Lần đầu tiên phân lập H2O thành hai loại "nước"

Đó là công trình nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Nature do nhóm nhà khoa học Thụy Sĩ, Trung Quốc và Đức thực hiện.

Lần đầu tiên, giới khoa học phân lập được hai hình thái khác nhau của phân tử nước. Phân tử nước trước nay được biết đến tồn tại ở 2 dạng đồng phân riêng biệt chỉ khác biệt nhỏ ở cấp độ nguyên tử.

Khi tách thành công hai đồng phân, nhóm nghiên cứu có thể chứng minh rằng các đồng phân phản ứng khác nhau trong những phản ứng hóa học khác nhau.


Hai dạng nước khác nhau (mũi tên xanh và đỏ) phản ứng với các nguyên tử diazenylium với tốc độ khác nhau - (Ảnh: ĐH Basel (Thụy Sĩ)).

Về cơ bản, phân tử nước gồm 1 nguyên tử oxy đi kèm cặp nguyên tử hydro (H2O). Tuy nhiên, phân tử nước có thể được chia nhỏ hơn tùy vào tính chất hạt nằm giữa liên kết của cặp hydro.

Trung tâm này được giả tưởng như trục xoay (spin), mặc dù nó không thực sự quay vòng. Bù lại, đặc tính của hạt nhân trung tâm này ảnh hưởng tới vòng xoay của phân tử nước. Nếu các spin của cặp nguyên tử hydro xoay cùng chiều sẽ tạo ra đồng phân ortho-water, nếu xoay khác chiều sẽ tạo ra đồng phân para-water.

Hai đồng phân này giống nhau "như hai giọt nước" và rất khó để phân lập chúng. Tuy nhiên, GS. Stefan Willitsch (đồng tác giả) và cộng sự đã dùng điện trường để tách thành công.

Để kiểm tra hai đồng phân khác nhau sẽ phản ứng như thế nào với các chất, nhóm nghiên cứu dùng ion ultracold diazenylium (một dạng khí nitơ) để kiểm tra. Nhóm nghiên cứu nhận thấy para-water phản ứng nhanh hơn 25% so với ortho-water. Rõ ràng, trạng thái xoay của phân tử H2O bị ảnh hưởng bởi hạt nhân spin, từ đó, lực hấp dẫn giữa các phân tử trong phản ứng khác nhau.

Kết luận này được chứng minh một phần nữa qua mô hình mô phỏng trên máy tính.

GS. Willitsch tại ĐH Basel (Thụy Sĩ) nói: "Khi ta càng có khả năng điều khiển trạng thái phân tử, chúng ta càng dễ dàng phát hiện những cơ chế, động lực nền tảng khiến phản ứng hóa học xảy ra".

TIN CŨ HƠN
Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Chi phí sản xuất thực của một bức tượng vàng Oscar chỉ là 400 đô la nhưng nó lại có giá "trên trời" khi được đưa ra thị trường.

Đăng ngày: 13/03/2026
Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Những nước dự trữ nhiều vàng nhất thế giới

Đây là 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất trên toàn thế giới.

Đăng ngày: 12/03/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 12/03/2026
Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Những lễ vật không thể thiếu khi cúng rằm tháng Giêng

Ngày rằm tháng Giêng, ngày trăng tròn dầu tiên của năm mới, theo tục xưa gọi là: Tết Nguyên Tiêu. Vào ngày này người Việt Nam thường đi lễ Chùa, lễ Phật để cầu mong cho sự bình yên, khoẻ mạnh quanh năm.

Đăng ngày: 12/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Vào ngày Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.

Đăng ngày: 11/03/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Sự tích

Sự tích "rét Nàng Bân"

Rét nàng Bân là cách gọi mang tính chất như truyện cổ tích trong dân gian về đợt rét cuối cùng của mùa đông xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam, hay nói chung là cơn rét muộn.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News