Khoa Học News

Khai thác nước ngầm làm nghiêng trục Trái đất

Một nghiên cứu cho thấy việc khai thác nước ngầm trong nhiều thập kỷ đã khiến trục Trái đất nghiêng về phía đông gần 80cm trong 20 năm.

Cực quay của Trái đất, điểm mà Trái đất xoay quanh, không cố định. Nó di chuyển trong một quá trình gọi là chuyển động cực, khi vị trí của cực quay thay đổi so với lớp vỏ Trái đất. Quá trình này có thể được hình dung như một con quay; nếu trọng lượng phân bố của con quay thay đổi, nó sẽ quay khác đi. Sự phân bố nước trên hành tinh hoạt động tương tự. Khi nước dịch chuyển, nó thay đổi cách Trái đất quay, theo IFL Science hôm 28/11.


Con người khai thác nước ngầm quá mức có thể khiến môi trường bị ảnh hưởng. (Ảnh: Sumeth c/Shutterstock)

"Cực quay của Trái đất thực sự thay đổi rất nhiều", TS Ki-Weon Seo, nhà địa vật lý tại Đại học Quốc gia Seoul, giải thích trong một tuyên bố về nghiên cứu năm 2023 được công bố trên Geophysical Research Letters. "Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy trong số các nguyên nhân liên quan đến khí hậu, việc phân phối lại nước ngầm thực sự có tác động lớn nhất đến sự trôi dạt của cực quay", ông nói.

Nước ngầm khác với nước sông và hồ. Nó là nước ẩn dưới lòng đất và tích tụ từ mưa và các dạng kết tủa khác. Khi nước thấm vào đất, nó từ từ thấm xuống các tầng chứa nước tự nhiên - các bể chứa ngầm. Loại nước này là một đặc điểm quan trọng của vòng tuần hoàn nước vì nó cung cấp nước ngay cả trong thời kỳ mưa ít.

Ngày nay, khoảng 50% dân số thế giới phụ thuộc vào nước ngầm để lấy nước uống và 1/3 lượng nước tưới tiêu trên thế giới. Theo truyền thống, con người tiếp cận loại nước này thông qua giếng, lỗ khoan... Tuy nhiên trong suốt thế kỷ 20, các xã hội hiện đại đã bắt đầu khai thác các bể chứa nước ngầm ở quy mô lớn hơn nhiều. Nghiên cứu chỉ ra, từ năm 1993 đến 2010, con người đã bơm 2.150 tỷ tấn nước ngầm.

Năm 2016, các nhà khoa học đã cảnh báo sự phân bố của nước có thể làm thay đổi vòng quay của Trái đất. Nhưng vào thời điểm đó, hiện tượng này còn thiếu chi tiết về cách sử dụng nước ngầm có thể liên quan đến điều đó.

Sau đó nhóm nghiên cứu của TS Ki-Weon Seo đã mô hình hóa những thay đổi quan sát được trong sự trôi dạt của cực quay Trái đất và sự chuyển động của nước. Họ đã chạy nhiều kịch bản và tìm ra phương án duy nhất phù hợp với mức trôi dạt 4,3 cm mỗi năm tương ứng với 2.150 tỷ tấn nước ngầm được phân phối lại đã được tính toán trước đó.

Nghiên cứu này đã định lượng một cách hiệu quả vai trò của việc bơm nước ngầm đối với chuyển động cực và biến đổi khí hậu. Mặc dù sự dịch chuyển cực do loại hình khai thác này gây ra có thể sẽ không làm thay đổi cách các khu vực có nguy cơ trải qua các mùa, nhưng sự dịch chuyển cực có thể tác động đến khí hậu.

TIN CŨ HƠN
Những điều không phải ai cũng biết về lốp máy bay

Những điều không phải ai cũng biết về lốp máy bay

Kích thước của chúng ra sao, cấu tạo như thế nào và tại sao chúng cần hao mòn hay phải bị đốt cháy một phần trong quá trình hạ cánh?

Đăng ngày: 18/06/2026
Hình ảnh phản chiếu giữa hai tấm gương đối diện nhau có kéo dài vô hạn?

Hình ảnh phản chiếu giữa hai tấm gương đối diện nhau có kéo dài vô hạn?

Hiệu ứng Infinity Mirror xảy ra khi hai tấm gương đặt đối diện nhau, trong đó hình ảnh vật thể được phản chiếu nhiều lần, tạo ra ảo ảnh về vô số bản sao kéo dài vô hạn về phía xa.

Đăng ngày: 18/06/2026
23 phương pháp tra tấn rợn người thời Trung Cổ

23 phương pháp tra tấn rợn người thời Trung Cổ

Thời Trung Cổ, để giảm tỷ lệ tội phạm và những người ngồi tù, các lãnh chúa thường nghĩ ra những phương thức tra tấn vô cùng hà khắc.

Đăng ngày: 18/06/2026
12 loại gỗ quý hiếm và đắt nhất trên thế giới

12 loại gỗ quý hiếm và đắt nhất trên thế giới

Dưới đây là danh sách 12 loại gỗ quý và đắt đỏ nhất thế giới. Trong đó có những loại gỗ không bao giờ bị mọt, chịu được nước, tỏa ra hương thơm dễ chịu và chịu va đập cực tốt.

Đăng ngày: 18/06/2026
"Chiến thần" xe cứu hỏa mạnh nhất thế giới: Ngọn lửa cao hơn 91 mét vẫn dập tắt dễ dàng

"Chiến thần" xe cứu hỏa mạnh nhất thế giới: Ngọn lửa cao hơn 91 mét vẫn dập tắt dễ dàng

Big Wind được đánh giá là “chiến thần” cứu hỏa và từng làm nên lịch sử khi dập tắt 9 đám cháy lớn tại các giếng dầu.

Đăng ngày: 17/06/2026
Thiếu niên Italy sẽ trở thành vị thánh đầu tiên của thiên niên kỷ

Thiếu niên Italy sẽ trở thành vị thánh đầu tiên của thiên niên kỷ

Phép lạ thứ hai sau khi qua đời của Carlo Acutis, đã giúp thần đồng máy tính tốt bụng này đủ điều kiện để được phong thánh.

Đăng ngày: 16/06/2026
Giải mã cách đặt tên đường ở Hà Nội: Sự thật bất ngờ không phải ai cũng biết!

Giải mã cách đặt tên đường ở Hà Nội: Sự thật bất ngờ không phải ai cũng biết!

Dùng tên danh nhân để đặt tên phố là nét đặc biệt của Việt Nam... Nếu chịu khó để ý, người ta sẽ nhận ra đằng sau cách đặt tên đường Hà Nội là những kiến thức văn hóa, lịch sử.

Đăng ngày: 16/06/2026
Khoa Học News