Kỳ lạ loài tò vò "bắt hồn nhện" trong rừng rậm Amazon

Vượt lên trên những “sát thủ” nổi tiếng trong rừng rậm Amazon tại Ecuador như cá hổ (piranha) hay loài trăn khổng lồ (anaconda), một nhóm nghiên cứu sinh học vừa khẳng định động vật đáng sợ nhất tại đây là loài tò vò ký sinh mới được phát hiện với khả năng “bắt hồn” loài nhện chủ thể.

Phóng viên tại khu vực Mỹ Latinh dẫn một nghiên cứu mới công bố của nhóm nhà động vật học thuộc Đại học Colombia thuộc Anh (UBC) cho biết, khác với các loài tò vò khác thường giết nhện và mang về tổ dưới đất làm thức ăn dự trữ cho ấu trùng tò vò (có cả tại Việt Nam), loài tò vò có tên gọi quốc tế Hymenoptera Zatypota này có thể “bắt hồn” loài nhện mà chúng ký sinh trên đó và biến những động vật này thành những “xác sống” (zombie).


Dưới sự bảo vệ của lớp kén do nhện tạo ra, ấu trùng tò vò ăn dần con nhện đã chết và tiếp tục lớn dần.

Các nhà khoa học đã tiến hành theo dõi quan hệ khách - chủ của loài tò vò Zatypota này với loài nhện “cộng đồng” Anelosimus eximius.

Cụ thể, ban đầu một con tò vò cái sẽ đẻ trứng vào ổ bụng một con nhện, ấu trùng tò vò sẽ lớn dần và ngày càng mạnh mẽ hơn bằng cách ăn hemolymph (chất lỏng trong suốt có chức năng như máu ở các loài chân đốt) của nhện. Sau một quá trình biến đổi dần dần hành vi của nhện vật chủ, ấu trùng tò vò cuối cùng có thể điều khiển cả quyết định của nhện, khiến chúng rời đàn, đan cho tò vò một loại kén riêng và “chờ đợi” chết dần rồi trở thành thức ăn thuần túy của tò vò.

Dưới sự bảo vệ của lớp kén do nhện tạo ra, ấu trùng tò vò ăn dần con nhện đã chết và tiếp tục lớn dần, sau từ 9 - 11 ngày, chúng phá kén ra khi đã trở thành một con tò vò hoàn chỉnh, tự đi tìm nhện, sau đó kết đôi giao phối và lập lại chu kỳ đáng sợ này.

Trả lời tạp chí Vice (Ecuador), đồng tác giả của công trình nghiên cứu này Samantha Strauss nhận định việc một loài ký sinh đẻ trứng vào vật chủ và sau đó biến chúng thành thức ăn cho con mình là khá phổ biến trong thế giới động vật, nhưng khả năng biến đổi được hành vi vật chủ của tò vò Zatypota là độc nhất vô nhị.

Bà Strauss cho biết: “Sự biến đổi hành vi ở đây là rất nghiêm trọng. Con tò vò khống chế hoàn toàn hành vi và não bộ của nhện và khiến chúng làm những việc đi ngược lại thói quen và bản năng, như rời bỏ tổ và đan tơ theo cách bất thường để tạo kén".

Nhóm nghiên cứu cho rằng tò vò Zatypota thực hiện việc biến đổi trên bằng cách tiêm một loại hormon vào nhện, đồng thời cũng quan sát được rằng chúng có xu hướng tấn công các đàn nhện có quy mô lớn hơn.

Bà Strauss bày tỏ ý định quay lại Ecuador để tiếp tục nghiên cứu xem liệu tò vò Zatypota có xu hướng quay lại tấn công cùng một đàn nhện từ thế hệ này sang thế hệ khác hay không, và nếu vậy thì những lợi thế tiến hóa nào có thể diễn ra.

TIN CŨ HƠN
Cận cảnh loài

Cận cảnh loài "quái vật nước ngọt lớn nhất hành tinh" ở Amazon

Nhiều người hẳn sẽ ngỡ ngàng trước dáng vẻ khổng lồ đáng sợ của loài "thủy quái" nước ngọt lớn nhất thế giới này.

Đăng ngày: 06/05/2026
11 loại chim đẹp nhất hành tinh

11 loại chim đẹp nhất hành tinh

Chim là loài duy nhất có lông vũ, và tuyệt đại đa số loài lông vũ đều biết bay. Đó là đặc điểm để phân biệt chim với các loài khác

Đăng ngày: 05/05/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 04/05/2026
Rắn độc bị mất đầu vẫn tự cắn chính mình

Rắn độc bị mất đầu vẫn tự cắn chính mình

Thông thường, một con rắn bị chặt đầu thì các chức năng trên cơ thể nó cơ bản đã ngừng hoạt động nhưng nó vẫn còn một số phản xạ. Điều đó có nghĩa rằng rắn vẫn có khả năng cắn và tiêm nọc độc ngay khi đầu nó đứt lìa khỏi thân.

Đăng ngày: 01/05/2026
Loài chim 'lăng nhăng' nhất hành tinh

Loài chim 'lăng nhăng' nhất hành tinh

Các nhà khoa học khẳng định chim sẻ sống ở vùng đầm lầy mặn tại Mỹ là loài có hành vi giao phối bừa bãi nhất trong thế giới chim.

Đăng ngày: 25/04/2026
Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Do nhu cầu kinh tế, một số người dân sống trong vùng lòng hồ Trị An (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) đã xây dựng ao thả một số loài cá bản địa và những thảm họa về môi trường bắt đầu xảy ra. Hiện thảm hoạ đáng kể nhất là từ loài cá Hoàng đế (ngư dân lò

Đăng ngày: 10/04/2026
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News