Làm thế nào cá lấy oxy từ nước nhanh như vậy?

Trong nước có lượng oxy ít ỏi, thế nhưng cá lại có khả năng hấp thụ khoảng 75% oxy đi qua chúng; gấp đôi tỷ lệ oxy mà phổi của chúng ta chiết xuất từ ​​​hơi thở không khí.

Cá có thể thở theo nhiều cách khác nhau, nhưng phổ biến nhất là thông qua việc sử dụng mang. Các cơ quan phân nhánh này thường có bốn cặp, tất cả đều được bao bọc trong khoang mang. Các khoang này được bảo vệ bởi nắp mang, hay còn gọi là nắp mang, đóng vai trò thiết yếu đối với quá trình thở dưới nước như chính mang.

Khi hầu hết các loài cá hít thở, đầu tiên chúng đóng nắp mang lại và uống một ngụm nước. Sau đó, chúng mở nắp mang ra, tạo ra chênh lệch áp suất kéo nước qua mang, bao gồm các sợi giống như sợi chỉ được phân bổ đều dọc theo cung mang. Các sợi này được bao phủ bởi vô số mạch máu nhỏ gọi là mao mạch, ngoài ra còn có các phần mở rộng nhỏ gọi là phiến mang, giúp tăng thêm diện tích bề mặt của mang.

Khi nước đi qua các mao mạch này, màng đủ mỏng để các tế bào hồng cầu của cá kéo oxy hòa tan từ nước vào máu. Và giống như khi chúng ta thở bằng phổi, quá trình này giải phóng carbon dioxide, thoát ra ngoài nước qua nắp mang mở. Kỹ thuật này chỉ có hiệu quả dưới nước. Trên mặt đất, chênh lệch áp suất tạo ra do việc đóng mở nắp mang không đủ mạnh để kéo đủ không khí vào.


Cá thở thường xuyên hơn chúng ta rất nhiều.

Bên trong các phiến, máu chảy ngược hướng với nước, tạo ra hệ thống dòng chảy ngược giúp tối ưu hóa quá trình trao đổi khí. Trên thực tế, mang có thể hấp thụ khoảng 75% oxy đi qua chúng; gấp đôi tỷ lệ oxy mà phổi của chúng ta chiết xuất từ ​​​​hơi thở không khí. Cá cũng thở thường xuyên hơn chúng ta rất nhiều. Trung bình, một người trưởng thành hít thở từ 12 đến 18 lần một phút, trong khi hầu hết các loài cá kéo nước qua mang của chúng từ 20 đến 80 lần một phút.

Những con số đó thậm chí có thể khiến một vận động viên chạy marathon phải “chào thua”. Nhờ vào nhịp thở nhanh, thường xuyên và hiệu quả này, cá xử lý nhiều oxy hơn chúng ta rất nhiều.

TIN CŨ HƠN
Thế giới trông như thế nào qua góc nhìn của động vật?

Thế giới trông như thế nào qua góc nhìn của động vật?

Một số loài động vật nhìn thấy màu sắc mà con người chỉ có thể tưởng tượng như tia cực tím UV.

Đăng ngày: 14/01/2026
Top 3 loài chim có sở thích ăn thịt cá sấu: Số 1 còn săn cả rắn, là hậu duệ của khủng long!

Top 3 loài chim có sở thích ăn thịt cá sấu: Số 1 còn săn cả rắn, là hậu duệ của khủng long!

Có tới 3 loài chim có sở thích tìm kiếm những con cá sấu để ăn thịt.

Đăng ngày: 14/01/2026
Mỹ đối phó lợn rừng xâm hại bằng cách ăn thịt

Mỹ đối phó lợn rừng xâm hại bằng cách ăn thịt

Nhiều đầu bếp, nông dân và nhà cung ứng đang chuyển hướng đối phó lợn rừng tàn phá hoa màu thông qua biến chúng thành nguồn cung cấp protein bền vững.

Đăng ngày: 13/01/2026
Sức mạnh chiến đấu của hổ nguyên thủy đáng sợ đến mức nào?

Sức mạnh chiến đấu của hổ nguyên thủy đáng sợ đến mức nào?

Trải qua hàng triệu năm, loài hổ đã tiến hóa để phù hợp với môi trường sống. Bản năng săn mồi và sức mạnh thể lực của chúng có thay đổi?

Đăng ngày: 13/01/2026
Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cả rắn và kỳ đà đều dùng những đòn riêng để giữ chặt đối thủ, không bên nào yếu thế cho đến tận phút chót.

Đăng ngày: 13/01/2026
Trung Quốc huy động gấp gần 3 triệu con gà để tiêu diệt loài côn trùng gây thiệt hại 100 tỷ đồng mỗi năm

Trung Quốc huy động gấp gần 3 triệu con gà để tiêu diệt loài côn trùng gây thiệt hại 100 tỷ đồng mỗi năm

Loài vật xâm lấn với quy mô hơn 200 con/m2, gây thiệt hại 100 tỷ đồng mỗi năm. Điều này khiến Trung Quốc gấp rút huy động gần 3 triệu con gà. Đó là loài vật gì?

Đăng ngày: 12/01/2026
Loài vật kỳ lạ được coi là

Loài vật kỳ lạ được coi là "anh cả" của mọi loài có xương sống

Các nhà khoa học cho rằng, từ những động vật có dây sống sơ khai tương tự như lưỡng tiêm, các loài cá có xương sống đầu tiên đã hình thành.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News