Lợn rừng nhiễm phóng xạ do thử nghiệm hạt nhân

Nhiều con lợn rừng ở trung tâm châu Âu nhiễm phóng xạ nhiều đến mức thịt của chúng quá nguy hiểm để ăn, hậu quả do thử vũ khí hạt nhân kết hợp với thảm họa Chernobyl, theo nghiên cứu mới.

Trước đây, tình trạng nhiễm phóng xạ của lợn rừng được cho là do sự cố nổ nhà máy điện hạt nhân năm 1986. Nhưng nghiên cứu mới công bố hôm 30/8 trên tạp chí Environmental Science & Technology phát hiện phần lớn nguyên nhân có thể do thử nghiệm vũ khí hạt nhân.


Lợn rừng sống lang thang trên khắp châu Âu. (Ảnh: Depositphotos).

Theo nghiên cứu, cesium-137 đóng góp 12 - 68% trong số mẫu vật vượt quá giới hạn phóng xạ theo quy định. Cesium-137 là đồng vị phóng xạ của cesium sinh ra trong phản ứng phân hạch hạt nhân, quá trình tách một nguyên tử thành hai nguyên tử thuộc nguyên tố khác nhau. Quá trình này giải phóng năng lượng khổng lồ nên thường được dùng trong nhà máy điện và vũ khí hạt nhân. Cesium-137 là sản phẩm chính từ thử nghiệm nổ bom hạt nhân giữa thế kỷ 20, đồng thời giải phóng với số lượng lớn từ sự cố Chernobyl và Fukushima.

Hàng nghìn thử nghiệm vũ khí hạt nhân được tiến hành trong nửa cuối thế kỷ 20. Chỉ riêng Mỹ đã thực hiện 1.054 vụ nổ bom, phần lớn ở bang Nevada, cùng với vài trăm vụ trên biển và ở nước khác. Sau đó, Liên Xô tiến hành 715 thử nghiệm, chủ yếu ở khu vực ngày nay là Kazahkstan. Pháp thử nghiệm vũ khí tại Sahara và những đảo san hô vòng ở Thái Bình Dương. Anh cũng đứng sau một số thử nghiệm ở Australia. Nhiều thử nghiệm trong số này diễn ra trong không trung, có nghĩa quả bom được kích nổ phía trên mặt đất.

Lợn rừng ở khắp vùng Bavaria của Đức chứa lượng cesium-137 cao đến mức thịt của chúng không an toàn để con người ăn. Dù nhiều loài vật cũng nhiễm cesium-137 từ sau thảm họa Chernobyl, lượng đồng vị này giảm dần theo thời gian, ngoại trừ ở lợn rừng. Nhóm nghiên cứu kết luận lượng cesium-137 ở lợn rừng không giảm kể từ năm 1986. Hiện tượng này được đặt tên là "nghịch lý lợn rừng". Một cách lý giải là lợn rừng tiêu hóa cesium-137 qua nấm cục, tích tụ nguyên tố phóng xạ từ đất. Tuy nhiên, cesium-137 ngấm vào đất như thế nào vẫn là bí ẩn đối với các nhà nghiên cứu.

Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Leibniz ở Đức và Đại học Công nghệ Vienna làm việc với thợ săn ở miền nam nước Đức để thu thập thịt lợn rừng. Khi kiểm tra thịt bằng máy dò tia gamma và khối phổ kế, họ có thể xác định tỷ lệ cụ thể hai dạng đồng vị của cesium là cesium-135 và cesium-137. Tỷ lệ này hé lộ một phần nguồn phóng xạ đến từ Chernobyl nhưng nguồn phóng xạ chính là thử nghiệm vũ khí hạt nhân trên toàn cầu trong thập niên 1960. Cesium giải phóng bởi các thử nghiệm đó tích tụ trong nguồn thức ăn của lợn rừng, bao gồm nấm cục dưới lòng đất. Đó là lý do tại sao lượng phóng xạ trong cơ thể chúng không quay về mức an toàn.

Nhóm nghiên cứu kết luận những vụ thử vũ khí hạt nhân từ hàng thập kỷ trước là nguồn truyền cesium phóng xạ ở lợn rừng và sự kết hợp vật liệu phóng xạ từ nhiều nguồn lưu lại lâu và nguy hiểm hơn so với từ một nguồn.

TIN CŨ HƠN
Báo thù cho đồng đội, đàn chim sáo trút hết nỗi căm hờn lên người con trăn khổng lồ

Báo thù cho đồng đội, đàn chim sáo trút hết nỗi căm hờn lên người con trăn khổng lồ

"Vinh quang trong thù hận" phiên bản cắt ngắn được đóng bởi những chú chim sáo.

Đăng ngày: 22/04/2026
Thiên tài Darwin ngạc nhiên về trí thông minh của loài giun đất

Thiên tài Darwin ngạc nhiên về trí thông minh của loài giun đất

Cuốn sách cuối cùng của Charles Darwin là Sự hình thành của nấm mốc thực vật, xuất bản năm 1881, thông qua hành động của giun đất, đã nói lên nhiều điều.

Đăng ngày: 20/04/2026
Những chuyện ít người biết về Hachiko - chú chó đứng ở sân ga 10 năm đợi chủ

Những chuyện ít người biết về Hachiko - chú chó đứng ở sân ga 10 năm đợi chủ

Câu chuyện của chú chó Hachiko - nguyên mẫu phim nổi tiếng đã lấy đi nước mắt của hàng triệu khán giả.

Đăng ngày: 15/04/2026
Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Do nhu cầu kinh tế, một số người dân sống trong vùng lòng hồ Trị An (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) đã xây dựng ao thả một số loài cá bản địa và những thảm họa về môi trường bắt đầu xảy ra. Hiện thảm hoạ đáng kể nhất là từ loài cá Hoàng đế (ngư dân lò

Đăng ngày: 10/04/2026
Đàn cá heo bị tàn sát nhuộm đỏ nước biển

Đàn cá heo bị tàn sát nhuộm đỏ nước biển

Ngư dân Nhật Bản khôi phục hoạt động săn bắt cá heo gây tranh cãi, giết chết ít nhất 9 con cá heo Risso vào sáng ngày 2/9.

Đăng ngày: 09/04/2026
Bí ẩn về loài giun Ecuador, dù là giun đất nhưng lại to bằng con rắn

Bí ẩn về loài giun Ecuador, dù là giun đất nhưng lại to bằng con rắn

Phát hiện về loài giun này là một bước đột phá khoa học quan trọng và kể từ đó nó đã thu hút nhiều sự quan tâm và thảo luận trong cộng đồng khoa học.

Đăng ngày: 09/04/2026
Những con

Những con "giun điên" oanh tạc rừng của 15 bang Mỹ

Trông giống như những con giun đất bình thường, nhưng chúng có thể quằn quại, nhảy và thậm chí rụng đuôi để thoát khỏi nguy hiểm.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News