Khám phá
Khảo cổ học
Loài vật "nhì nhằng" nhất thế giới: Lên bờ thử làm thú, ngao du chán rồi lại chui xuống đại dương làm cá
Loài vật "nhì nhằng" nhất thế giới: Lên bờ thử làm thú, ngao du chán rồi lại chui xuống đại dương làm cá
Các nhà khoa học vừa khám phá ra hóa thạch của một chi động vật kỳ quặc khi nó đã "đổi nhà" giữa mặt đất và biển cả tận 2 lần.
Rất lâu trước khi những con bò sát đủ hình đủ dạng với cái tên mỹ miều là "khủng long" từng thống trị mặt đất, khi những khu rừng rậm nguyên thủy vươn đến trời cao là nhà cho vô số loại côn trùng khổng lồ, có một loài cá mặt xẻng khiêm nhường đã quyết định thử sức mình khi bò từ biển lên cạn.
Cùng lúc đó, một giống loài cũng từng là cá khác - có vẻ như đã chán đất liền - lại lựa chọn quay về đại dương chung sống với anh em vương quốc thủy tề.
Tên của đám cá chọn ở lại trên cạn là Tiktaalik roseae - hay ngắn gọn là Tiktaalik, có nguồn gốc một từ trong ngôn ngữ Inuktitut có nghĩa "cá nước ngọt lớn". Con cá vây thùy khiêm tốn này hóa ra là thủy tổ chung của mọi loài có xương sống trên cạn, từ khủng long cho đến thú có vú.
Tiktaalik nổi bật với những chiếc vây đặc biệt cấu tạo như bàn chân, giúp chúng trèo ra khỏi mặt nước để dạo chơi trên các bờ sông cạn - chúng còn được gọi là fishapod hay "cá 4 chân" và cũng không phải chi duy nhất trên hành trình tiến hóa này.
Tranh mô phỏng Qikiqtania.
Một người anh em họ hàng của nó có tên Qikiqtania wakei. Cả hai đều từng sống vào cuối kỷ Devon, khoảng 375 triệu năm trước đây. Khi phân tích phần xương hàm của giống cá này, các nhà khoa học phát hiện nó có khuôn mặt phẳng, cái đầu tam giác với mắt ở trên cùng - khá giống với Tiktaalik. Tuy nhiên, chúng lại "nhỏ con" hơn nhiều với chiều dài tối đa 76cm so với 2,7m của Tiktaalik.
Điều đặc biệt là ở chỗ này: mặc dù có phần vây bên ngoài giống với thủy tổ của động vật xương sống trên cạn, cấu trúc xương vây của Qikiqtania lại thiếu đi các yếu tố quan trọng cho việc bước đi, nâng đỡ cơ thể trên mặt đất. Các nhà khoa học phát hiện chi tiết này qua chụp cắt lớp CT.
Vây của nó được thiết kế đặc biệt để chèo nước - một đặc điểm gợi ý rằng nó thích hợp sống dưới lòng biển hơn là trên đất liền.
Nói một cách ngắn gọn, mặc dù cũng trèo lên bờ theo đàn anh đàn chị và sống như Tiktaalik để rồi tiến hóa thành động vật có xương sống, chúng lại đổi ý, quay về tái định cư ở biển cả để vùng vẫy cho thỏa thích.
Tranh mô phỏng tổ tiên lưỡng cư của cá voi.
Nhưng câu chuyện về "trò chơi" tái định cư chưa dừng ở đó. Sau Qikiqtania rất lâu, vào khoảng 47 triệu năm trước đây, tổ tiên của loài cá voi hiện đại đã bắt đầu lối sống gắn bó hơn với môi trường nước - để tránh động vật săn mồi cũng như tìm kiếm thức ăn.
Qua hàng chục triệu năm, những động vật vốn là thú có vú trên cạn đó dần tiến hóa thành cá voi và cá heo mà chúng ta thấy ngày nay. Đó là lý do vì sao đến tận lúc này, cá heo và cá voi vẫn được coi là thú có vú và đẻ con chứ không hẳn là "cá" như tên gọi.
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại
Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.
Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật
Tại một ngôi đền cổ tại thành phố Koka, tỉnh Shiga, Nhật Bản, nơi nổi tiếng là “quê hương của các Ninja", người ta đã phát hiện ra một cuốn sách với hàng trăm năm lịch sử ghi lại nhiều bí thuật của ninja.
Phát hiện dấu vết "loài người ma" tuyệt chủng ở dãy Trường Sơn?
Một báu vật của ngành cổ nhân loại học đã được tìm thấy ở hang Tam Ngũ Hào 2, nằm ở mặt phía Lào của dãy Trường Sơn: chiếc răng rất có thể thuộc về loài người ma Denisovans.
Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật
Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!
Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi
Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.
