Khoa Học News

Giải mã bí mật của "quái vật bay" cổ dài hơn hươu cao cổ

Từ những hóa thạch 100 triệu năm tuổi còn nguyên vẹn được phát hiện ở Ma-rốc, lần đầu tiên các nhà nghiên cứu đã làm rõ được bí mật của loài khủng long bay khổng lồ kỷ Trias.

Các nhà cổ sinh vật học từ Đại học Portsmouth đã từng rất đau đầu trước câu hỏi làm thế nào loài khủng long săn mồi khổng lồ biết bay Azhdarchid trong gia đình loài pterosaurs có thể xoay xở để hỗ trợ chiếc cổ dài hơn cả hươu cao cổ của chúng khi cất cánh và bay, trong khi mang theo những con mồi nặng nề.


Loài khủng long bay khổng lồ Azhdarchid.

Nhưng nhờ sử dụng phương pháp chụp cắt lớp vi tính với tia X và mô hình 3D, các nhà khoa học đã nhận thấy đốt sống của khủng long bay chứa đầy hàng chục gai dày 1 milimet, được gọi là trabeculae, bắt chéo nhau như nan hoa của bánh xe đạp tạo thành một vòng xoắn dọc theo xương. Các nan hoa bao quanh một ống trung tâm, nơi lẽ ra tủy sống của con vật.

Thiết kế phức tạp này chính là bằng chứng chứng minh những loài bò sát bay đã tiến hóa như thế nào để hỗ trợ chiếc đầu khổng lồ thường dài hơn 1,5 mét của chúng.


Hình ảnh chụp CT xương pterosaurs cho thấy các cấu trúc được sắp xếp theo hình xoắn quanh ống trung tâm bên trong đốt sống.

Để kiểm tra xem cấu trúc đặc biệt có hỗ trợ thêm cho xương hay không, các nhà nghiên cứu đã thực hiện một số mô hình toán học. Họ phát hiện ra rằng chỉ cần 50 trabeculae, khả năng chịu trọng lượng của đốt sống gần như tăng gấp đôi.

Các nhà nghiên cứu cũng tính toán rằng phần cổ của khủng long bay có thể nâng con mồi nặng từ 9 đến 11 kg, gần bằng kích thước của một con gà tây lớn.

"Nó không giống bất cứ thứ gì từng thấy trước đây ở đốt sống của bất kỳ loài động vật nào. Ống thần kinh được đặt ở vị trí trung tâm bên trong đốt sống và được kết nối với thành ngoài qua một số ống xương mỏng giống hình que, được sắp xếp hướng tâm giống như các nan hoa của bánh xe đạp, được sắp xếp theo hình xoắn ốc dọc theo chiều dài của đốt sống. Sự tiến hóa đã định hình những sinh vật này thành kẻ săn mồi bay tuyệt vời", Dave Martill, giáo sư cổ sinh vật học từ Đại học Portsmouth, cho biết.

Bên cạnh việc cho phép loài pterosaurs bắt và nhấc con mồi lên, cấu trúc xương phức tạp của cổ có thể giúp chúng chống chọi với những cơn gió mạnh đập vào hộp sọ khi bay, hoặc những cú đánh dữ dội của đồng loại trong các cuộc ẩu đả.

Pterosaurs xuất hiện từ kỷ Trias, khoảng 225 triệu năm trước, nhưng biến mất vào cuối kỷ Phấn trắng, khoảng 66 triệu năm trước cùng với những người anh em họ khủng long của chúng.

TIN CŨ HƠN
Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Lần đầu tiên một quốc bảo là con rùa bằng đồng với 4 mũi tên và 32 chữ khắc trên lưng có niên đại hơn 3000 năm lịch sử lại gây chú ý của giới khảo cổ.

Đăng ngày: 18/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News