Khoa Học News

Làm thế nào cá lấy oxy từ nước nhanh như vậy?

Trong nước có lượng oxy ít ỏi, thế nhưng cá lại có khả năng hấp thụ khoảng 75% oxy đi qua chúng; gấp đôi tỷ lệ oxy mà phổi của chúng ta chiết xuất từ ​​​hơi thở không khí.

Cá có thể thở theo nhiều cách khác nhau, nhưng phổ biến nhất là thông qua việc sử dụng mang. Các cơ quan phân nhánh này thường có bốn cặp, tất cả đều được bao bọc trong khoang mang. Các khoang này được bảo vệ bởi nắp mang, hay còn gọi là nắp mang, đóng vai trò thiết yếu đối với quá trình thở dưới nước như chính mang.

Khi hầu hết các loài cá hít thở, đầu tiên chúng đóng nắp mang lại và uống một ngụm nước. Sau đó, chúng mở nắp mang ra, tạo ra chênh lệch áp suất kéo nước qua mang, bao gồm các sợi giống như sợi chỉ được phân bổ đều dọc theo cung mang. Các sợi này được bao phủ bởi vô số mạch máu nhỏ gọi là mao mạch, ngoài ra còn có các phần mở rộng nhỏ gọi là phiến mang, giúp tăng thêm diện tích bề mặt của mang.

Khi nước đi qua các mao mạch này, màng đủ mỏng để các tế bào hồng cầu của cá kéo oxy hòa tan từ nước vào máu. Và giống như khi chúng ta thở bằng phổi, quá trình này giải phóng carbon dioxide, thoát ra ngoài nước qua nắp mang mở. Kỹ thuật này chỉ có hiệu quả dưới nước. Trên mặt đất, chênh lệch áp suất tạo ra do việc đóng mở nắp mang không đủ mạnh để kéo đủ không khí vào.


Cá thở thường xuyên hơn chúng ta rất nhiều.

Bên trong các phiến, máu chảy ngược hướng với nước, tạo ra hệ thống dòng chảy ngược giúp tối ưu hóa quá trình trao đổi khí. Trên thực tế, mang có thể hấp thụ khoảng 75% oxy đi qua chúng; gấp đôi tỷ lệ oxy mà phổi của chúng ta chiết xuất từ ​​​​hơi thở không khí. Cá cũng thở thường xuyên hơn chúng ta rất nhiều. Trung bình, một người trưởng thành hít thở từ 12 đến 18 lần một phút, trong khi hầu hết các loài cá kéo nước qua mang của chúng từ 20 đến 80 lần một phút.

Những con số đó thậm chí có thể khiến một vận động viên chạy marathon phải “chào thua”. Nhờ vào nhịp thở nhanh, thường xuyên và hiệu quả này, cá xử lý nhiều oxy hơn chúng ta rất nhiều.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Rùa cưng bị mất tích, 30 năm sau gia đình sững sờ phát hiện còn sống ở một nơi không ngờ

Rùa cưng bị mất tích, 30 năm sau gia đình sững sờ phát hiện còn sống ở một nơi không ngờ

Các thành viên trong gia đình sững sờ khi biết con rùa cưng của họ còn sống sau 30 năm.

Đăng ngày: 04/10/2026
Loài "chim sát thủ" cao bằng người chuyên tàn sát đồng loại

Loài "chim sát thủ" cao bằng người chuyên tàn sát đồng loại

Cò mỏ giày có thể cao hơn 1,5 m và là động vật ăn thịt phục kích đáng sợ, chuyên đứng im trong đầm lầy trước khi lao thẳng xuống để nuốt chửng con mồi bằng chiếc mỏ khổng lồ.

Đăng ngày: 03/10/2026
Cận cảnh giống vịt Trạc Nhật quý hiếm trước nguy cơ tuyệt chủng

Cận cảnh giống vịt Trạc Nhật quý hiếm trước nguy cơ tuyệt chủng

Được coi là sản vật “tiến vua” thời phong kiến, giống vịt Trạc Nhật ở huyện Thạch Thành từng được nhiều sách cổ ghi nhận như một đặc sản quý của xứ Thanh.

Đăng ngày: 03/10/2026
Sau con người, những loài động vật nào đã âm thầm bước vào thời kỳ Đồ đá?

Sau con người, những loài động vật nào đã âm thầm bước vào thời kỳ Đồ đá?

Không chỉ riêng con người, các phát hiện mới nhất cho thấy, số lượng các loại động vật biết tạo ra các công cụ từ đá và đang trong thời kỳ Đồ đá nhiều hơn chúng ta nghĩ.

Đăng ngày: 02/10/2026
Loài rắn độc nguy hiểm thường gặp tại Việt Nam, được ví như "mìn sống"

Loài rắn độc nguy hiểm thường gặp tại Việt Nam, được ví như "mìn sống"

Thay vì tìm cách lẩn trốn khi nhìn thấy con người, loài rắn độc này chọn cách nằm yên một chỗ và sẵn sàng tung ra cú cắn nhằm vào những ai đi đến gần hoặc vô tình dẫm trúng chúng.

Đăng ngày: 02/10/2026
Nhiều loài vật trên thế giới đang "tiến hóa lùi"

Nhiều loài vật trên thế giới đang "tiến hóa lùi"

Trong quá trình tiến hóa thoái triển, các sinh vật mất đi những đặc điểm phức tạp và có thể tiến hóa "lùi".

Đăng ngày: 02/10/2026
Những bầy đàn lớn nhất trong thế giới động vật

Những bầy đàn lớn nhất trong thế giới động vật

Một số loài chim, cá, động vật có vú và côn trùng có thể tụ tập thành những đàn lớn gồm hàng triệu đến hàng nghìn tỷ con.

Đăng ngày: 02/10/2026
Khoa Học News