Khoa Học News
Đọc tin khoa học nhanh hơn trên ứng dụng Android
Linkitty: Nối Hình Cổ Điển
Nối hình Onet cổ điển với hơn 100 hình dễ thương. Nối cặp, đua với thời gian!
Trikitty: Ghép 3 Hình Mới
Chạm ô, xếp 3 hình giống nhau liền nhau trong khay để ăn. 100+ hình dễ thương!
Mergitty: Ghép Đồ Mở Tiệm Mới
Game ghép đồ dễ thương: ghép món, phục vụ khách và trang trí tiệm nhỏ của bạn!
Binh Pháp: Cờ Tướng Mới
Cờ tướng cổ điển đấu 12 danh tướng, từ Triệu Quát tới Tôn Tử. Chơi offline!
Lịch Âm Dương - Lịch Vạn Niên
Lịch âm dương Việt Nam: xem ngày âm, can chi, đổi ngày Âm–Dương nhanh chóng.
Scanitty: Quét Mã QR, Mã Vạch Mới
Quét mã QR, mã vạch tức thì. Tạo mã QR Wi-Fi, danh bạ, link với màu và logo.
Kim cương hay ngọc lục bảo hiếm hơn?
Kim cương là loại đá quý hình thành ở độ sâu lớn nhất hành tinh, khoảng 150 - 200km, nhưng vẫn không khó khai thác bằng ngọc lục bảo.
Kim cương và ngọc lục bảo là hai trong số những loại đá quý được ưa chuộng và đắt giá nhất. Xét về tổng trữ lượng đã biết, ngọc lục bảo hiếm hơn. Có 49 mỏ ngọc lục bảo, theo một bài đánh giá năm 2019 trên tạp chí Minerals năm 2019. Trong khi đó, có khoảng 1.000 cấu trúc đá chứa kim cương, dù chỉ có 82 mỏ kim cương đang hoạt động, theo nghiên cứu trên tạp chí Reviews in Mineralogy and Geochemistry năm 2022. Tuy nhiên, rất khó để so sánh số lượng kim cương với các loại đá quý khác vì ngành công nghiệp kim cương vốn phát triển hơn.
Vòng cổ kim cương và ngọc lục bảo từng thuộc về nữ minh tinh Elizabeth Taylor được trưng bày tại Bảo tàng Victoria và Albert ở London năm 2014. (Ảnh: Rob Stothard/Stringer)
Mỗi năm có 100 - 150 triệu carat, tương đương khoảng 20 - 30 tấn kim cương được sản xuất trên toàn thế giới, theo cơ quan Tài nguyên Thiên nhiên Canada. Trong khi đó, theo dữ liệu nghiên cứu thị trường năm 2022 của công ty khai thác mỏ Gemfields (Anh), khoảng 6 - 9 tấn ngọc lục bảo được sản xuất vào năm 2015 từ các quốc gia sản xuất chính (Colombia, Zambia, Ethiopia, Madagascar, Brazil).
Theo Gemfields, việc theo dõi sản lượng toàn cầu của bất kỳ loại đá quý nào khác ngoài kim cương rất khó vì các mỏ phân tán trên toàn cầu và chủ yếu do những công ty nhỏ khai thác. Nhưng những con số này không thể phản ánh đầy đủ câu chuyện địa chất. Cả kim cương lẫn ngọc lục bảo đều hình thành qua những quá trình phức tạp.
"Với cả hai thứ này, bạn cần một tập hợp những điều kiện địa chất độc đáo để tất cả kết hợp với nhau một cách chính xác", Evan Smith, nhà khoa học nghiên cứu cấp cao tại Viện Đá quý Mỹ, chia sẻ.
Với kim cương, các điều kiện này bắt đầu từ sâu trong lớp phủ, lớp giữa của Trái Đất. Theo nghiên cứu trên tạp chí Gems & Gemology năm 2018, kim cương hình thành ở độ sâu 150 - 200 km dưới lòng đất, là loại đá quý hình thành sâu nhất hành tinh.
Kim cương hình thành dưới dạng những tinh thể carbon đơn lẻ. Giới địa chất cho rằng điều này xảy ra khi có sự thay đổi về áp suất, nhiệt độ, hoặc một phản ứng hóa học nào đó làm nguội đá phủ nóng chảy chứa carbon, Smith cho biết.
Để kim cương lên đến độ sâu mà con người có thể khai thác, cần có một vụ phun trào núi lửa hiếm gặp, gọi là kimberlite, hình thành từ magma ở độ sâu khoảng 170 - 300 km dưới lòng đất. Trên đường dâng lên bề mặt, kimberlite có thể đi qua một khu vực có kim cương và cuốn chúng lên.
Kim cương phân bố khá đồng đều trong các cấu trúc kimberlite nên có thể dễ dàng khai thác theo quy mô lớn, Smith giải thích. Nhưng không thể làm tương tự với ngọc lục bảo.
Ngọc lục bảo hình thành trong những cấu trúc địa chất phức tạp hơn, phù hợp với khai thác quy mô nhỏ và bằng tay. Ngọc lục bảo là phiên bản xanh lá cây của khoáng vật beryl, mang màu sắc này do được bổ sung chromium và/hoặc vanadium. Beryllium, nguyên tố chính trong beryl, tập trung trong đá magma của vỏ lục địa. Chromium và vanadium phổ biến hơn ở lớp vỏ lục địa trên. Để ngọc lục bảo hình thành, các môi trường địa chất riêng biệt này phải gặp nhau.
"Bạn cần hai yếu tố trên phản ứng để tạo ra ngọc lục bảo", Chris Tacker, nhà nghiên cứu địa chất tại Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bắc Carolina, chia sẻ. Điều này thường xảy ra khi đá chứa beryllium hoặc beryl tiếp xúc với đá trầm tích như đá vôi, đá phiến sét, hoặc khi magma chảy qua những môi trường đá xung quanh và hấp thụ chromium. Vì lý do này, ngọc lục bảo thường được tìm thấy trong "vùng va chạm" như núi, nơi các mảng kiến tạo va chạm và các môi trường địa chất khác nhau gặp gỡ.
Những điều kiện địa chất tạo ra kim cương và ngọc lục bảo đều đặc biệt, nhưng về khả năng tiếp cận của con người, chắc chắn ngọc lục bảo vẫn hiếm hơn.
Sự thật bất ngờ: Những cặp song trùng không chỉ trông giống nhau mà hành xử cũng tương đồng?
"Song trùng" hay doppelgänger là hiện tượng mà 2 người hoàn toàn xa lạ, không có quan hệ huyết thống lại sở hữu khuôn mặt giống nhau đến lạ kỳ.
Không phải chỉ sử dụng có 10% bộ não, con người đang sử dụng bộ phận này với bao nhiêu công suất?
Nhiều người tin vào quan điểm cho rằng con người chỉ sử dụng 10% bộ não, nhưng thực tế cả khi nghỉ ngơi hoặc ngủ, phần lớn bộ não vẫn hoạt động.
10 điều thú vị về Frankenstein, gã quái vật biểu tượng của dịp lễ Halloween
Frankenstein là một quái vật nổi tiếng ở Phương Tây từ xưa đến nay và thường được hoá trang ở các dịp lễ Halloween hằng năm.
Nếu quá khứ, hiện tại và tương lai tồn tại đồng thời, thế giới này là thực hay ảo?
Thuyết tương đối của Einstein cho chúng ta biết rằng thời gian và không gian có liên quan với nhau và sự biến đổi của chúng phụ thuộc vào tốc độ của người quan sát.
Tộc người đầu tiên tiến hóa để lặn sâu 70 mét
Người Bajau hiện sống ở Indonesia sở hữu lá lách lớn khác thường phù hợp với hoạt động bắt cá dưới biển.
Nhà tương lai học dự đoán con người sẽ bất tử vào năm 2030
Nhân loại đã mơ ước đạt được sự bất tử trong nhiều thế kỷ. Bây giờ giấc mơ có thể gần trở thành hiện thực.
