Hé lộ căn nguyên khác biệt văn hóa Đông - Tây

Giới khoa học từ lâu vẫn băn khoăn tại sao Mỹ và châu Âu lại có nền văn hóa quá khác biệt với các nước Á Đông, chẳng hạn như Việt Nam. Các nhà nghiên cứu rốt cuộc tìm ra câu trả lời ở một lĩnh vực gây bất ngờ: phương pháp làm nông nghiệp khác biệt của cư dân ở phương Đông và phương tây.

Trong khi người phương Tây nổi tiếng về tính cá nhân và cách tư duy phân tích, người phương Đông có xu hướng ưa chuộng kiểu phụ thuộc lẫn nhau và coi trọng tính tập thể.

Các giả thuyết nhằm lí giải sự khác biệt này bao gồm cả quan niệm cho rằng, sự giàu có và nền giáo dục đã nhen nhóm chủ nghĩa cá nhân ở phương Tây, trong khi tỉ lệ bệnh truyền nhiễm cao ở phương Đông khiến cư dân ở đây đề phòng người bên ngoài.


Cách trồng lúa gạo (trái) và lúa mỳ (phải) được cho là nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt trong văn hóa Đông - Tây. (Ảnh: Corbis)

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu mới, lí do thực sự có thể đơn giản là cách người dân ở hai nửa thế giới trồng cấy lúa gạo và lúa mỳ khác nhau.

Các nhà nghiên cứu nhận định, cây lúa gạo không thể sinh trưởng nếu thiếu nguồn nước cung cấp dồi dào, buộc những người hàng xóm phải bắt tay hợp tác để tưới tiêu cây trồng của họ. Ngoài ra, việc trồng lúa gạo cũng đòi hỏi nhiều giờ lao động, gấp đôi thời gian so với quá trình từ trồng cấy đến thu hoạch cây lúa mỳ.

Ngược lại, nông dân trồng lúa mỳ có thể dựa vào mưa và hoạt động độc lập hơn nhiều.

Để kiểm tra giả thuyết của mình, nhóm nghiên cứu đã đánh giá mức độ của tính tập thể và tính cá nhân ở 1.000 người thuộc các vùng trồng lúa gạo và lúa mỳ khác nhau tại Trung Quốc. Kết quả công bố trên tạp chí Science đã cho thấy các khác biệt tâm lý dễ nhận thấy, tương tự như khác biệt giữa người phương Đông và phương Tây.

Chuyên gia Thomas Talhelm đến từ Đại học Virginia (Mỹ), người đứng đầu nghiên cứu, tuyên bố: "Rất dễ để nghĩ rằng, Trung Quốc là một nền văn hóa thống nhất. Tuy nhiên, chúng tôi phát hiện, Trung Quốc có sự chia rẽ văn hóa tâm lý bắc - nam thấy rõ. Lịch sử trồng lúa gạo ở miền nam Trung Quốc có thể lý giải tại sao cư dân ở miền nam nước này có tính phụ thuộc lẫn nhau lớn hơn những cư dân trồng lúa mỳ ở miền bắc".

Ông Talhelm khẳng định, khám phá trên chứng tỏ di sản của hoạt động nông nghiệp tiếp tục ảnh hưởng tới mọi người trong thế giới hiện đại.

TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Tổ tiên chung phổ quát cuối cùng là một tế bào sống cách đây 4,2 tỷ năm, khi Trái đất có những đại dương nóng và rất ít oxy.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 28/08/2025
Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Bạn biết không, rắn là một trong những loài có độ phân bổ sinh học tương đối rộng. Chỉ cần có điều kiện phù hợp, rắn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Đăng ngày: 27/08/2025
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/08/2025
Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Hàng tỷ năm trước, thạch anh vỡ vụn phản ứng với nước, cung cấp điều kiện cần thiết cho tiến hóa của vi sinh vật quang hợp sản sinh phần lớn oxy trong khí quyển ngày nay.

Đăng ngày: 27/08/2025
Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc Aghori này thường khỏa thân, dùng sọ người làm cốc, cắn đứt đầu các động vật sống và ngồi thiền trên xác chết.

Đăng ngày: 24/08/2025
Bộ lạc sống kiểu “ăn lông ở lỗ” ở Indonesia

Bộ lạc sống kiểu “ăn lông ở lỗ” ở Indonesia

Bộ lạc sống kiểu "ăn lông ở lỗ" ở Indonesia vừa được một nhiếp ảnh gia người Italy Roberto Pazzi ghi lại trong chuyến đi thực tế của mình.

Đăng ngày: 24/08/2025
Khoa Học News