Loài chim tiền sử nặng 200kg đẻ trứng to bằng quả dưa

Các chuyên gia xác định "chủ nhân" của những mảnh vỏ trứng có niên đại khoảng 50.000 năm là vịt quỷ, loài chim không biết bay cao lớn.


Vỏ trứng Genyornis gần như nguyên vẹn duy nhất từng được phát hiện ở Australia. (Ảnh: Gifford H. Miller)

Cuộc tranh cãi khoa học kéo dài nhiều năm ở Australia về "mẹ" của những quả trứng cổ đại khổng lồ được giải quyết trong nghiên cứu mới của nhóm nhà khoa học tại Đại học Copenhagen cùng các cộng sự quốc tế, SciTechDaily hôm 9/7 đưa tin. Nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences.

Những mảnh vỏ trứng khoảng 50.000 năm tuổi đã trở thành chủ đề gây tranh cãi kể từ khi được các chuyên gia tìm thấy lần đầu tiên năm 1981. Họ không chắc chúng thuộc về vịt quỷ (Genyornis newtoni) hay chim Progura.

Progura là nhóm chim giống gà thuộc họ Megapodiidae, chỉ nặng 5 - 7 kg và có bàn chân lớn. Theo những người ủng hộ Progura, những quả trứng - với kích thước bằng quả dưa lưới cantaloupe - vẫn quá nhỏ so với loài chim khổng lồ như vịt quỷ.

Vịt quỷ, còn gọi là chim sấm, là nhóm chim nặng 200 kg, cao 2 m với mỏ lớn. Chúng thuộc chi Genyornis và không biết bay. Chúng sống cùng thời với những người đầu tiên định cư ở Australia khoảng 65.000 năm trước.


Minh họa vịt quỷ bị một con thằn lằn khổng lồ săn đuổi ở Australia khoảng 50.000 năm trước. (Nguồn: Peter Trusler)

"Phân tích của chúng tôi về các chuỗi protein từ trứng cho thấy vỏ trứng chắc chắn không thể thuộc về chim Progura và họ Megapodiidae", phó giáo sư Josefin Stiller tại Khoa Sinh học thuộc Đại học Copenhagen, thành viên nhóm nghiên cứu, giải thích.

"Những quả trứng này chỉ có thể thuộc về chi Genyornis. Như vậy, chúng tôi đã kết thúc cuộc tranh luận sôi nổi kéo dài về nguồn gốc của chúng", giáo sư Matthew Collins tại Đại học Copenhagen, đồng tác giả nghiên cứu, nói thêm.

Nhóm chuyên gia đã phân tích các protein từ vỏ trứng tại hai thị trấn Wallaroo và Woodpoint, miền nam Australia. Họ phân giải protein thành nhiều mảnh nhỏ rồi ghép các mảnh theo trình tự chính xác, sau đó dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để nghiên cứu cấu trúc của chúng. Các chuỗi protein cung cấp cho nhóm nghiên cứu một bộ sưu tập các mã gene có thể dùng để so sánh với gene của hơn 350 loài chim đang tồn tại.

Nghiên cứu trước đây về các mảnh vỏ trứng chỉ ra, chúng từng bị nấu chín rồi vứt bỏ trong các hố lửa (hố dùng để nhóm lửa). Vết than hóa trên bề mặt vỏ trứng giúp xác nhận điều này, đồng thời chứng minh những cư dân đầu tiên tại Australia đã ăn trứng. Theo giả thuyết, họ thu hoạch trứng từ các tổ chim, dẫn đến sự tuyệt chủng của chim Genyornis 47.000 năm trước.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật

Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật

Tại một ngôi đền cổ tại thành phố Koka, tỉnh Shiga, Nhật Bản, nơi nổi tiếng là “quê hương của các Ninja", người ta đã phát hiện ra một cuốn sách với hàng trăm năm lịch sử ghi lại nhiều bí thuật của ninja.

Đăng ngày: 06/01/2026
Phát hiện dấu vết

Phát hiện dấu vết "loài người ma" tuyệt chủng ở dãy Trường Sơn?

Một báu vật của ngành cổ nhân loại học đã được tìm thấy ở hang Tam Ngũ Hào 2, nằm ở mặt phía Lào của dãy Trường Sơn: chiếc răng rất có thể thuộc về loài người ma Denisovans.

Đăng ngày: 06/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News