Khoa Học News

Kính thiên văn bắt được "tiếng vang" từ 8 quái vật tàng hình

Như cách những con dơi phát ra sóng âm và nhìn thấy các vật thể qua sóng phản xạ, kính viễn vọng NICER của NASA đã vô tình khám phá ra 8 quái vật tàng hình ngay trong dải Ngân Hà.

Theo Sci-News, đó là 8 lỗ đen khối lượng sao, thuộc về các hệ nhị phân tia X, trong đó bản thân lỗ đen đang ngấu nghiến vật chất từ người bạn đồng hành là sao khổng lồ đỏ.


Ảnh đồ họa mô tả một "quái vật" khối lượng sao đang nuốt vật chất từ người bạn đồng hành và tạo ra "tiếng vang" - là những cú ợ hơi giữa bữa ăn điên cuồng - (Ảnh: Instituto de Astrofísica de Canarias)

NICER vốn ra đời để khám phá một loại quái vật vũ trụ khác - sao neutron, là một dạng "xác sống" của những ngôi sao khổng lồ đã cạn năng lượng. Tuy nhiên lần này nó đã có một phát hiện "để đời" bởi lỗ đen khối lượng sao rất khó nắm bắt. Không chỉ chúng tàng hình, mà tác động của chúng lên các vật thể xung quanh thường không rõ ràng.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Viện Vật lý thiên văn và nghiên cứu không gian MIT Kavli (Mỹ) đã dùng một công cụ tìm kiếm tự động mà họ gọi nôm na là "máy bắt tiếng vang" để phân tích dữ liệu của NICER, thứ đang được đặt trên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS.

"Tiếng vang" tia X mà họ cố nắm bắt chính là nguồn tia X phát ra từ lỗ đen khi nó "ợ hơi" giữa bữa ăn liên miên của mình. Khi nuốt vật chất, lỗ đen thường phát ra các luồng phản lực, tống cái gì đó ngược lại không gian. Trường hợp này, bao gồm tia X và khí phản xạ.

Bằng cách đối chiếu dữ liệu mà họ nhận được từ chính vầng hào quang của lỗ đen và "tiếng vang", vốn đến với kính thiên văn không cùng lúc mà có khoảng cách nhất định, các nhà khoa học sẽ tính toán được quy mô lỗ đen, hiểu được nhiều điều về tính chất và hoạt động của nó.

Các nhà nghiên cứu đã chọn ra 26 cặp đôi tiềm năng và 8 "quái vật" lỗ đen đã phát ra tiếng vang theo cách họ mong đợi.

Nghiên cứu vừa công bố trên Astrophysical Journal.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoa Học News