Hang khủng long cung cấp những chi tiết mới về biến đổi khí hậu thời cổ đại

Tiếp theo khám phá về hang khủng long đầu tiên ở Montana, nhà cổ sinh vật Anthony Martin đến từ đại học Emory đã tìm ra bằng chứng về nhiều hang khủng long khác – lần này là ở nửa kia Trái đất, mãi tận Victoria, nước Úc.

Phát hiện này sẽ được công bố trên tờ Cretaceous Research tháng này. Nó cho thấy hành động đào hang có ở các con khủng long thuộc nhiều loài khác nhau, sống ở các vùng Trái đất khác nhau, và kéo dài qua hàng triệu năm suốt kỷ Cretaceous, khi một số loài khủng long còn sống ở vùng cực của Trái đất.

“Nghiên cứu này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thay đổi địa chất, và các sinh vật đã thích nghi như thế nào khi Trái đất trải qua những giai đoạn ấm lên hoặc lạnh đi toàn cầu,” Martin nói.

Năm 2006, khi hợp tác với các đồng nghiệp đến từ đại học bag Montana và Nhật Bản, Martin đã xác định được vết tích xương của một con khủng long trưởng thành và hai con nhỏ trong một hang hóa thạch ở tây nam Montana. Về sau, loài khủng long này mang danh pháp khoa học là Oryctodromeus cubicularis.

Các nhà nghiên cứu đặt ra giả thuyết rằng, bên cạnh tác dụng làm nơi chăm sóc khủng long mới sinh, những hang này còn giúp một số loài khủng long chống chọi với môi trường khắc nghiệt.

Một năm sau phát hiện tại Montana, Martin đã tới vùng bờ biển Victoria. Địa tầng Phấn trắng Dưới của vùng Victoria có tập hợp xương khủng long lớn nhất trên thế giới theo ghi chép.

Nhà cổ sinh vật học Anthony Martin đến từ đại học Emory đã tìm thấy những bằng chứng về hang khủng long ở Victoria, nước Úc. (Ảnh: thuộc bản quyền đại học Emory)

Suốt hành trình tiến vào một vùng xa xôi thuộc miền tây Melbourne mang tên Knowledge Creek, Martin đã rất ngạc nhiên khi tận mắt thấy dấu vết hóa thạch của một hang khủng long gần giống y hệt hang mà ông đã phát hiện tại Montana.

Chiếc hang được xác định thuộc vào đầu kỷ Cretaceous theo vết khắc axit, và có chiều dài 6 feet, đường kính 1 foot. Cửa hang dẫn xuống một đường dạng xoắn ốc, và kết thúc bởi một khoang lớn. Về sau Martin tìm được thêm hai vết tích hóa thạch tương tự ở cùng khu vực.
Giai đoạn cuối trong thời kỳ ấm lên toàn cầu

Các hóa thạch phát hiện được ở Victoria có lẽ được hình thành cách đây 110 triệu năm, khi châu Úc tách rời ra khỏi châu Nam cực, và khủng long đã đi trong bóng tối vùng cực kéo dài, rồi dọc theo vùng đồng bằng sông rộng lớn ở nam Australia ngày nay. Đó là một trong những lần cuối Trái đất trải qua hiện tượng ấm lên toàn cầu, với nhiệt độ trung bình khoảng 680F – nóng hơn ngày nay 100.

Tuy nhiên, trong suốt mùa đông ở vùng cực, nhiệt độ có thể xuống dưới mức đóng băng. Trước đây các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng khủng long nhỏ ở vùng này tồn tại qua khí hậu khắc nghiệt bằng cách ẩn náu dưới những rễ cây to hoặc trong những thung lũng lòng chảo. Tuy nhiên, phát hiện của Martin cho thấy, có thể chúng đã đào sâu xuống lớp đất mềm bên bờ các dòng sông chảy ra từ thung lũng.

Xem xét tuổi thọ, kích thước và hình dáng của các hang đã khiến Martin nảy ra giả thuyết rằng chúng được đào bởi những con khủng long chân chim nhỏ bé – loài động vật ăn cỏ rất phổ biến ở vùng này thời đó. Loài khủng long này đứng thẳng trên hai chân sau và có kích cỡ bằng loài cự đà to lớn ngày nay.

“Thật thú vị khi tìm thấy bằng chứng cho thấy những loài khủng long chẳng có gì liên hệ với nhau lại cùng có một hành vi chung,” Martin nói. “Phát hiện này giúp chúng ta hiểu đầy đủ hơn về con đường tiến hóa của khủng long cùng những cách mà chúng đã dùng để chống chọi với những môi trường khắc nghiệt".

TIN CŨ HƠN
Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Khí hậu nước ta rất độc đáo: khí hậu nóng nhưng không khô hạn như Tây Nam Á, Bắc Phi. Nóng ẩm nhưng không nóng ẩm quanh năm như các quần đảo ở Đông Nam Á.

Đăng ngày: 22/03/2026
Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là gì?

Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.

Đăng ngày: 21/03/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 18/03/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 17/03/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 15/03/2026
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News