Hố chôn 12 bàn tay hé lộ tập tục của Ai Cập cổ đại

Ít nhất 12 bàn tay được chôn trong 3 chiếc hố nằm ngay lối vào của cung điện Hyksos, rất dễ thấy với bất cứ ai đến gặp nhà vua.

Nhóm nghiên cứu của nhà khoa học Julia Gresky từ Viện Khảo cổ Đức phân tích những bàn tay phải chôn dưới 3 chiếc hố trong cung điện Hyksos, Avaris, đông bắc Ai Cập, Phys hôm 5/4 đưa tin. Đây là bằng chứng vật lý đầu tiên về một tập tục cổ xưa được nhắc đến trong các tài liệu văn học và tượng hình, đồng thời hé lộ thông tin về mặt tối trong lịch sử của nền văn minh Ai Cập cổ đại. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Scientific Reports.


Một bàn tay bị chôn dưới thời Hyksos. (Ảnh: Julia Gresky).

Được xây dựng trong khoảng năm 1640 - 1530 trước Công nguyên, cung điện Hyksos là kinh đô của Vương triều Hyksos trong Thời kỳ Chuyển tiếp thứ 2 của Ai Cập. Người Hyksos có nguồn gốc từ Tây Á. Họ lập nên vương triều ở Ai Cập và được cho là đã du nhập tục chặt tay phải của quân địch.

Những bàn tay được tìm thấy trong 3 hố riêng biệt ở khu vực vốn là lối vào của cung điện, ngay trước gian đặt ngai vàng. Vị trí này có thể để dễ thấy và tạo ra một khung cảnh ấn tượng với bất cứ ai đến gặp nhà vua.

Do tất cả các bàn tay đều không còn nguyên vẹn và được chôn cùng nhau, nhóm nghiên cứu phải sử dụng một phép xác định phổ biến ở các khu mộ tập thể để tìm ra số lượng bàn tay tối thiểu và tối đa. Kết quả, số lượng bàn tay nằm trong khoảng từ 12 đến 18.

Nhóm nghiên cứu cũng xác định, độ tuổi tối thiểu của chủ nhân các bàn tay là 14 - 21, vì xương đã hình thành đầy đủ sau tuổi thanh thiếu niên. Không có dấu hiệu thoái hóa do tuổi tác nên ngưỡng tối đa là dưới 60 tuổi. Các dấu vết giải phẫu học chỉ ra, có 11 bàn tay thuộc về nam giới. Bàn tay thứ 12 nhiều khả năng thuộc về phụ nữ nhưng chưa chắc chắn.

Nhóm chuyên gia chưa rõ các bàn tay này được lấy từ người chết hay còn sống. Dù là trường hợp nào, bàn tay vẫn mềm mại và linh hoạt khi được đặt xuống hố. Theo phân tích, khả năng lớn nhất là chúng bị chôn xuống hố trong khoảng 24 - 48 giờ sau khi bị thu gom. Một điểm đặc biệt nữa là hoàn toàn không có dấu vết của cẳng tay, cho thấy sự cẩn thận khi tách lấy các bàn tay.

Các nạn nhân nhiều khả năng bị chặt tay trong hoặc ngay trước một buổi lễ nào đó tại cung điện, theo nhóm nghiên cứu. Với người Celt cổ đại, các chiến binh tử trận thường bị chặt đầu trong và sau trận chiến, sau đó gắn lên cọc như chiến lợi phẩm. Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học tin rằng việc chặt tay phải của kẻ thù - gọi là "lấy cúp" - được người Hyksos đưa vào Ai Cập.

TIN CŨ HƠN
Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Kiếm báu vẫn sáng bóng sau 2700 năm của Việt Vương Câu Tiễn

Thanh kiếm Câu Tiễn được làm từ đồng và thiếc vẫn giữ được độ sắc bén và sáng bóng sau hàng nghìn năm tồn tại.

Đăng ngày: 26/11/2025
Trung Quốc phát hiện thanh kiếm cổ 2000 năm bằng đồng xanh như mới

Trung Quốc phát hiện thanh kiếm cổ 2000 năm bằng đồng xanh như mới

Khi khai quật các nhà khảo cổ đều thấy bất ngờ khi phát hiện một thanh kiếm cổ bằng đồng xanh không hề bị gỉ sét, màu sắc vẫn như mới sau hơn 2000 năm.

Đăng ngày: 26/11/2025
Chiếc bát gần 600 năm tuổi thời nhà Minh có giá tới 1,9 triệu USD

Chiếc bát gần 600 năm tuổi thời nhà Minh có giá tới 1,9 triệu USD

Chiếc bát tráng men đỏ thời vua Minh Tuyên Tông, cách đây gần 600 năm, được bán với giá 1,9 triệu USD (44 tỷ đồng).

Đăng ngày: 25/11/2025
Tìm thấy hóa thạch 66 triệu năm tuổi ngoài trung tâm thương mại tại Bangkok

Tìm thấy hóa thạch 66 triệu năm tuổi ngoài trung tâm thương mại tại Bangkok

Một người mua sắm đã phát hiện hóa thạch của các sinh vật biển, được cho là đã chết cách đây 66 triệu năm, trên lối đi bộ bên ngoài một trung tâm thương mại ở Thái Lan.

Đăng ngày: 24/11/2025
Sa-Nakht: Pharaoh khổng lồ từng trị vì Ai Cập cổ đại 5000 năm trước là ai?

Sa-Nakht: Pharaoh khổng lồ từng trị vì Ai Cập cổ đại 5000 năm trước là ai?

Sanakht là một vị vua Ai Cập thuộc vương triều thứ ba của thời kỳ Cổ Vương quốc. Vị trí của ông trong biên niên sử lại rất không chắc chắn.

Đăng ngày: 23/11/2025
Gươm báu Viking 1.200 tuổi phát lộ dưới cổ đạo

Gươm báu Viking 1.200 tuổi phát lộ dưới cổ đạo

Một người leo núi Na Uy tình cờ phát hiện thanh gươm tuổi đời hơn một thiên niên kỷ trong lúc đi bộ trên một con đường cổ.

Đăng ngày: 23/11/2025
Dung mạo Vương Chiêu Quân được phục hồi nguyên gốc, cư dân mạng sốc không dám tin vào mắt mình

Dung mạo Vương Chiêu Quân được phục hồi nguyên gốc, cư dân mạng sốc không dám tin vào mắt mình

Một trong tứ đại mỹ nhân Trung Hoa với vẻ đẹp “chim sa” sở hữu diện mạo thực tế như thế nào?

Đăng ngày: 22/11/2025
Khoa Học News