Lộ diện quái điểu 99 triệu tuổi chưa từng biết

Một miếng hổ phách tuyệt đẹp được tìm thấy ở Myanmar đã cung cấp manh mối đầu tiên về sự tồn tại của một quái điểu sống và chết song song với loài khủng long.

Theo Sci-News, mảnh hổ phách từ Myanmar là bằng chứng hóa thạch rõ ràng đầu tiên trên thế giới về sự thay lông của chim non Đại Trung Sinh. Nó cũng tiết lộ về một con chim non có cuộc đời "không giống với bất kỳ loài chim nào còn sống ngày nay".


Mảnh hổ phách quý giá vì lưu giữ được chiếc lông cực kỳ tinh xảo của quái điểu kỳ lạ đã tuyệt chủng - (Ảnh: CRETACEOUS RESEARCH)

Đại Trung Sinh chính là "kỷ nguyên quái vật" của Trái đất, gồm 3 kỷ Tam Điệp - Jura - Phấn Trắng, chứng kiến sự ra đời và lụi tàn của loài khủng long. Một nhóm sinh vật hiện đại - chim - cũng có những bước tiến hóa sơ khai đặc biệt vào thời đại đó.

Công bố trên Cretaceous Reseach, nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi tiến sĩ Jingmai O'Connor từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Field (Mỹ) cho biết loài quái điểu cổ đại mà tàn tích nói trên hé lộ thuộc về một nhóm có tên là Enantiornithes, đã tuyệt chủng cùng với khủng long trong thảm họa tiểu hành tinh Chicxulub 66 triệu năm trước.

Nhưng chúng là mối liên kết tuyệt vời để chúng ta hiểu về các loài chim sơ khai đã tiến hóa như thế nào, vì Enantiornithes là nhóm chim đa dạng nhất của kỷ Phấn Trắng, người họ hàng với dòng tổ tiên của các loài chim hiện đại.

Con chim sở hữu chiếc lông hóa thạch này lại là loài chưa từng biết, thuộc về các Enantiornithes thời kỳ sau, khi loài chim đã bắt đầu chuyển đổi từ trạng thái sơ khai sang phiên bản hiện đại, giống ngày nay hơn.

So với chim ngày nay, con chim non này đã sở hữu bộ lông "trưởng thành" quá sớm, điều sẽ khiến chúng có một "tuổi thơ" vất vả, vì chim sơ sinh Enantiornithes không được bảo vệ đủ lâu bởi cha mẹ như chim non ngày nay.

Thay lông vốn là quá trình nguy hiểm với chim non, vì cần nhiều năng lượng nên sẽ khiến con chim khó tự giữ nhiệt. Chim sơ khai thường thay lông chậm vì trải qua thời thơ ấu khá "bơ vơ", khác với chim ngày nay đa phần được sưởi ấm bởi cha mẹ nên có thể thay lông sớm.

Loài quái điểu mới dường như là sinh vật chuyển tiếp: Nó thay lông rất sớm nhưng đồng thời vẫn phải "tự lập" sớm.

Kết quả này vô tình giải thích bí ẩn từ lâu về sự tuyệt chủng của toàn bộ Enantiornithes khi tiểu hành tinh Chicxulub va chạm và khiến môi trường trở nên khó sống trong một thời gian dài. Nhiệt độ môi trường khi đó được cho là giảm mạnh bởi tro bụi núi lửa phủ kín bầu trời suốt hàng thế kỷ, ngăn ánh nắng.

Đó cũng là lý do những sinh vật chịu lạnh kém, kém thích nghi hay đơn giản là quá to nên khó tìm thức ăn như khủng long bị tuyệt diệt trong thảm họa; trong khi những tổ tiên động vật có vú của chúng ta lại sống sót và là nền tảng của một lớp động vật phong phú mới.

TIN CŨ HƠN
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Đế chế Hittite đã rất phát triển và thịnh vượng, 3 năm cuối cùng trước khi sụp đổ, nền văn minh này phải đối mặt với một vấn đề mà con người trên thế giới ngày nay đang gặp phải.

Đăng ngày: 15/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Nghiên cứu gây sốc: Nếu mang nét đẹp này, bạn có thể mang DNA của loài người khác

Nghiên cứu gây sốc: Nếu mang nét đẹp này, bạn có thể mang DNA của loài người khác

Một nét đẹp khiến nhiều người tự hào trên khuôn mặt là dấu vết rõ ràng của cuộc hôn nhân khác loài giữa tổ tiên Người Tinh Khôn với một loài người tuyệt chủng.

Đăng ngày: 12/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Khoa Học News