Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD

Dựa trên dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb, các nhà khoa học đã tạo ra bức ảnh rộng nhất về các thiên hà thuộc vũ trụ sơ khai.

Các thành viên thuộc dự án CEERS (Cosmic Evolution Early Release Science) đã chia sẻ Epoch 1, hình ảnh màu rộng nhất về các thiên hà thuộc vũ trụ sơ khai, sử dụng dữ liệu của kính viễn vọng James Webb.

Bức ảnh được dựng riêng lẻ từ 690 khung hình, sử dụng dữ liệu thu thập bởi camera hồng ngoại gần (NIRCam), máy đo phổ hồng ngoại gần (NIRSpec) và camera hồng ngoại trung (MIRI), sau đó ghép lại với nhau. Bạn đọc quan tâm có thể tải về ảnh gốc tại đây.

Những chi tiết đáng chú ý

Theo Inverse, đây là hình ảnh lớn nhất mà kính viễn vọng 10 tỷ USD từng tạo ra từ khi hoạt động cho đến nay. Vùng bao phủ của bức ảnh rộng hơn 8 lần so với First Deep Field, hình ảnh màu đầu tiên của James Webb do Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố ngày 11/7.

Loading...

Do công cụ của James Webb có khả năng nhận dữ liệu ở bước sóng mà con người không thể nhìn thấy, các nhà khoa học có thể phân tích những thiên hà cổ nhất, xác định tính chất, khoảng cách và thành phần hóa học tạo nên chúng.

Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD
Toàn bộ Epoch 1 và 6 chi tiết được CEERS chú trọng. (Ảnh: CEERS).

Trong Epoch 1, nhóm nghiên cứu tập trung vào 6 thiên hà hoặc cụm thiên hà. Đầu tiên là thiên hà xoắn ốc màu xanh với mức dịch chuyển đỏ (redshift) 0,16, đồng nghĩa thời gian hình thành không quá cổ. Phần xoắn ốc của thiên hà cũng là nơi hình thành các sao mới.

Trong thiên văn học, dịch chuyển đỏ mô tả vật thể phát ra ánh sáng đỏ khi rời xa vật quan sát, hệ quả của vũ trụ giãn nở. Mức dịch chuyển đỏ càng cao đồng nghĩa vật thể quan sát càng xa chúng ta, hình thành trong vũ trụ càng sớm.

Tiếp theo là thiên hà elip với mức dịch chuyển đỏ 1,05. Xung quanh thiên hà elip là vòng cung của các thiên hà nhỏ hơn, kích thước và khoảng cách đều nhau. Rebecca Larson, sinh viên thiên văn tại Đại học Texas, thành viên của CEERS đặt tên cho thiên hà là Pac-Man.

Chi tiết đáng chú ý thứ 3 trong Epoch 1 gồm cụm thiên hà tương tác với nhau, cách Trái Đất khoảng 9 tỷ năm ánh sáng với mức dịch chuyển đỏ 1,4. Steven Finklestein, nhà nghiên cứu của CEERS dùng biệt danh Space Kraken đặt cho thiên hà này.

Thứ tư là 2 thiên hà xoắn ốc tương tác với nhau. Chúng từng được kính viễn vọng Hubble chụp lại với độ chi tiết kém hơn. So sánh 2 ảnh chụp, các nhà thiên văn học tìm thấy một siêu tân tinh (supernova) - quá trình kết thúc vòng đời của một ngôi sao già. Đó cũng là siêu tân tinh đầu tiên được James Webb phát hiện.

Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD
Khu vực của Epoch 1 chứa thiên hà cổ nhất từng được quan sát. (Ảnh: CEERS).

Chi tiết tiếp theo là hình ảnh rõ nét của một thiên hà xoắn ốc từ 6,4 tỷ năm trước. Cuối cùng là tập hợp các thiên hà sáng, màu đỏ và cam đang hợp nhất. Theo nhóm nghiên cứu, độ sắc nét của các thiên hà cao hơn so với hình ảnh tương tự chụp bởi kính Hubble.

Thiên hà cổ nhất từng được quan sát

Dữ liệu trong bức ảnh cũng có thể chứa Maisie's Galaxy, thiên hà cổ nhất từng được quan sát với dịch chuyển đỏ ít nhất 11,8, tương đương thời gian hình thành 400 triệu năm sau Vụ nổ Lớn (Big Bang).

Trong bài viết đăng trên arXiv hồi tháng 7, nhóm nghiên cứu cho rằng thiên hà này có thể cổ hơn khi mức dịch chuyển đỏ đạt 14, hình thành khoảng 280 triệu năm sau Big Bang. Dù vậy, cần thêm nhiều phân tích để xác định khoảng cách cụ thể của thiên hà.

Hình ảnh vũ trụ lớn nhất từ kính viễn vọng 10 tỷ USD
Maisie's Galaxy hình thành khoảng 280-400 triệu năm sau Big Bang. (Ảnh: CEERS).

Epoch 1 chỉ là một phần nhỏ của bầu trời khi bao phủ 1,5 vòng cung phút, khoảng 1/20 chiều rộng của Mặt Trăng. Hình ảnh cũng chỉ mô tả 40% toàn bộ kế hoạch quan sát ban đầu của CEERS dành cho kính viễn vọng James Webb, dự kiến hoàn tất vào tháng 12 năm nay.

James Webb được phóng vào tháng 12/2021, hoạt động chính thức từ tháng 7 năm nay sau khi hiệu chỉnh. Đây là bản kế nhiệm của kính viễn vọng Hubble, dùng để phát hiện các ngôi sao, thiên hà cổ đại, phục vụ tìm hiểu lịch sử hình thành của vũ trụ. Những công cụ hiện đại giúp James Webb thu thập nhiều chi tiết hơn so với Hubble.

Trong thời gian tới, các nhà khoa học đặt mục tiêu phát hiện những vật thể hình thành khoảng 100 triệu năm sau Big Bang.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Bé gái 8 tuổi trò chuyện với trạm vũ trụ ISS bằng radio nghiệp dư

Bé gái 8 tuổi trò chuyện với trạm vũ trụ ISS bằng radio nghiệp dư

Một cô bé 8 tuổi người Anh đã có cơ hội trò chuyện với các phi hành gia thuộc trạm vũ trụ quốc tế ISS thông qua hệ thống radio nghiệp dư của cha mình.

Đăng ngày: 20/08/2022
Phi hành gia Nga kết thúc sớm chuyến đi bộ ngoài không gian do trục trặc kỹ thuật

Phi hành gia Nga kết thúc sớm chuyến đi bộ ngoài không gian do trục trặc kỹ thuật

Người phát ngôn Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ Rob Navias khẳng định trong vụ việc này, phi hành gia Nga “không có lúc nào ở trong tình trạng nguy hiểm”.

Đăng ngày: 19/08/2022
Miệng hố do thiên thạch đâm vào Trái đất 66 triệu năm trước giấu mình dưới biển

Miệng hố do thiên thạch đâm vào Trái đất 66 triệu năm trước giấu mình dưới biển

Một nhóm nhà nghiên cứu phát hiện miệng hố va chạm thiên thạch khổng lồ có thể hình thành khi khủng long tuyệt chủng ở ngoài khơi Tây Phi.

Đăng ngày: 19/08/2022
Hệ thống internet vệ tinh Starlink có thể bị hack, gián đoạn hoạt động chỉ bằng bảng mạch giá 25 USD

Hệ thống internet vệ tinh Starlink có thể bị hack, gián đoạn hoạt động chỉ bằng bảng mạch giá 25 USD

Trong màn trình diễn của nhà nghiên cứu bảo mật Lennert Wouters, bảng mạch giá rẻ này có thể làm gián đoạn hoạt động của Starlink hoặc thậm chí vô hiệu hóa một phần trong hệ thống của nó.

Đăng ngày: 18/08/2022
Phát hiện mới về

Phát hiện mới về "quái vật khổng lồ" cách Trái đất 55 triệu năm ánh sáng

Hình ảnh đầu tiên về lỗ đen nằm ở trung tâm của thiên hà M87 cho thấy các xung từ trường cực lớn phát ra xung quanh " con quái vật" khổng lồ.

Đăng ngày: 18/08/2022
NASA sắp gửi iPad lên quỹ đạo Mặt trăng

NASA sắp gửi iPad lên quỹ đạo Mặt trăng

NASA sẽ trang bị iPad trên chuyến bay Artemis 1 để thử nghiệm hệ thống trợ lý ảo giọng nói, hỗ trợ phi hành gia trong sứ mệnh trở lại Mặt trăng.

Đăng ngày: 18/08/2022
Hai cơn bão Mặt trời sắp tấn công Trái đất, lưới điện gặp nguy hiểm

Hai cơn bão Mặt trời sắp tấn công Trái đất, lưới điện gặp nguy hiểm

Trái đất dự kiến hứng chịu 2 vụ bùng nổ bức xạ từ Mặt trời (CME, còn gọi là bão Mặt trời) cùng lúc vào ngày 18-8, gây nguy hiểm cho lưới điện.

Đăng ngày: 18/08/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News