Kết quả bắn tiểu hành tinh 4,6 tỷ năm tuổi của tàu Nhật

Tàu vũ trụ Hayabusa 2 làm nổ bề mặt Ryugu, tạo ra hố trũng giúp giới khoa học hiểu thêm về thành phần cấu tạo của tiểu hành tinh này.

Các nhà khoa học thông báo kết quả nghiên cứu hố trũng nhân tạo trên bề mặt Ryugu, tiểu hành tinh giàu carbon rộng khoảng 850 m nằm trong hệ Mặt Trời. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Science hôm 19/3.


Đất đá văng lên khi tàu Hayabusa 2 bắn tiểu hành tinh Ryugu. (Ảnh: Space).

Nhóm tiểu hành tinh giàu carbon chiếm khoảng 3/4 số tiểu hành tinh đã biết. Chúng tồn tại từ thời kỳ sơ khai của hệ Mặt Trời, chứa những vật liệu nguyên thủy từ tinh vân đã sinh ra Mặt Trời và các hành tinh trong hệ. Vì vậy, việc nghiên cứu chúng đóng vai trò quan trọng giúp giới khoa học hiểu thêm về quá trình hình thành của các hành tinh.

Năm 2014, Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) phóng tàu Hayabusa 2 lên không gian. Năm 2018, con tàu tiến vào quỹ đạo Ryugu và thả các robot nghiên cứu xuống. Nhờ đó, các nhà khoa học phát hiện Ryugu có thể là một khối đá xốp, rỗ, rỗng đến 50%.

Năm 2019, Hayabusa 2 bắn thiết bị mang tên Small Carry-on Impactor (SCI) với tốc độ khoảng 7.200 km/h xuống bề mặt Ryugu. SCI giống viên đạn đồng nặng khoảng 2 kg, lớn hơn quả bóng tennis một chút. Vụ bắn làm vụn đá văng lên, đồng thời tạo một hố trũng khiến vật chất nguyên sơ dưới lớp đất đá bề mặt lộ ra.

Kích thước và số lượng hố trũng trên các tiểu hành tinh như Ryugu có thể giúp giới khoa học ước tính độ tuổi và cấu tạo bề mặt của chúng. Ước tính này dựa trên các mô hình về sự hình thành của hố trũng. Dữ liệu từ những vụ va chạm nhân tạo như trên Ryugu có thể giúp kiểm nghiệm mô hình.

SCI tạo ra hố trũng rộng khoảng 14,5 m với thành nhô cao, lỗ hình nón ở trung tâm rộng khoảng 3 m và sâu 0,6 m. "Tôi rất ngạc nhiên khi thấy hố trũng lớn như vậy", Masahiko Arakawa, tác giả chính của nghiên cứu, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Kobe, cho biết. Hố trũng lớn gấp 7 lần so với kết quả dự kiến khi thực hiện tác động tương tự trên Trái Đất.

Hố trũng nhân tạo hình bán nguyệt, lớp vật chất văng lên không đối xứng. Điều này cho thấy có một khối đá lớn nằm trong lòng đất, gần hố trũng.

Các đặc điểm của hố nhân tạo và vụn đá chỉ ra, kích thước hố trũng bị hạn chế phần lớn do trọng lực, không phải do độ rắn chắc của bề mặt tiểu hành tinh. Điều này nghĩa là Ryugu có kết cấu bề mặt tương đối yếu, chỉ giống như cát tơi xốp, nhất quán với các nghiên cứu trước đó.

Phát hiện mới còn cho thấy bề mặt Ryugu khoảng 8,9 triệu năm tuổi, trong khi một số mô hình trước đó cho là độ tuổi có thể lên tới 158 triệu năm. Ryugu cấu tạo từ những vật liệu 4,6 tỷ năm tuổi, nhưng có thể nó được hợp thành từ những mảnh đất đá của các tiểu hành tinh khác chỉ khoảng 10 triệu năm trước.

TIN CŨ HƠN
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News