Hành tinh cũng 'phát phì'

Loài người không hề đơn độc trong cuộc chiến chống béo phì, bởi kích thước của các hành tinh khí cũng tăng lên tạm thời trong một giai đoạn.

“Giới thiên văn mới phát hiện ra rằng kích thước của nhiều hành tinh khí thay đổi theo từng giai đoạn và họ không thể áp dụng lý thuyết tiêu chuẩn để giải thích hiện tượng đó. Chẳng hạn, bề rộng thực tế của sao Mộc có thể lớn hơn tới 30% so với bề rộng ước tính”, Laurent Ibgui, một nhà thiên văn của Đại học Princeton (Mỹ), cho biết. 

Chất khí chiếm phần lớn thể tích sao Mộc. Vì thế mà nó được xếp vào nhóm những hành tinh khí khổng lồ. Ảnh: kidscosmos.org.

Trước đây các nhà khoa học giả định rằng, do khí lạnh có thể tích nhỏ hơn khí nóng nên sao Mộc (một hành tinh khí) co lại khi nó mất lượng nhiệt ban đầu. Nhưng Ibgui cho rằng câu chuyện không đơn giản như thế.

Sao Mộc, giống như nhiều hành tinh khí khổng lồ, được cấu tạo bởi các chất khí ở thể lỏng vì nhiệt độ thấp. Vì thế loại thiên thể này thường lớn hơn loại hành tinh có đất và đá (như trái đất). Kích thước của hành tinh khí khổng lồ thường xuyên thay đổi theo chu kỳ. Ibgui và cộng sự lập ra một mô hình giả lập trên máy tính để giải thích hiện tượng ấy. Mô hình cho thấy các hành tinh khí thường có quỹ đạo hình elip. Do đó khoảng cách giữa chúng với ngôi sao riêng (trong trường hợp của sao Mộc là mặt trời) không cố định.

Khi hành tinh khí tiến tới gần ngôi sao, lực hút của ngôi sao khiến tầng khí ngoài cùng của chúng phồng lên. Tầng khí ngoài cùng co lại khi nó tiến ra xa ngôi sao. Sự con giãn liên tục của khí tạo ra nhiệt khiến các lớp khí bên trong hành tinh nóng lên. Quá trình này làm cho hiệu ứng nguội dần (diễn ra trong hàng tỷ năm và khiến hành tinh khí co lại) trở nên mất tác dụng. Sau đó, quỹ đạo của hành tinh biến thành dạng hình tròn theo thời gian. Khi quỹ đạo trở thành hình tròn, hiệu ứng nguội dần xuất hiện trở lại và kích thước hành tinh sẽ giảm.

Từ khóa liên quan:

vũ trụ

hành tinh

khí

kích thước

TIN CŨ HƠN
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News