Khai thác nước ngầm làm nghiêng trục Trái đất

Một nghiên cứu cho thấy việc khai thác nước ngầm trong nhiều thập kỷ đã khiến trục Trái đất nghiêng về phía đông gần 80cm trong 20 năm.

Cực quay của Trái đất, điểm mà Trái đất xoay quanh, không cố định. Nó di chuyển trong một quá trình gọi là chuyển động cực, khi vị trí của cực quay thay đổi so với lớp vỏ Trái đất. Quá trình này có thể được hình dung như một con quay; nếu trọng lượng phân bố của con quay thay đổi, nó sẽ quay khác đi. Sự phân bố nước trên hành tinh hoạt động tương tự. Khi nước dịch chuyển, nó thay đổi cách Trái đất quay, theo IFL Science hôm 28/11.


Con người khai thác nước ngầm quá mức có thể khiến môi trường bị ảnh hưởng. (Ảnh: Sumeth c/Shutterstock)

"Cực quay của Trái đất thực sự thay đổi rất nhiều", TS Ki-Weon Seo, nhà địa vật lý tại Đại học Quốc gia Seoul, giải thích trong một tuyên bố về nghiên cứu năm 2023 được công bố trên Geophysical Research Letters. "Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy trong số các nguyên nhân liên quan đến khí hậu, việc phân phối lại nước ngầm thực sự có tác động lớn nhất đến sự trôi dạt của cực quay", ông nói.

Nước ngầm khác với nước sông và hồ. Nó là nước ẩn dưới lòng đất và tích tụ từ mưa và các dạng kết tủa khác. Khi nước thấm vào đất, nó từ từ thấm xuống các tầng chứa nước tự nhiên - các bể chứa ngầm. Loại nước này là một đặc điểm quan trọng của vòng tuần hoàn nước vì nó cung cấp nước ngay cả trong thời kỳ mưa ít.

Ngày nay, khoảng 50% dân số thế giới phụ thuộc vào nước ngầm để lấy nước uống và 1/3 lượng nước tưới tiêu trên thế giới. Theo truyền thống, con người tiếp cận loại nước này thông qua giếng, lỗ khoan... Tuy nhiên trong suốt thế kỷ 20, các xã hội hiện đại đã bắt đầu khai thác các bể chứa nước ngầm ở quy mô lớn hơn nhiều. Nghiên cứu chỉ ra, từ năm 1993 đến 2010, con người đã bơm 2.150 tỷ tấn nước ngầm.

Năm 2016, các nhà khoa học đã cảnh báo sự phân bố của nước có thể làm thay đổi vòng quay của Trái đất. Nhưng vào thời điểm đó, hiện tượng này còn thiếu chi tiết về cách sử dụng nước ngầm có thể liên quan đến điều đó.

Sau đó nhóm nghiên cứu của TS Ki-Weon Seo đã mô hình hóa những thay đổi quan sát được trong sự trôi dạt của cực quay Trái đất và sự chuyển động của nước. Họ đã chạy nhiều kịch bản và tìm ra phương án duy nhất phù hợp với mức trôi dạt 4,3 cm mỗi năm tương ứng với 2.150 tỷ tấn nước ngầm được phân phối lại đã được tính toán trước đó.

Nghiên cứu này đã định lượng một cách hiệu quả vai trò của việc bơm nước ngầm đối với chuyển động cực và biến đổi khí hậu. Mặc dù sự dịch chuyển cực do loại hình khai thác này gây ra có thể sẽ không làm thay đổi cách các khu vực có nguy cơ trải qua các mùa, nhưng sự dịch chuyển cực có thể tác động đến khí hậu.

TIN CŨ HƠN
Những loại rượu kinh dị, bổ mấy cũng không dám uống

Những loại rượu kinh dị, bổ mấy cũng không dám uống

Vì độ kinh dị của những loại rượu này, không phải người nào cũng dám nếm thử.

Đăng ngày: 25/01/2026
Hé lộ bí ẩn về người phụ nữ sống cô độc gần hai thập kỷ trên đảo hoang

Hé lộ bí ẩn về người phụ nữ sống cô độc gần hai thập kỷ trên đảo hoang

Người phụ nữ bí ẩn sống cô độc trên hòn đảo San Nicolas, sau khi may mắn thoát chết trong một cuộc thảm sát bộ lạc của mình.

Đăng ngày: 25/01/2026
Đừng để phim ảnh lừa, người xưa phải hoàn thiện 7749 thủ tục này mới được thuê quán trọ

Đừng để phim ảnh lừa, người xưa phải hoàn thiện 7749 thủ tục này mới được thuê quán trọ

Các nhà sử học Trung Quốc cho hay, nếu bạn vẫn tin rằng người xưa chỉ cần cầm vài lượng bạc là có thể vào quán trọ thuê phòng thì bạn đã bị các bộ phim lừa dối.

Đăng ngày: 24/01/2026

"Vợ lẽ" thời xưa ngoài sinh con nối dõi tông đường, còn có một tác dụng khác: Hậu thế ngậm ngùi thương thay!

Ở thời phong kiến Trung Quốc, đàn ông giàu và có địa vị sở hữu “tam thê tứ thiếp” là chuyện bình thường.

Đăng ngày: 24/01/2026
Nhịn ăn suốt 382 ngày để giảm cân, người đàn ông béo phì sống sót kỳ diệu khiến cả thế giới kinh ngạc

Nhịn ăn suốt 382 ngày để giảm cân, người đàn ông béo phì sống sót kỳ diệu khiến cả thế giới kinh ngạc

Câu chuyện về hành trình phi thường của người đàn ông này đến nay vẫn được nhắc lại như kỳ tích có "1-0-2", khiến cả thế giới kinh ngạc.

Đăng ngày: 24/01/2026
Trung Quốc sản xuất tủ lạnh máy tính lượng tử -273 độ C

Trung Quốc sản xuất tủ lạnh máy tính lượng tử -273 độ C

Công ty Origin Quantum xuất xưởng tủ lạnh pha loãng, thiết bị trọng yếu trong máy tính lượng tử siêu dẫn, có thể đạt mức nhiệt gần bằng độ 0 tuyệt đối.

Đăng ngày: 24/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập trông như thế nào ở thời cổ đại?

Kim tự tháp Ai Cập trông như thế nào ở thời cổ đại?

Khi mới xây dựng, các kim tự tháp thường được che đầy bằng một lớp đá vôi hoặc đá granite sáng bóng để cho ra một hình dạng đẹp mắt và bền bỉ hơn.

Đăng ngày: 24/01/2026
Khoa Học News