Loài dương xỉ lập kỷ lục về bộ gene lớn nhất hành tinh
Loài dương xỉ nhỏ trên đảo Grand Terre lập Kỷ lục Guinness Thế giới hôm 31/5 với bộ gene lớn nhất trong số các sinh vật trên Trái đất.
Dương xỉ New Caledonia (Tmesipteris oblanceolate) có lượng ADN trong nhân tế bào nhiều gấp khoảng 50 lần con người. Theo nghiên cứu mới trên tạp chí iScience, nếu ADN từ một tế bào tí hon của loài cây này được gỡ ra, nó sẽ trải dài tới 106m. Nếu dựng thẳng, nó sẽ cao hơn tháp đồng hồ Big Ben nổi tiếng của London.
Bộ gene của dương xỉ có tới 160 cặp gigabase (Gbp) - phép đo độ dài của ADN. Con số này lớn hơn 7% so với "kỷ lục gia" trước đó, loài thực vật có hoa Paris japonica của Nhật Bản. Bộ gene người có kích thước tương đối nhỏ, chỉ 3,1 Gbp. Nếu được gỡ ra, ADN của người sẽ dài khoảng 2m. Ilia Leitch, nhà nghiên cứu tại Vườn thực vật Hoàng gia Kew của Anh, đồng tác giả nghiên cứu mới, cho biết, họ thực sự ngạc nhiên khi phát hiện một bộ gene thậm chí còn lớn hơn của Paris japonica.
Dương xỉ New Caledonia sở hữu bộ gene lớn nhất thế giới. (Ảnh: Pol Fernandez/Institut Botanic de Barcelona (CSIC)/AFP).
Dương xỉ New Caledonia cao khoảng 5 - 10cm, chỉ được tìm thấy ở New Caledonia, vùng lãnh thổ thuộc Pháp ở Thái Bình Dương. Hai thành viên của nhóm nghiên cứu đã đến đảo chính Grand Terre của New Caledonia vào năm 2023 và làm việc với các nhà khoa học địa phương trong nghiên cứu mới.
Con người ước tính có hơn 30 nghìn tỷ tế bào trong cơ thể. Bên trong mỗi tế bào là một nhân chứa ADN, giống như một "cuốn sách hướng dẫn cho chúng ta biết cách sống và sinh tồn", Leitch giải thích. Toàn bộ ADN của một sinh vật được gọi là bộ gene.
Đến nay, các nhà khoa học đã ước tính được kích thước bộ gene của khoảng 20.000 sinh vật, một phần nhỏ trong số sinh vật sống trên Trái đất. Ở động vật, bộ gene của cá phổi cẩm thạch lớn nhất với 130 Gbp. Thực vật sở hữu những bộ gene lớn nhất, nhưng cũng có loài có bộ gene cực kỳ nhỏ. Bộ gene của loài cây ăn thịt Genlisea aurea chỉ có kích thước 0,06 Gbp.
Leitch cho biết, mọi bằng chứng đều chỉ ra rằng sở hữu bộ gene khổng lồ là một bất lợi. Càng có nhiều ADN thì các tế bào của sinh vật đó càng phải lớn hơn để chứa vừa tất cả. Với thực vật, tế bào lớn hơn đồng nghĩa những thứ như lỗ trên lá phải lớn hơn. Điều này có thể khiến cây phát triển chậm lại. Việc tạo ra các bản sao mới của tất cả lượng ADN đó cũng khó khăn hơn, làm hạn chế khả năng sinh sản.
Như vậy, những bộ gene đồ sộ nhất nằm trong những cây lâu năm, phát triển chậm, không thể dễ dàng thích nghi với điều kiện khắc nghiệt hoặc đối phó với sự cạnh tranh. Leitch cho biết, kích thước bộ gene có thể ảnh hưởng đến cách thực vật phản ứng với biến đổi khí hậu, sự thay đổi mục đích sử dụng đất và những thách thức môi trường khác mà con người gây ra.
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ
Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.
Độc lạ loài cây quý hiếm ở Việt Nam: Hiếm nơi nào có, nguy cơ tuyệt chủng cao!
Loài cây này đã được Sách đỏ thế giới xếp vào dạng cực kỳ nguy cấp cần bảo tồn.
Bí ẩn về loài tre khổng lồ, có thể cao hơn tòa nhà 10 tầng
Đây không chỉ là loài tre khổng lồ cao nhất thế giới mà nó còn là một trong những loài phát triển nhanh nhất và linh hoạt nhất trên hành tinh của chúng ta.
Loài hoa ký sinh tái xuất sau 13 năm bị tuyên bố tuyệt chủng
Một loài thực vật bí ẩn có hoa như đèn lồng, bị tuyên bố tuyệt chủng vào năm 2010, đã được tái phát hiện tại tỉnh Hyōgo, Nhật Bản.
Độc lạ loài cây nghìn năm tuổi ở Việt Nam: Chỉ còn 60 gốc, giá thành phẩm 680 triệu đồng/kg!
Loài cây này ẩn mình ở độ cao trên dưới 2.500m so với mặt nước biển, lặng lẽ hấp thụ tinh túy đất trời và sản sinh ra thành phẩm đắt đỏ bậc nhất Việt Nam.
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam
Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.
