Khám phá lối vào ngôi đền cổ bị "đóng băng với thời gian"

Tại Peru, một nhóm các nhà khảo cổ vừa khám phá ra một hành lang được “niêm phong” từ hơn 3.000 năm trước.

Hành lang này, được gọi là "hành lang chim kền", được cho là dẫn tới các căn phòng khác trong một ngôi đền lớn từng thuộc về văn hóa cổ Chavin.

Theo Reuters, Di tích khảo cổ Chavin de Huantar nằm cách thủ đô Lima khoảng 190 dặm (306 km) về phía Đông Bắc. Nó từng là một trung tâm quan trọng cho văn hóa Chavin, phát triển từ khoảng 1.500 đến 550 trước Công nguyên.

Văn minh Chavin nổi tiếng với những tác phẩm nghệ thuật ấn tượng, thường trưng bày các hình ảnh chim và hổ. Những người cổ đại này sống ở vùng cao nguyên phía Bắc của dãy núi Andes ở Peru từ hàng ngàn năm trước khi đế chế Inca ra đời.


El Castillo, một phần của Chavin de Huantar, nơi các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra lối vào một ngôi đền cổ ở Peru bị "đóng băng với thời gian". (Ảnh: Martin St-Amant/Wikimedia).

Gần đây, các nhà khảo cổ đã tập trung vào một hành lang thuộc phần phía Nam của ngôi đền.

Khu vực cụ thể này đã bị niêm phong vì ít được coi trọng hơn các phần khác. Tuy nhiên, khám phá gần đây đã cung cấp thông tin quý giá về giai đoạn đầu của văn minh Chavin.

Nhà khảo cổ John Rick cho biết những di vật tại đây đã bị “đóng băng với thời gian”, theo Reuters.

Trong hành lang, nhóm nghiên cứu đã khám phá hiện vật quan trọng: một mảnh gốm lớn nặng khoảng 17kg.

Mảnh gốm này được trang trí với cái đầu và đôi cánh của một con chim thần ưng Andes hay Kền kền khoang cổ. Ngoài ra, còn tìm thấy một cái bát gốm. Những món đồ này đã được khai quật vào tháng 5/2022 khi lối vào hành lang được khám phá.

Trong văn minh Andean cổ, thần ưng Andes hay kền kền khoang cổ mang ý nghĩa quan trọng. Với kích thước lớn, nó được liên kết với quyền lực và sự thịnh vượng.

Khu lăng mộ bao gồm các bậc cầu thang và mạng lưới hành lang, những khám phá này gần đây mới được tiết lộ.

John Rick, một nhà khảo cổ đến từ Đại học Stanford (Mỹ), cho biết rằng một phần quan trọng của khu lăng mộ vẫn chưa được khai quật.

Để khám phá lối vào “hành lang chim kền khoang cổ”, nhóm nghiên cứu của Rick đã sử dụng camera gắn trên robot. Phương pháp này cho phép họ điều hướng qua mảnh vụn đã lấp đầy hành lang trong thời gian mà vẫn giảm thiểu nguy cơ gây hư hại thêm cho kiến trúc cổ.

Chavin de Huantar đã được công nhận là di sản thế giới UNESCO vào năm 1985. Đây là viện dẫn đầu về giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên Hợp Quốc.

Những nghiên cứu về Chavin de Huantar

Các nhà khảo cổ đang tiếp tục thảo luận về các nghi lễ tôn giáo được tổ chức trong thời kỳ hoàng kim của Chavin de Huantar.

Vào những năm 1970, nhà khảo cổ Peru Luis Lumbreras đã đến di tích này và có cơ hội thu thập thông tin lịch sử bằng lời kể từ người dân địa phương.

Theo quan niệm của họ, từ "Chavin" xuất phát từ thuật ngữ Quechua "chaupin", có nghĩa là "trung tâm", nhấn mạnh tầm quan trọng của nó đối với cộng đồng bản địa thời đó.

Sau khi tiến hành điều tra tại di tích, Lumbreras đề xuất một lý thuyết cho rằng những người ưu tú trong cộng đồng có thể đã chịu trách nhiệm phát triển các nghi lễ tại đền.

Ông cũng giả thuyết rằng họ có thể đã khuyến khích người theo đạo của mình đến thăm đền như một phương tiện duy trì cấu trúc chính trị và xã hội.

TIN CŨ HƠN
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Giả thuyết về chiến tranh hạt nhân trên sao Hỏa xuất hiện cách đây khá lâu.

Đăng ngày: 16/03/2026

"Ma hóa thạch" 183 triệu năm tiết lộ về "tận thế" có thể lặp lại

Những con ma hóa thạch là sinh vật như làm bằng không khí, không hề có chút tàn tích nào nhưng hình dáng được ghi lại nguyên vẹn qua những đường lõm của khối đá mà lẽ ra chúng nằm bên trong.

Đăng ngày: 15/03/2026
Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Các nhà khảo cổ học nhận thấy pho tượng Đại Phật Như Lai khổng lồ trong hang đá Long Môn ở Hà Nam có thể từng được mạ vàng, bạc và nạm thủy tinh màu.

Đăng ngày: 14/03/2026
Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là

Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là "con lai" của loài người khác

Các nhà khoa học đã phát hiện thêm một khác biệt giữa những người Homo sapiens thuần chủng và những người có liên quan đến cuộc hôn phối dị chủng với một loài người khác tận 60.000 năm trước.

Đăng ngày: 11/03/2026
Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên

Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên "phong ấn"

Một ngôi mộ ma cà rồng thế kỷ XVII-XVIII vừa được khai quật ở Ba Lan, bên trong là hài cốt nữ giới với chiếc liềm trên cổ để ngăn cô trở lại với thế giới.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News