Giải mã tín hiệu lạ truyền tới Trái đất từ một ngôi sao chết

Bên trong một mạng lưới đang phát sáng mở rộng ra bên ngoài từ một vụ nổ lớn, một ngôi sao chết đang truyền đi các xung ánh sáng vô tuyến về phía Trái đất.

Đây là sao xung Cự Giải (Crab) và trong các xung vô tuyến của nó có một tín hiệu kỳ lạ khiến các nhà thiên văn học đau đầu trong nhiều năm. Được gọi là kiểu ngựa vằn, nó trông giống như khoảng cách kỳ lạ của các dải bước sóng khi được biểu diễn trên đồ thị, tương tự như các sọc ngoằn ngoèo của một con ngựa vằn. Không có gì khác trong không gian có phát xạ giống vậy và các nhà thiên văn học đã tìm kiếm lời giải thích kể từ khi mô hình này được quan sát lần đầu cách đây gần 2 thập kỷ.

Theo chuyên gia Mikhail Medvedev thuộc Đại học Kansas, đó là một mô hình giao thoa được tạo ra bởi sự nhiễu xạ ánh sáng bởi mật độ plasma khác nhau bên trong từ quyển của sao xung này.


 Trong các xung vô tuyến của sao xung Cự Giải có một tín hiệu kỳ lạ. (Ảnh minh họa).

"Nếu có một màn hình và sóng điện từ đi qua, sóng đó không truyền thẳng", ông Medvedev giải thích.

Sao xung Cự Giải là tàn dư còn lại của một vụ nổ siêu tân tinh cách đây 6.200 năm ánh sáng, xảy ra trên bầu trời Trái đất vào năm 1054 TCN. Đó là cái chết ngoạn mục của một ngôi sao khổng lồ phóng vật chất ra bên ngoài trong một "cú hắt hơi dữ dội". Lõi ở trung tâm của ngôi sao - không còn được hỗ trợ bởi áp suất bên ngoài của phản ứng tổng hợp - đã sụp đổ dưới lực hấp dẫn để tạo thành một sao neutron.

Những vật thể cực kỳ đặc này rất nhỏ, vật thể nặng nhất có khối lượng gấp 2,3 lần Mặt trời trở thành một quả cầu chỉ rộng 20km. Sao xung là một loại sao neutron phát ra các luồng sóng vô tuyến từ các cực của nó. Khi ngôi sao quay với tốc độ đáng kinh ngạc, các tia này giống như các luồng sáng của ngọn hải đăng quét qua Trái đất.

Sao xung Cự Giải có chu kỳ quay khoảng 33 mili giây, nghĩa là nó đập khoảng 30 lần một giây. Các nhà thiên văn học đã nghiên cứu sao xung này kể từ khi phát hiện ra nó vào những năm 1960.


Kiểu hoa văn giao thoa nhiễu xạ trông giống như sọc ngựa vằn của sao xung Cự Giải. (Ảnh: Hankins & Eilek).

Ông Medvedev phát hiện ra rằng: "tương tác giữa plasma và từ trường tạo ra một kiểu hoa văn giao thoa nhiễu xạ trông giống như các sọc ngựa vằn ngoằn ngoèo".

"Một mô hình nhiễu xạ điển hình sẽ tạo ra các vân cách đều nhau nếu chúng ta chỉ có một ngôi sao neutron làm lá chắn", Medvedev nói.

"Nhưng ở đây, từ trường của ngôi sao neutron tạo ra các hạt tích điện tạo thành một plasma dày đặc, thay đổi theo khoảng cách từ ngôi sao. Khi sóng vô tuyến truyền qua plasma, nó đi qua các vùng loãng nhưng bị phản xạ bởi plasma dày đặc. Sự phản xạ này thay đổi theo tần số: Tần số thấp phản xạ ở bán kính lớn, tạo ra bóng lớn hơn, trong khi tần số cao tạo ra bóng nhỏ hơn, dẫn đến khoảng cách vân khác nhau".

"Sao xung Cự Giải khá độc đáo - nó tương đối trẻ theo tiêu chuẩn thiên văn học, chỉ khoảng một nghìn năm tuổi và có năng lượng cao", ông Medvedev nói. Theo ông: "Nghiên cứu này thực sự có thể mở rộng hiểu biết và kỹ thuật quan sát của chúng ta đối với các sao xung, đặc biệt là các sao xung trẻ và năng động".

TIN CŨ HƠN
Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Một phân tích mới về sự hỗn loạn trong hệ Mặt trời đã tiết lộ cách tránh va chạm giữa các hành tinh trong hàng tỷ năm.

Đăng ngày: 01/05/2026
Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Đây cũng là một trong các động lực thúc giục các quốc gia tìm cách chinh phục trở lại Mặt trăng.

Đăng ngày: 01/05/2026
Tàu đổ bộ Nhật Bản chụp bức ảnh cuối cùng trên Mặt trăng

Tàu đổ bộ Nhật Bản chụp bức ảnh cuối cùng trên Mặt trăng

Tàu vũ trụ SLIM sẽ trải qua đêm lạnh kéo dài trên Mặt trăng ở trạng thái ngủ yên và có thể không bao giờ tỉnh lại sau đó.

Đăng ngày: 01/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?

Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?

Trái đất có nhiều mùa chủ yếu do trục nghiêng và mùa đông sẽ lạnh hơn, nhưng không phải hành tinh nào trong Hệ Mặt trời cũng như vậy.

Đăng ngày: 30/04/2026
Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Khi nào thì NASA cho tên lửa mạnh nhất lịch sử của mình cất cánh?

Đăng ngày: 30/04/2026
Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Các nhà khoa học đã tìm ra một công tắc não bộ mang triển vọng giúp các nhà du hành vũ trụ tương lai có thể vượt qua ranh giới của Hệ Mặt trời, đi khai phá các ngoại hành tinh giống Trái đất.

Đăng ngày: 30/04/2026
Khoa Học News