Lần đầu tiên phát hiện loài động vật không thở

Loài ký sinh trùng sống dưới nước không có gene hô hấp do quá trình tiến hóa đã loại bỏ bớt các bộ phận cơ thể để trở nên đơn giản hơn.

Tất cả động vật đa bào trên Trái Đất mà giới khoa học đã giải trình tự gene đều có các gene hô hấp, ngoại trừ ký sinh trùng Henneguya salminicola, theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences hôm 24/2. Chúng dành toàn bộ thời gian để tấn công các mô cơ dày của cá và giun dưới nước, nên cũng không có nhiều cơ hội để chuyển oxy thành năng lượng.

Lần đầu tiên phát hiện loài động vật không thở
Ảnh chụp các bào tử của ký sinh trùng Henneguya salminicola dưới kính hiển vi. (Ảnh: Live Science).

Phân tích gene và phân tích dưới kính hiển vi cho thấy, khác với mọi loài động vật đã biết, H. salminicola không có bộ gene ty thể - bộ phận nhỏ nhưng trọng yếu của ADN nằm trong ty thể của động vật, chứa các gene đảm nhận việc hô hấp. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện sự khuyết thiếu như vậy ở động vật. Tuy nhiên, đặc điểm này lại rất phù hợp với H. salminicola.

Loading...

Tương tự nhiều ký sinh trùng thuộc myxozoa - nhóm động vật ký sinh tí hon sống dưới nước, có họ xa với sứa - H. salminicola có thể từng trông giống sứa, nhưng dần dần tiến hóa để trở nên khác biệt. "Chúng đã mất các mô, cơ, tế bào thần kinh, mọi thứ. Giờ chúng tôi phát hiện chúng cũng mất khả năng thở", Dorothée Huchon, đồng tác giả nghiên cứu, nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học Tel Aviv, cho biết.  

Sự đơn giản hóa này có thể mang lại lợi ích cho những ký sinh trùng như H. salminicola, loài vật phát triển bằng cách sinh sản nhanh và nhiều nhất có thể. Myxozoa sở hữu một trong những bộ gene nhỏ nhất thế giới động vật, giúp chúng sinh sản hiệu quả. Trong khi H. salminicola tương đối "hiền hòa", những ký sinh trùng khác thuộc nhóm này đã lây nhiễm và xóa sổ một số quần thể cá, trở thành mối đe dọa cho cả cá lẫn ngư dân.

Khi tấn công cá, H. salminicola xuất hiện dưới dạng những đốm trắng nhỏ ở phần thịt, trông như các sinh vật đơn bào. Chỉ có bào tử của chúng phức tạp hơn một chút. Khi quan sát dưới kính hiển vi, các bào tử này trông giống tinh trùng màu xanh nhạt với hai đuôi và "đôi mắt" hình bầu dục như người ngoài hành tinh.

Những con mắt này thực chất là tế bào để châm, chích, không có nọc độc nhưng giúp ký sinh trùng bám vào vật chủ khi cần. Các tế bào này là một trong số những đặc điểm hiếm hoi mà H. salminicola không loại bỏ trong quá trình tiến hóa.

"Mọi người luôn nghĩ động vật là những sinh vật đa bào với rất nhiều gene và tiến hóa để trở nên ngày càng phức tạp. Tuy nhiên, ở đây chúng ta có một sinh vật hoàn toàn ngược lại. Chúng tiến hóa để trở thành gần như đơn bào", Huchon nhận xét.  

Nhóm nghiên cứu chưa rõ chính xác H. salminicola lấy năng lượng như thế nào trong khi không thở. Theo Huchon, một số ký sinh trùng tương tự sở hữu những protein có thể nhận ATP (năng lượng phân tử) trực tiếp từ vật chủ. Các chuyên gia cần nghiên cứu thêm bộ gene của H. salminicola để xem chúng có nhận năng lượng theo cách này hay không.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Vì sao hầu hết động vật đại tiện đều mất khoảng 12 giây?

Vì sao hầu hết động vật đại tiện đều mất khoảng 12 giây?

Chó, người và voi mất cùng khoảng thời gian để đại tiện, mặc dù có kích cỡ khác nhau rất lớn.

Đăng ngày: 26/02/2020

"Đình dục" ở cá Killi có thể là chìa khóa ngăn lão hóa người

Trứng cá Killi ngọc lam có thể tạm ngừng phát triển trong nhiều năm, lâu hơn cả tuổi đời của cá khi nở, thuật ngữ khoa học gọi là "thời kỳ đình dục". - VnExpress

Đăng ngày: 25/02/2020
Loài cá bé nhỏ biết leo cây được Cà Mau nghiên cứu bảo tồn và phát triển

Loài cá bé nhỏ biết leo cây được Cà Mau nghiên cứu bảo tồn và phát triển

Loài cá biết... leo cây, lội dưới nước và đi được trên cạn sẽ được tỉnh Cà Mau khôi phục, bảo tồn và phát triển sau thời gian bị đánh bắt vô tội vạ.

Đăng ngày: 22/02/2020
Vì sao coi gấu Koala là con vật vô cùng lười biếng?

Vì sao coi gấu Koala là con vật vô cùng lười biếng?

Một con gấu Koala trưởng thành sẽ phải ăn khoảng 1kg lá bạch đàn một ngày để có đủ dinh dưỡng, và mất tới 100-200 tiếng để tiêu hóa toàn bộ. Người ta hay ví Koala là một loài động vật lười biếng khi chúng ngủ tới 18-22 tiếng mỗi ngày.

Đăng ngày: 22/02/2020
Chú chó vượt 100km quay về cắn chủ vì điều bất ngờ

Chú chó vượt 100km quay về cắn chủ vì điều bất ngờ

Chó được coi là người bạn trung thành nhất của con người. Rất nhiều mẩu chuyện ca ngợi sự trung thành tuyệt đối của những con chó, ngay cả khi bị chủ bỏ rơi, chúng vẫn chờ đợi hoặc quyết tâm tìm về nhà chủ.

Đăng ngày: 18/02/2020
Yang's Tiger: Sư tử bản địa của Trung Quốc nhưng lại được gọi là hổ

Yang's Tiger: Sư tử bản địa của Trung Quốc nhưng lại được gọi là hổ

Yang's Tiger hay còn có một tên gọi khác là Panthera Youngi, chúng là một loài sư tử cổ đại đã tuyệt chủng và sống cách đây khoảng 35.000 năm tại Đông Bắc của Trung Quốc.

Đăng ngày: 16/02/2020
Chim cánh cụt hoàng đế tụ tập về

Chim cánh cụt hoàng đế tụ tập về "lãnh địa" phía nam Đại Tây Dương để bắt đầu mùa sinh sản

Cứ thành thông lệ hàng năm, loài chim cánh cụt hoàng đế lại di chuyển từ 50-120 km về khu vực sinh sản để bắt đầu mùa giao phối.

Đăng ngày: 15/02/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News