Lóa Mặt trời bùng phát gây mất sóng vô tuyến

Lóa Mặt trời bùng phát từ một khu vực có từ trường dày đặc trên bề mặt Mặt trời gây mất tín hiệu vô tuyến tạm thời ở nhiều nơi tại Australia và toàn bộ New Zealand.

Lóa Mặt trời cấp M5 với độ mạnh trung bình được ghi nhận bởi Đài quan sát Solar Dynamics của NASA phát ra từ vệt đen AR3141 vào 6h11 ngày 7/11 theo giờ Hà Nội. Cơn bão tạo ra luồng bức xạ ion hóa khí quyển Trái đất.


Vết lóa phát ra từ bề mặt Mặt trời. (Ảnh: NASA).

Vệt đen là những vùng tối trên bề mặt Mặt trời, nơi có từ trường mạnh, tạo bởi các dòng điện tích, vặn xoắn thành vòng kín trước khi đứt đột ngột. Kết quả là năng lượng giải phóng sản sinh luồng bức xạ gọi là lóa Mặt trời và dòng vật chất gọi là cơn phun trào vành nhật hoa (CME). CME đi kèm vết lóa hôm 7/11 không hướng thẳng về phía Trái đất. Vết lóa xuất hiện bất ngờ đến mức các nhà khoa học không kịp cảnh báo trước sự kiện.

Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) phân loại lóa Mặt trời theo 5 cấp A, B, C M và X dựa trên cường độ tia X mà chúng giải phóng, mỗi cấp có cường độ mạnh gấp 10 lần cấp trước đó. Khi tới Trái đất, tia X và bức xạ cực tím tạo bởi lóa Mặt trời ion hóa nguyên tử ở tầng thượng quyển, khiến tầng này không thể phản xạ sóng vô tuyến tần số cao và gây mất sóng. Mất sóng vô tuyến xảy ra ở những khu vực Mặt trời chiếu sáng trong thời gian xuất hiện vết lóa và được phân cấp từ R1 đến R5 dựa theo mức độ nghiêm trọng. Vết lóa gần đây nhất gây ra mất sóng vô tuyến cấp R2.

Giới thiên văn học bắt đầu theo dõi hoạt động của Mặt trời từ năm 1775. Hoạt động của Mặt trời tăng và giảm theo chu kỳ 11 năm, và đặc biệt cao trong thời gian qua với số lượng vệt đen gần gấp đôi so với dự đoán của NOAA. Hoạt động gia tăng của Mặt trời phát ra nhiều sóng plasma năng lượng cao và luồng tia X va đập với từ trường Trái đất, làm rơi vệ tinh Starlink, gây mất sóng vô tuyến và cực quang ở phương nam như Pennsylvania, Iowa và Oregon.

Lóa Mặt trời sẽ ập tới Trái đất nhiều hơn trong những năm tới. Các nhà nghiên cứu dự đoán hoạt động của Mặt trời sẽ tăng dần, đạt cực đại vào năm 2025 rồi giảm lần nữa.

Vào đêm diễn ra bão Mặt trời, cực quang phương bắc sẽ dễ thấy hơn nhiều so với ở phương nam. Đó là vì từ trường Trái đất bị nén nhẹ bởi sóng hạt mang điện tích cao, làm rách đường sức từ và kích thích các phân tử trong khí quyển.

TIN CŨ HƠN
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
Lỗ đen tạo ra “cấu trúc” xoáy bí ẩn có thể mở ra “cánh cổng” vào vật chất tối

Lỗ đen tạo ra “cấu trúc” xoáy bí ẩn có thể mở ra “cánh cổng” vào vật chất tối

Các nhà vật lý cho biết, một nghiên cứu mới về cấu trúc vi mô của lỗ đen hứa hẹn sẽ  mở ra cơ hội giải đáp những bí ẩn vũ trụ.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Tổng quan về sao Thổ

Tổng quan về sao Thổ

Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Một hành tinh khổng lồ đang làm Trái đất khó sống hơn?

Một hành tinh khổng lồ đang làm Trái đất khó sống hơn?

Lẽ ra Trái đất sẽ thân thiện với sự sống hơn nếu một hành tinh khổng lồ và mạnh mẽ tới mức uốn nắn được quỹ đạo của nó có sự thay đổi.

Đăng ngày: 08/04/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News