảnh, múa hay các tác phẩm của những bậc thầy cổ điển từ thế kỷ 17, đều rất quan trọng. Nó giúp phát triển não bộ của bạn... và não bộ không bao giờ nói dối".


Đây là bức họa hiếm hoi của Vermeer có nhân vật chính thực sự nhìn thẳng vào người xem.

Điều khiến "Cô gái đeo khuyên tai ngọc trai" khác biệt so với các tác phẩm khác của Vermeer chính là cách ông tạo ra 3 điểm nhấn chính trên bức tranh: đôi mắt, miệng và viên ngọc trai. Trong khi đó, ở hầu hết các bức tranh khác của Vermeer, sự tập trung chỉ nằm ở một điểm duy nhất, còn các chi tiết xung quanh được làm mờ.

Giám đốc Gosselink cũng nhấn mạnh rằng bức chân dung này là bức họa hiếm hoi của Vermeer có nhân vật chính thực sự nhìn thẳng vào người xem. Trong các tác phẩm khác của ông, nhân vật thường mải mê với công việc của họ như viết lách, thêu thùa hoặc làm những việc khác. Bà cho biết: "Nhưng với cô gái này, cô ấy đang nhìn bạn".

Theo ông Martin de Munnik, chắc chắn sẽ rất thú vị nếu nghiên cứu tương tự được thực hiện đối với các tác phẩm nổi tiếng khác, như "Mona Lisa" của danh họa Leonardo da Vinci. Phát hiện mới nói trên không chỉ làm sâu sắc thêm sự ngưỡng mộ đối với bức tranh của Vermeer, mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của nghệ thuật trong việc kích thích não bộ và tạo ra những cảm xúc khó quên trong lòng người xem.

TIN CŨ HƠN
Những nghề dọn dẹp đáng sợ, thậm chí gây ám ảnh nhất hành tinh

Những nghề dọn dẹp đáng sợ, thậm chí gây ám ảnh nhất hành tinh

Nếu không phải động tay động chân làm những công việc dọn dẹp này thì bạn đã rất may mắn rồi đó.

Đăng ngày: 22/02/2026
Nhà khoa học Australia tuyên bố đã có lời giải về Tam giác quỷ Bermuda

Nhà khoa học Australia tuyên bố đã có lời giải về Tam giác quỷ Bermuda

Một nhà khoa học Australia cho biết yếu tố xác suất là nguyên nhân hàng đầu gây ra những vụ mất tích bí ẩn ở khu vực có biệt danh Tam giác quỷ Bermuda.

Đăng ngày: 22/02/2026
Phát hiện chấn động về tình trạng

Phát hiện chấn động về tình trạng "kết hôn cận huyết" tại Hy Lạp thời cổ đại

Nếu như bạn sống ở Hy Lạp cổ đại, bạn sẽ được chứng kiến thường xuyên lễ cưới của những người anh chị em họ.

Đăng ngày: 22/02/2026
Vật liệu có thể soán ngôi kim cương về độ cứng

Vật liệu có thể soán ngôi kim cương về độ cứng

Các nhà khoa học tạo ra vật liệu mới gần như không thể phá vỡ và có thể cạnh tranh danh hiệu hợp chất cứng nhất hành tinh với kim cương.

Đăng ngày: 21/02/2026
Shangri-La: Huyền thoại một thiên đường

Shangri-La: Huyền thoại một thiên đường

Truyền thuyết về một vùng đất huyền ảo có tên Shangri-La từ lâu đã hấp dẫn những nhà thám hiểm nhưng chưa ai đặt chân được đến đó. Liệu đây có phải là cửa ngõ dẫn đến “thiên đường” thật sự?

Đăng ngày: 21/02/2026
Con người đã hiểu sai một định luật vật lý trong suốt 300 năm

Con người đã hiểu sai một định luật vật lý trong suốt 300 năm

Một nhà triết học ngôn ngữ và toán học nhận định con người có thể đã hiểu sai đôi chút về cách diễn đạt chính xác của Newton trong định luật quán tính đầu tiên.

Đăng ngày: 20/02/2026
Top 19 sự thật tâm lý thú vị về hành vi của con người

Top 19 sự thật tâm lý thú vị về hành vi của con người

Tâm trí của con người là những điều bí ẩn mà các nhà nghiên cứu tâm lý vẫn đang miệt mài khám phá.

Đăng ngày: 20/02/2026
Khoa Học News