Giun lửa tự tái sinh đe dọa vùng biển Địa Trung Hải

Giun lửa râu đang sinh sôi ở vùng Địa Trung Hải ấm lên do biến đổi khí hậu, làm giảm sản lượng đánh bắt cá và đốt du khách đi tắm biển.

Những con cá trong lưới của Alfonso Barone kéo lên ngoài khơi Sicily đều bị gặm nham nhở bởi giun lửa râu (Hermodice carunculata), một loài động vật ăn thịt phàm ăn phát triển mạnh ở vùng biển Địa Trung Hải đang ấm lên, theo AFP. Loài sinh vật giống rết này dài 15 - 30 cm, ăn ngấu nghiến mọi thứ từ san hô tới cá đã chết hoặc sắp chết trong lưới đánh cá. Nhiệt độ nước biển tăng lên do biến đổi khí hậu đang thúc đẩy số lượng của chúng tăng mạnh.


Giun lửa râu sẽ tái sinh khi bị cắt đôi. (Ảnh: AFP).

Barone giật một con giun màu đỏ dài ngọ nguậy khỏi con cá thu không đầu trên thuyền của anh. Những chiếc lông cứng màu trắng có độc của nó rụng ra dù chỉ chạm nhẹ. Ngư dân 34 tuổi cho biết anh từng bị chích vài lần, thậm chí một lần trúng mắt. Cá bị tấn công ngay khi chúng mắc lưới. "Giun lửa ăn đầu, toàn bộ phần thân, ruột cá", Barone, người chuyên đánh cá ở gần làng Marzamemi tại mũi đông nam Sicily, cho biết.

Giun lửa là động vật bản xứ ở Địa Trung Hải nhưng có số lượng ít và mới chỉ xuất hiện ở Sicily trong mùa hè. Với hiện tượng ấm lên toàn cầu, nước biển nóng lên và trở thành môi trường lý tưởng để chúng phát triển quanh năm, từ năm này qua năm khác, theo Barone. Cá bị gặm nham nhở không thể bán được, vì vậy ngư dân giảm thời gian thả lưới nhằm ngăn lũ giun ăn mồi. Kết quả là sản lượng đánh bắt thấp hơn, một phần vẫn bị những con giun màu nâu, xanh lá cây hoặc đỏ gặm nhấm. Tỷ lệ cá bị chúng ăn tăng từ khoảng 30% lên 70%.

Giun lửa râu cũng di cư tới phương bắc. Francesco Tiralongo, nhà động vật học phụ trách dự án nghiên cứu giun lửa của Đại học Catania, ghi nhận nhiều mẫu vật ở Calabria, phía nam Italy. Ông cho biết giun lửa là loài cơ hội hành động vừa giống động vật săn mồi vừa giống loài ăn xác thối. Số lượng giun ở vùng nước nông rất lớn. Trên bãi biển Marzamemi, nhiều người dân đeo mặt nạ hoặc ủng trước khi lặn. Khi đặt chân xuống nước, du khách 51 tuổi Salvatore Lazzaro bị giun lửa đốt ngày hôm trước nhưng vẫn mạo hiểm đi tắm lần nữa dưới ánh Mặt trời chói chang.

Giun lửa không chỉ khiến ngư dân lo ngại và người đi biển hoảng sợ. Hiện tượng ấm lên toàn cầu dẫn tới một số thay đổi ở Địa Trung Hải và vấn đề có thể trầm trọng hơn trong những năm tới, theo Federico Betti, chuyên gia về loài xâm hại ở Đại học Genoa. Nhiệt độ trung bình của Địa Trung Hải tăng khoảng 1,2 độ C trong 40 năm qua.

Nước biển ấm lên đồng nghĩa với ít biến động theo mùa hơn, phá hủy quần thể dưới biển sâu và làm mất môi trường sống, dẫn tới môi trường đồng nhất hơn, không thể hỗ trợ hệ sinh thái đa dạng và phong phú. Hơi nóng cũng gây ra sự kiện chết hàng loạt ở một số loài. Tuy nhiên, vài loài xâm hại như cua xanh lại thích nghi với vùng biển Địa Trung Hải.

Cua xanh không có thiên địch, dù người dân Italy đang tìm cách biến chúng thành món ăn. Nhưng giun lửa râu không phải nguồn thức ăn khả thi. Dù cần nghiên cứu thêm để tìm ra giải pháp, Tiralongo có một phát hiện đáng ngại.

"Bạn không thể giết một con giun lửa bằng cách cắt đôi nó, bởi nó có khả năng tái sinh xuất sắc. Nếu bị cắt đôi, không chỉ phần đầu mọc ra nửa sau, mà nửa sau cũng tái tạo lại phần đầu chỉ trong 22 ngày", ông nói.

TIN CŨ HƠN
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Thật là thú vị khi những động vật lớn nhất sống dưới biển không phải là cá mà là thú (động vật có vú).

Đăng ngày: 30/12/2025
Cá heo cái hình thành

Cá heo cái hình thành "nhóm trông trẻ" khi nuôi dạy con

Mỗi đàn cá heo có các nhóm nhỏ có chức năng trông trẻ, bao gồm các cá mẹ và cá con. Cá heo cái thậm chí còn chăm sóc cho con của những cá mẹ khác.

Đăng ngày: 28/12/2025
Những điều thú vị về con sam biển

Những điều thú vị về con sam biển

So với cua, tôm thì loài sam biển là loài hải sản không đắt đỏ bằng, tuy nhiên, giá trị mà nó mang lại đối với y học thì ít có loài nào sánh bằng.

Đăng ngày: 27/12/2025
Phát hiện con cá mập kỳ dị có gương mặt... lợn

Phát hiện con cá mập kỳ dị có gương mặt... lợn

Con cá mập có gương mặt lợn kỳ dị được thủy thủ trên tàu hải quân phát hiện tại khu vực đảo Elba, Italy hồi cuối tháng 8.

Đăng ngày: 25/12/2025
Top 32 sinh vật kỳ lạ dưới đại dương sâu thẳm

Top 32 sinh vật kỳ lạ dưới đại dương sâu thẳm

Đại dương sâu thẳm là một trong những nổi sợ lớn nhất trong tiềm thức con người, có đến 95% đại dương vẫn chưa được khám phá.

Đăng ngày: 25/12/2025
San hô là động vật hay thực vật?

San hô là động vật hay thực vật?

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News