Hành tinh khác ẩn trong lòng Trái đất, làm lục địa dịch chuyển

Các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra bằng chứng cho thấy tàn tích một hành tinh khác bên trong Trái đất đã thúc đẩy quá trình kiến tạo mảng.

Theo một nghiên cứu vừa công bố trên Geophysical Research Letters, hành tinh ẩn mình bên trong Trái đất chính là Theia, với một phần chưa tan vỡ hết tạo thành những "đốm màu" mà các dữ liệu địa vật lý đã xác định ở khu vực đáy lớp phủ, ngay bên trên lõi ngoài.

Theia là một hành tinh giả thuyết to bằng sao Hỏa, đã va chạm với Trái đất sơ khai khoảng 4,5 tỉ năm trước.


Ảnh đồ họa với nửa trái là vụ va chạm Trái đất - Theia trong quá khứ, nửa phải là hình ảnh Trái đất hiện tại với mảnh Theia nằm gần lõi và Mặt Trăng ra đời từ vụ va chạm - (Ảnh đồ họa: CALTECH).

Cú va chạm khiến cả 2 hành tinh non trẻ tan vỡ, phần lớn vật chất Theia trộn lẫn vào Trái đất, trong khi một phần nhỏ văng lên quỹ đạo, hợp nhất với các mảnh vỡ từ Trái đất, dần kết tụ thành Mặt Trăng.

Các "đốm màu" từ Theia - gọi là LLVP - là các vùng mà vận tốc của sóng địa chấn trở nên thấp bất thường khi di chuyển qua.

Trong nghiên cứu mới này, nhóm nghiên cứu từ Viện Công nghệ California (Caltech - Mỹ) đã sử dụng các mô hình máy tính để chỉ ra loại tác động nào mà LLVP có thể gây ra đối với lớp vỏ Trái đất trong hàng triệu năm qua.

Theo tóm tắt nghiên cứu của chuyên san khoa học PHYS, các mô hình cho thấy khoảng 200 triệu năm sau khi Theia va vào Trái đất, áp lực từ LLVP đã dẫn đến việc tạo ra các luồng nóng kéo dài từ gần lõi đến bề mặt.

Điều đó khiến một số phần bề mặt chìm xuống, dẫn đến hiện tượng hút chìm. Sự hút chìm cuối cùng đã dẫn tới những đứt gãy trên bề mặt mà ngày nay đóng vai trò là ranh giới cho các mảng kiến tạo.

Mảng kiến tạo có thể hiểu nôm na là mảnh vỏ của Trái đất. Ước tính có khoảng trên dưới 20 mảng lớn nhỏ như thế liên tục dịch chuyển. Một số mảng tiếp tục chui xuống bên dưới do hút chìm, trong khi mảng khác trượt đè lên.

Các mảng kiến tạo "cõng" lục địa và đại dương trên lưng, do vậy quá trình kiến tạo mảng khiến đất đai Trái đất nhiều lần hợp thành siêu lục địa nằm giữa siêu đại dương rộng lớn, rồi lại tách nhau ra như hiện trạng ngày nay.

Kiến tạo mảng cũng là nguyên nhân chính tạo ra nhiều hiện tượng địa chất như động đất, núi lửa, kiến tạo núi, hình thành đáy đại dương mới...

Các nhà nghiên cứu cho rằng mô hình của họ có thể giải thích tại sao một số khoáng chất lâu đời nhất trên Trái đất lại có bằng chứng về sự hút chìm.

TIN CŨ HƠN
Những bí mật gì đang ẩn giấu đằng sau tín hiệu bí ẩn đến từ hướng chòm sao Scutum!

Những bí mật gì đang ẩn giấu đằng sau tín hiệu bí ẩn đến từ hướng chòm sao Scutum!

Liệu có người ngoài hành tinh trong vũ trụ hay không là một câu hỏi cổ xưa và vĩnh cửu.

Đăng ngày: 09/03/2026
Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1

Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1

Voyager 1 là một tàu vũ trụ nặng 722 kg hoạt động ở ngoài Hệ Mặt trời và xa hơn nữa, được phóng đi ngày 5 tháng 9 năm 1977.

Đăng ngày: 09/03/2026
Vượt 9 tỉ năm ánh sáng, “hố vũ trụ” trực diện người Trái đất

Vượt 9 tỉ năm ánh sáng, “hố vũ trụ” trực diện người Trái đất

To gấp 15 lần trăng tròn theo góc nhìn từ Trái đất, sự xuất hiện của vật thể ma quái đã làm đảo lộn các quy luật vũ trụ học.

Đăng ngày: 08/03/2026
Hé lộ hình ảnh chưa từng thấy của Tinh vân Con Cua qua Kính thiên văn James Webb

Hé lộ hình ảnh chưa từng thấy của Tinh vân Con Cua qua Kính thiên văn James Webb

Kính thiên văn James Webb đã ghi lại những chi tiết mới trong Tinh vân Con Cua, hé lộ thêm những gì từng xảy ra sau một vụ nổ.

Đăng ngày: 08/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Về cơ bản thì tinh vân là những đám mây khí khổng lồ giữa các vì sao đóng vai trò quan trọng trong vòng đời của các ngôi sao.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News