Khoa Học News

Khám phá vùng đất biệt lập, bí ẩn nhất ở Afghanistan

Hành lang Wakhan từng là khu vực biệt lập ít người biết đến, nhưng vùng đất này đang phát triển từng ngày nhờ tuyến đường mới kết nối với Trung Quốc.


Hành lang Wakhan
là thế giới tách biệt với phần còn lại của đất nước Afghanistan, cả về địa lý và văn hóa. Dải đất dài 350km nằm ở phía đông bắc Afghanistan, được tạo thành từ sự nối liền của ba dãy núi lớn, bao gồm Hindu Kush, Pamirs và Karakoram. Vì địa hình hiểm trở và giao thông gặp nhiều khó khăn ở hành lang Wakhan nên không nhiều du khách biết đến sự tồn tại của vùng đất bình yên này. Tuy vậy, nhiếp ảnh gia Simon Urwin khẳng định hành lang Wakhan là một trong những nơi xa xôi và đẹp nhất ở châu Á. Ảnh: Lonely Planet.


Trong nhiều thế kỷ, hành lang Wakhan là một phần của Con đường Tơ lụa nối liền Trung Quốc và Địa Trung Hải. Vào thế kỷ 19, hành lang Wakhan đóng vai trò quan trọng trong "trò chơi vĩ đại" giữa Anh và Nga. Hai quốc gia hùng mạnh này đã tiến hành nhiều cuộc chiến nhằm giành quyền kiểm soát khu vực chiến lược như hành lang Wakhan ở Afghanistan. Ranh giới hiện tại của vùng đất này được thiết lập vào năm 1893 nhằm tạo ra vùng đệm giữa lãnh thổ của Nữ vương Anh và đế quốc Nga của Sa hoàng. Hiện nay, hành lang Wakhan đang nằm trên tuyến đường thương mại trong dự án Vành đai và Con đường của Trung Quốc. Ảnh: Flickr.


Những ngôi nhà của cư dân bản địa được làm bằng vật liệu đơn giản (đá, bùn, gỗ), nằm rải rác dọc theo hành lang Wakhan và nối với nhau bằng một con đường đất. Cách thức di chuyển phổ biến của dân địa phương là đi bộ hoặc cưỡi lạc đà vì không có nhiều phương tiện công cộng, ôtô ở Wakhan. Thành thị gần nhất với hành lang Wakhan là Dushanbe, thủ đô Tajikistan, cách nơi đây khoảng 3 ngày lái xe. Sự biệt lập khiến hành lang Wakhan giống như một viên nang thời gian. Do vậy, những cư dân bản địa luôn mong cầu tương lai Wakhan có hệ thống điện, con đường trải nhựa và sóng điện thoại di động, giống như Tajikistan. Ảnh: BBC.


Hành lang Wakhan là nơi sinh sống của tộc người Wakhi trong hơn 2.500 năm qua. Trong khi phần lớn dân số Afghanistan theo Islam giáo dòng Sunni, thì 12.000 người Wakhi thuộc Ismailis, một nhánh của Islam Shia. Tại đây không có nhà thờ Islam, thay vào đó người Wakhi sẽ hành lễ ở các nhà nguyện jamatkhanas. Người phụ nữ ở Wakhan không bắt buộc mặc Burqa (loại áo dài che mặt người phụ nữ Afghanistan) nên có thể chụp ảnh với nam du khách phương Tây, hành động sẽ gây phản cảm ở những vùng đất khác trên lãnh thổ Afghanistan. Ảnh: Travelistly.


Thu nhập chủ yếu của người Wakhi từ những cánh đồng trồng lúa mì, lúa mạch, đậu Hà Lan, khoai tây, táo... Trong điều kiện khô cằn của hành lang Wakhan, người nông dân nơi đây sử dụng nguồn nước chảy từ các sông băng trên núi để tưới tiêu. Vào tháng 6, các gia đình khá giả sẽ đưa đàn gia súc, bao gồm cừu, dê, lạc đà, ngựa và bò Tây Tạng đến đồng cỏ ở độ cao 4.500 m. Người dân ở Wakhan thường tổ chức lễ hội để kỷ niệm ngày bắt đầu thu hoạch lúa mạch vào đầu tháng 8, gọi là Chinir. Ảnh: Jason P.Howe.


Buzkhasi
là một trong những trò chơi truyền thống được yêu thích nhất ở hành lang Wakhan. Trò chơi được gọi là bóng bầu dục trên lưng ngựa và sử dụng một con dê thay thế cho quả bóng. Trong buzkhasi không có quy tắc, không có đội nhóm, cũng không có khái niệm "fair play" vì những người tham gia sẽ dùng mọi cách thức để cướp dê. Ở những vùng đất khác của Afghanistan, buzkhasi thường mang tính chính trị để tầng lớp thượng lưu giành được phiếu bầu, nhưng tại hành lang Wakhan đây chỉ là trò chơi mang tính cộng đồng. Ảnh: Mutually.


Tuyến cao tốc thuộc dự án Vành đai và Con đường đang được xây dựng nhằm kết nối khu vực biên giới Trung Quốc với hành lang Wakhan. Công trình này giúp người Wakhi mua dê từ Trung Quốc với giá rẻ hơn chợ Ishkhashim, đồng thời cư dân bản địa có thể tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại. Tuy vậy, những tuyến cao tốc này khiến nhiều người dân lo lắng sẽ làm nền văn hóa Wakhi độc đáo và lối sống chậm biến mất mãi mãi. Ngoài ra, hệ lụy từ ô nhiễm môi trường giao thông có thể tác động tiêu cực đến sự tĩnh lặng và phong cảnh thiên nhiên ở hành lang Wakhan. Ảnh: euronews.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Bagger 288 là đơn đặt hàng của công ty khai mỏ Rheinbraun. Các kỹ sư phải mất 5 năm để lên kế hoạch thiết kế và sản xuất, thời gian lắp ráp cỗ máy khổng lồ này cũng mất thêm 5 năm nữa.

Đăng ngày: 31/10/2026
Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cây cầu tre ọp ẹp dài hơn một kilomet chạy qua vùng nước đục của sông Mekong, nối hòn đảo nổi Koh Pen nằm giữa mặt sông với Kampong Cham.

Đăng ngày: 31/10/2026
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News