Hơn một thế kỷ giải mã căn bệnh làm đắm hai con tàu thám hiểm

Thủy thủ đoàn thám hiểm Franklin năm 1845 bị cho là đã thiệt mạng vì bệnh Addison do lao, theo kết luận mới được công bố.

Ngày 19/5/1845, thuyền trưởng John Franklin dẫn đầu tàu HMS Erebus và HMS Terror lên đường khám phá Hành lang Tây Bắc, tuyến đường đi qua Bắc Băng Dương nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương. Khởi đầu với đầy hy vọng, chuyến thám hiểm kết thúc bằng bi kịch khi hai con tàu mắc kẹt trong băng và toàn bộ 129 người thuộc thủy thủ đoàn không ai sống sót.

Trải qua thời gian, câu chuyện về chuyến thám hiểm Franklin được thêu dệt thành huyền thoại. Gần đây, giáo sư Russell Taichman từ Đại học Michigan (Mỹ) đã đưa ra các bằng chứng mới lý giải nguyên nhân khiến 129 người qua đời.


Minh họa một trong 2 con tàu bị kẹt giữa băng. (Tranh: De Agostin).

Trên tờ Arctic, giáo sư Taichman nhận định đoàn thám hiểm Franklin chết vì bệnh Addison, dạng rối loạn xảy ra khi tuyến thượng thận hoạt động không hiệu quả và không sản xuất đủ hormone cần thiết.

"Trước đây, nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến bệnh Addison là lao", giáo sư Taichman nói. Theo ông, bệnh nhân Addison gặp khó khăn trong việc điều hòa natri dẫn đến mất cân bằng chất lỏng. Họ lâm vào tình trạng thiếu nước, không thể duy trì cân nặng ngay cả khi đầy đủ thức ăn. Dấu hiệu đặc trưng của bệnh Addison là sụt cân, da và môi sậm màu, lợi đen.

Trên thực tế, ghi chép do các nhân chứng để lại cho thấy nhiều thủy thủ "gầy gò một cách đáng sợ với phần miệng khô, đen" dù hai con tàu chở theo khối lượng lớn thực phẩm. Một số nhà sử học lập luận ngộ độc chì, thiếu vitamin C cùng thời tiết giá lạnh là nguyên nhân dẫn đến cái chết của đoàn thám hiểm song giáo sư Taichman tin rằng thứ đánh gục họ chính là bệnh Addison. Đặc biệt, dấu hiệu bệnh lao được tìm thấy ở ít nhất 3 thủy thủ.

"Thiếu vitamin C và phơi nhiễm chì góp phần gây nên căn bệnh Addison", giáo sư Taichman nói. "Phát hiện này chính là bước tiến quan trọng để hiểu rõ hơn về một trong những bí ẩn lớn nhất công cuộc thám hiểm Bắc Cực".

TIN CŨ HƠN
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Cách xử lý khi bị rết cắn

Cách xử lý khi bị rết cắn

Đôi khi trong nhà bạn xuất hiện con rết với hình thù đáng sợ. Khi chẳng may bị rết cắn, nếu không xử lý kịp thời có thể gây trúng độc và có đôi khi dẫn đến tử vong. Vậy khi bị rết cắn cần xử lý như thế nào?

Đăng ngày: 20/03/2026
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.

Đăng ngày: 02/03/2026
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Việc bảo quản thực phẩm thông minh trong những ngày Tết sẽ giúp gia đình bạn có một bữa ăn ngon miệng, đảm bảo sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền của người Việt Nam. Trước là thờ cúng tổ tiên, sau là ước mong năm mới được an khang, thịnh vượng hơn năm trước.

Đăng ngày: 16/02/2026
Khoa Học News