Khoa Học News

Khai quật được hài cốt 118 nạn nhân hiến tế bị bịt miệng bằng giẻ

Cao răng của một số người bị hiến tế cho thần mưa Maya 1.000 năm trước chứa những sợi nhỏ màu xanh lam, có thể là từ giẻ bịt miệng.

Các nhà khoa học nghiên cứu miệng của hơn 118 nạn nhân hiến tế thời Maya cổ điển (năm 250 đến năm 925), xem xét mảng bám vôi hóa trên răng, còn gọi là cao răng, Live Science hôm 10/10 đưa tin. Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí International Journal of Osteoarchaeology, mô tả những sợi màu xanh lam kỳ lạ bám vào răng của ít nhất hai nạn nhân.


Lối vào hang Midnight Terror ở Belize. (Ảnh: Đại học Bang California Los Angeles)

Hang động Midnight Terror ở Belize được phát hiện từ năm 2006. Nơi đây lưu giữ hơn 10.000 mảnh xương, thuộc về ít nhất 118 người, nhiều người trong đó có dấu hiệu bị chấn thương vào gần thời điểm chết. Các nhà khoa học cho rằng những người này bị hiến tế cho thần mưa Maya hơn 1.000 năm trước.

"Sau khi tìm thấy những trường hợp bệnh lý răng miệng nhỏ, tôi bắt đầu quan tâm đến việc xác định thực phẩm mà các nạn nhân từng ăn", Amy Chan, tác giả chính của nghiên cứu mới, nhà khảo cổ tại Đại học Bang California Los Angeles, nói.

Cao răng có thể lưu giữ những mảnh thức ăn tí hon - ví dụ như hạt phấn, tinh bột và phytolith (cấu trúc khoáng hóa siêu nhỏ trong mô thực vật). Vì vậy, Chan đã lấy mẫu mảng bám của 6 chiếc răng và gửi cho đồng tác giả nghiên cứu Linda Scott Cummings, chủ tịch kiêm CEO của PaleoResearch. Cummings phát hiện, các mẫu chủ yếu chứa sợi cotton và một số được nhuộm màu xanh lam.

"Phát hiện sợi cotton xanh lam trong hai mẫu là điều vô cùng bất ngờ vì màu này rất quan trọng trong nghi lễ Maya", Chan cho biết. Chan cùng các đồng nghiệp cho rằng có thể nạn nhân đã ngậm vải cotton trong miệng, nhiều khả năng là giẻ bịt miệng dùng khi hiến tế. Nếu bị giam giữ trong thời gian dài, các sợi xanh lam có thể lẫn vào cao răng của nạn nhân.


Sợi màu xanh lam, nhiều khả năng là sợi cotton, trong hang Midnight Terror. (Ảnh: Linda Scott Cummings/Viện PaleoResearch)

"Thật thú vị khi các nhà nghiên cứu tìm thấy sợi nhuộm màu trong cao răng. Nhiều người nghĩ rằng cao răng chỉ phản ánh chế độ ăn uống, nhưng nghiên cứu mới là ví dụ tuyệt vời cho thấy có thể thu được nhiều thông tin hơn", Gabriel Wrobel, nhà khảo cổ sinh học tại Đại học Bang Michigan, người không tham gia nghiên cứu, nhận xét.

Chan cùng các đồng nghiệp thừa nhận, nghiên cứu mới cung cấp bằng chứng đầu tiên về sợi xanh trong cao răng của người Maya nhưng vẫn còn một số hạn chế. Đầu tiên, tốc độ mảng bám hình thành và cứng lại khác nhau tùy vào loại thức ăn và sinh lý của mỗi người, nên nhóm chuyên gia không thể biết chắc chắn các sợi bị mắc kẹt từ khi nào. Ngoài ra, rất ít răng của các nạn nhân trong hang Midnight Terror có cao răng, khiến phân tích của nhóm bị hạn chế.

"Những nghiên cứu trong tương lai sẽ cung cấp bối cảnh rộng hơn để giải thích thông tin này", nhóm nghiên cứu viết.

TIN CŨ HƠN
Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Một loài khủng long hoàn toàn mới được đặt tên là Meraxes gigas, nặng hơn 4 tấn, đã lộ diện ở Hệ tầng Huincul ở Las Campanas Canyon, tỉnh Neuquén - Argentina.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Những đồ vật quý giá nhất của một loài người khác cùng rất nhiều xương động vật tuyệt chủng đã được khai quật từ hang động Tunel Wielki, là một kho báu vô song.

Đăng ngày: 26/04/2026
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"

Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"

Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.

Đăng ngày: 19/04/2026
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Khoa Học News