Học người Nhật cách ngăn lũ

Mưa tại chỗ, trong từng vùng nhỏ thường chỉ gây lụt lội nhẹ, nhưng nước mưa ở vùng khác, vùng thượng nguồn, vùng cao tràn về thường là nguyên nhân gây lụt lội nghiêm trọng.

Học người Nhật cách ngăn lũ
Ảnh minh họa. (Nguồn Internet)

Nước tràn về một cách tự nhiên do độ cao thấp của đất và cũng có thể vì các kênh, sông thoát nước không kịp. Cũng có thể nước dâng cao vượt qua bờ đê hay đê vỡ, nước tràn vào những vùng dân cư, canh tác, vùng trũng nằm sát bên sông gây lụt lội. Nước tràn thường chảy xiết (như nước xả lũ, vỡ đập ở thượng nguồn, nước mưa từ thượng nguồn rừng núi đổ về...) không những gây lụt lội cản trở giao thông mà còn cuốn tất cả mọi thứ trên đường đi của nước. Hiện tượng này được gọi là lũ lụt hay lũ quét.

Để tránh lũ lụt

1 - Tìm cách lái dòng nước từ các vùng khác tràn về theo những con đường dẫn, đường thoát định sẵn, tránh để chảy qua những vùng dân cư, vùng canh tác, vùng trũng.

2 - Tăng cường khả năng tiêu thoát nước của các kênh, sông để có thể đáp ứng các trường hợp bất thường như xả lũ, vỡ đập ở thượng nguồn, mưa to, mưa trên diện rộng hay dông bão.

Lũ lụt xảy ra do độ cao thấp tự nhiên của đất, do hệ thống tiêu thoát nước (cụ thể là hệ thống kênh sông) không tiêu kịp lượng nước tràn về.

Loading...
Hai nguyên tắc này ai cũng hiểu, nhưng trên thực tế tại VN việc lái dòng nước từ vùng khác tràn về chưa được triệt để thực hiện, và hệ thống kênh sông hiện tại có cấu trúc không thể xử lý nổi những tình huống bất thường của thời tiết. Ví dụ: đồng bằng miền Trung hầu như năm nào cũng bị lũ lụt do xả lũ, vỡ đập thượng nguồn, do nước mưa đầu nguồn Trường Sơn đổ xuống, khi thì do tràn tự do (sông chưa bị tràn, đê chưa vỡ), khi thì do nước tràn đê hay vỡ đê.

Kinh nghiệm trị thủy của người Nhật

Núi non ở Nhật Bản chiếm 4/5 diện tích đất, rất ít đồng bằng rộng lớn, tất cả khu dân cư, canh tác, sản xuất đều nằm sát chân núi, nằm giữa những vùng lòng chảo hay trên đường thoát của nước mưa vùng núi thượng nguồn đổ về.

Người Nhật đã áp dụng cách trị thủy như sau: tại vùng lòng chảo người ta thường đào những con kênh sát chân núi để gom nước mưa từ trên các triền đồi núi đổ xuống, dẫn ra các con sông tiêu thoát, không cho chảy tràn tự do tới những khu cư dân hay nơi canh tác.

Các con sông tiêu thoát nước của Nhật có cấu trúc cho phép ứng phó một cách mềm mỏng với sự thất thường của thời tiết. Mùa cạn, và cả những ngày không mưa, sông rất ít nước, dòng chảy rộng khoảng 50m, sâu khoảng 1m vì nước mưa thoát đi rất nhanh sau khi mưa. Khi mưa hay dông bão, nước sông tăng rất nhanh nhưng vẫn tiêu thoát hết một cách an toàn nhờ cấu trúc đê có thể mở rộng tức thời khẩu độ thoát nước (bề ngang của dòng chảy) như hình vẽ bên. Qua hình vẽ ta thấy khả năng tiêu thoát nước của các sông tại Nhật lớn hơn nhiều so với VN.

Hơn thế những bãi sông vẫn được sử dụng để canh tác trồng hoa màu ngắn hạn tránh lũ (đất vô cùng màu mỡ, đầy phù sa) hay sử dụng làm sân đá bóng, đá cầu, công viên ... Bờ đê được đúc bêtông với móng sâu phía dưới, an toàn, không tốn kém, không bị sạt lở.

Liệu chúng ta có thể học tập kinh nghiệm của người Nhật để tránh cho miền Trung tai ương lũ lụt không? Tất nhiên sẽ có nhiều trở ngại, khó khăn vì thiên nhiên, con người, tài chính, kỹ thuật... nhưng chắc chắn có thể làm được, làm từ từ, làm từng vùng cho tới khi có thể chủ động phòng, chống lũ lụt.
Loading...
TIN CŨ HƠN
Mưa axit là gì? Tác hại của mưa axit như thế nào?

Mưa axit là gì? Tác hại của mưa axit như thế nào?

Mưa axit được phát hiện ra đầu tiên năm 1948 tại Thuỵ Điển. Mưa axit là hiện tượng nước mưa có độ chua (pH dưới 5,6) và trong thành phần nước mưa có nitơ và lưu huỳnh.

Đăng ngày: 18/10/2018
Dự án Ecobrick: tái chế nhựa làm gạch xây nhà, giải pháp hiệu quả bậc nhất thời điểm hiện tại

Dự án Ecobrick: tái chế nhựa làm gạch xây nhà, giải pháp hiệu quả bậc nhất thời điểm hiện tại

Một cách tuyệt vời để tái chế thứ rác thải nhựa độc hại, khó phân hủy. Dưới hình dạng những viên gạch ecobrick, ta bắt chúng tiếp tục phục vụ cuộc sống cho tới cuối vòng đời của nhựa thì thôi!

Đăng ngày: 22/07/2018
Tại sao bão thường theo hướng Tây -Tây Bắc?

Tại sao bão thường theo hướng Tây -Tây Bắc?

Dự báo hướng di chuyển của bão cũng giống như dự báo tốc độ di chuyển được xác định là hướng di chuyển trung bình (hướng chủ đạo) của cơn bão trong thời hạn 12h hoặc 24h.

Đăng ngày: 21/07/2018
Vết nứt lan rộng tại siêu núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới - các chuyên gia nói gì?

Vết nứt lan rộng tại siêu núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới - các chuyên gia nói gì?

Mới đây, nhân viên tại Công viên quốc gia Grand Teton của Mỹ đã phải tạm thời đóng cửa một số khu vực, khi các vết nứt trên mặt đất ngày càng xuất hiện nhiều hơn.

Đăng ngày: 20/07/2018
Đừng thờ ơ trước biến đổi khí hậu, nó sẽ khiến bạn mất kết nối internet trong tương lai gần

Đừng thờ ơ trước biến đổi khí hậu, nó sẽ khiến bạn mất kết nối internet trong tương lai gần

Ngày nay, internet dần trở thành yếu tố quan trọng trong cuộc sống con người, thậm chí, nó còn là nhu cầu thiết yếu giống như đồ ăn, thức uống vậy.

Đăng ngày: 19/07/2018
Mùa bão 2018: Bão dịch chuyển bất thường, cần đề phòng những vùng

Mùa bão 2018: Bão dịch chuyển bất thường, cần đề phòng những vùng "ít nhạy cảm"

Khu vực miền Trung luôn được ví là “rốn bão”, còn miền Nam lại hiếm khi có bão. Tuy nhiên, xu hướng bão đang có sự dịch chuyển dần về phía Nam và xuất hiện ở những vùng ít khi có bão.

Đăng ngày: 19/07/2018
Bão Sơn Tinh suy yếu thành áp thấp, Bắc Trung Bộ mưa lớn

Bão Sơn Tinh suy yếu thành áp thấp, Bắc Trung Bộ mưa lớn

Đêm 18/7, bão đã đổ bộ vào đất liền, vùng tâm bão khu vực ven biển các tỉnh Nghệ An, Thanh Hoá gió mạnh cấp 7.

Đăng ngày: 19/07/2018
Tiêu điểm
Khoa Học News