Khoa Học News

Khảo cổ hài cốt nạn nhân của bệnh dịch “Ngày Tận thế” Ai Cập

Các nhà khảo cổ học khai quật hài cốt của những nạn nhân mắc bệnh dịch kinh hoàng được miêu tả như "Ngày Tận thế đang đến”.

Mới đây, nhóm khảo cổ người Ý thuộc dự án Sứ mệnh khảo cổ tại Luxor đã khai quật được các hài cốt trong Tổ hợp lăng mộ Harwa và Akhimenru, thuộc bờ Tây thành phố cổ Thebes (nay là Luxor), Ai Cập. Bên cạnh hài cốt, các chuyên gia còn tìm thấy 3 lò nung vôi, cùng bồn tro cốt khổng lồ.

Qua nghiên cứu, các bộ hài cốt này được phủ một lớp vôi bột (chất để khử trùng thời cổ đại) trên bề mặt. Ước tính, những bộ hài cốt này thuộc thế kỷ thứ III. Thời điểm này, một loạt bệnh dịch được mệnh danh là nạn dịch Cyprian đang càn quét khắp đế chế La Mã cổ đại, trong đó có Ai Cập.

Thánh Cyprian, giám mục thành phố Carthage (thuộc Tunisia) đã mô tả dịch bệnh giống như dấu hiệu cho Ngày Tận thế. Bệnh dịch kéo dài 21 năm, từ năm 250-271. Dựa vào một số ghi chép, Francesco Tiradritti - giám đốc dự án cho biết, riêng tại Rome có tới hơn 5.000 người chết/ngày.

Số lượng người chết ngày một tăng, người dân Ai Cập cổ đại sử dụng lăng mộ làm nơi chôn cất, như lăng của Akhimenru hay lăng Harwa. Sau khi nạn dịch Cyprian xuất hiện, tổ hợp lăng mộ trên đã trở thành nơi tiêu hủy xác chết. Tiradritti cho rằng, hành động này đã làm lăng mộ giảm đi sự thuần khiết, uy danh khiến chúng bị bỏ hoang cho đến khi những kẻ đào trộm mộ "ghé thăm" vào thế kỷ XIX.

Theo tài liệu ghi chép, bệnh dịch khiến ruột nạn nhân đau quằn quại trước khi chết; nôn mửa và tiêu chảy liên tục không thể cầm, khiến sức lực bị bòn rút nhanh chóng dù là người khỏe nhất.

Cổ họng bệnh nhân như bị thiêu đốt, do những vết thương từ tủy lan ra cổ họng. Ngoài ra, Thánh Cyprian mô tả: “mắt bệnh nhân đỏ như có lửa, chảy máu mắt...".

Một số trường hợp tay chân bị nhiễm trùng, hoại tử và phải cắt bỏ. Mức độ nguy hiểm cùng quy mô khủng khiếp của dịch bệnh đã khiến Cyprian tin rằng, Ngày Tận thế đang đến.

Nhưng trên thực tế, "Ngày Tận thế" này đã không xảy ra. Bệnh dịch được đẩy lùi nhưng đã làm suy yếu đáng kể đế chế La Mã. Dịch Cyprian đã giết chết 2 hoàng đế: Hostilian vào năm 251 và hoàng đế Claudius II Gothicus vào năm 270. Theo Tiradritti, có nhiều ý kiến cho rằng, nạn dịch này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đế chế La Mã cổ đại, góp phần đẩy nhanh quá trình sụp đổ của nó.

Dựa theo khoa học hiện đại, nạn dịch Cyprian có khả năng là một dạng của dịch đậu mùa, dịch hạch hoặc sởi. Việc phát hiện ra thi thể người nhiễm dịch thời kỳ này có thể cung cấp tư liệu nghiên cứu mới cho ngành khảo cổ học.

Dù trước đó có rất nhiều nhà nghiên cứu tách ADN từ xác ướp, nhưng Tiradritti cho rằng, kết quả này không đáng tin cậy bởi môi trường Ai Cập khiến các chuỗi ADN bị phá hủy hoàn toàn.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 15/08/2026
Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Chì và asen là những chất cực độc nhưng lại được phụ nữ dùng phổ biến để làm đẹp ở thời cổ đại.

Đăng ngày: 23/07/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khoa Học News