Loài chim tiền sử nặng 200kg đẻ trứng to bằng quả dưa

Các chuyên gia xác định "chủ nhân" của những mảnh vỏ trứng có niên đại khoảng 50.000 năm là vịt quỷ, loài chim không biết bay cao lớn.


Vỏ trứng Genyornis gần như nguyên vẹn duy nhất từng được phát hiện ở Australia. (Ảnh: Gifford H. Miller)

Cuộc tranh cãi khoa học kéo dài nhiều năm ở Australia về "mẹ" của những quả trứng cổ đại khổng lồ được giải quyết trong nghiên cứu mới của nhóm nhà khoa học tại Đại học Copenhagen cùng các cộng sự quốc tế, SciTechDaily hôm 9/7 đưa tin. Nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences.

Những mảnh vỏ trứng khoảng 50.000 năm tuổi đã trở thành chủ đề gây tranh cãi kể từ khi được các chuyên gia tìm thấy lần đầu tiên năm 1981. Họ không chắc chúng thuộc về vịt quỷ (Genyornis newtoni) hay chim Progura.

Progura là nhóm chim giống gà thuộc họ Megapodiidae, chỉ nặng 5 - 7 kg và có bàn chân lớn. Theo những người ủng hộ Progura, những quả trứng - với kích thước bằng quả dưa lưới cantaloupe - vẫn quá nhỏ so với loài chim khổng lồ như vịt quỷ.

Vịt quỷ, còn gọi là chim sấm, là nhóm chim nặng 200 kg, cao 2 m với mỏ lớn. Chúng thuộc chi Genyornis và không biết bay. Chúng sống cùng thời với những người đầu tiên định cư ở Australia khoảng 65.000 năm trước.


Minh họa vịt quỷ bị một con thằn lằn khổng lồ săn đuổi ở Australia khoảng 50.000 năm trước. (Nguồn: Peter Trusler)

"Phân tích của chúng tôi về các chuỗi protein từ trứng cho thấy vỏ trứng chắc chắn không thể thuộc về chim Progura và họ Megapodiidae", phó giáo sư Josefin Stiller tại Khoa Sinh học thuộc Đại học Copenhagen, thành viên nhóm nghiên cứu, giải thích.

"Những quả trứng này chỉ có thể thuộc về chi Genyornis. Như vậy, chúng tôi đã kết thúc cuộc tranh luận sôi nổi kéo dài về nguồn gốc của chúng", giáo sư Matthew Collins tại Đại học Copenhagen, đồng tác giả nghiên cứu, nói thêm.

Nhóm chuyên gia đã phân tích các protein từ vỏ trứng tại hai thị trấn Wallaroo và Woodpoint, miền nam Australia. Họ phân giải protein thành nhiều mảnh nhỏ rồi ghép các mảnh theo trình tự chính xác, sau đó dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để nghiên cứu cấu trúc của chúng. Các chuỗi protein cung cấp cho nhóm nghiên cứu một bộ sưu tập các mã gene có thể dùng để so sánh với gene của hơn 350 loài chim đang tồn tại.

Nghiên cứu trước đây về các mảnh vỏ trứng chỉ ra, chúng từng bị nấu chín rồi vứt bỏ trong các hố lửa (hố dùng để nhóm lửa). Vết than hóa trên bề mặt vỏ trứng giúp xác nhận điều này, đồng thời chứng minh những cư dân đầu tiên tại Australia đã ăn trứng. Theo giả thuyết, họ thu hoạch trứng từ các tổ chim, dẫn đến sự tuyệt chủng của chim Genyornis 47.000 năm trước.

TIN CŨ HƠN
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News