Khoa Học News

Lý do các đốm màu khổng lồ phát sáng rực rỡ trong vũ trụ

Nguyên nhân khiến các đốm màu trong vũ trụ trở nên sáng rực là do sự hình thành của các ngôi sao mới bên trong nó.

Các nhà thiên văn học ở Trung tâm Nghiên cứu Vật lý học Thiên thể, trường Đại học Hertfordshire, Anh tìm ra nguyên nhân khiến các đốm màu trong vũ trụ phát sáng rực rỡ, Science Alert hôm 22/9 đưa tin.

Các đốm màu mang tên Lyman-alpha blob (LAB) phát ra ánh sáng cực tím rực rỡ, dù không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có thể phát hiện qua kính thiên văn hiện đại.

Đốm màu được phát hiện đầu tiên và được nghiên cứu nhiều nhất có tên LAB-1. Nó thực ra là một vật thể tương đối trẻ trong vũ trụ 13,8 tỷ năm tuổi và cách chúng ta khoảng 11,5 tỷ năm ánh sáng.


Các đốm màu phát sáng rực rỡ được phát hiện trong vũ trụ. (Ảnh: ESO).

Bằng cách quan sát từ nhiều kính viễn vọng khác nhau cùng với một số mô phỏng bằng máy tính hiện đại, các nhà thiên văn học kết luận nguồn gốc ánh sáng phát ra từ các đốm màu là do sự hỗn loạn khi các ngôi sao hình thành.

Đầu tiên, nhóm nghiên cứu sử dụng kính viễn vọng không gian Hubble, đài thiên văn W.M.Keck đặt tại Hawaii, và kính thiên văn Atacama Large Millimetre/Submillimeter Array (ALMA) ở Chile để quan sát LAB-1. Những hình ảnh chụp được cho thấy sự xáo động của các ngôi sao mới nằm sâu trong các đám mây hydro và các thiên hà nhỏ ở gần đang tuôn vào đó những vật chất để hình thành ngôi sao.

Sau đó, họ sử dụng dữ liệu từ kính thiên văn để mô phỏng trên máy tính và chỉ ra nguyên nhân phát sáng của LAB-1. Khi những ngôi sao mới hình thành bên trong đốm màu, chúng phát ra ánh sáng cực tím mạnh. Ánh sáng này được khí hydro tán xạ, phát ra quầng sáng rực rỡ.

"Nó giống như một cây đèn đường trong đêm sương mù, bạn nhìn thấy ánh sáng khuếch tán bởi vì ánh đèn phân tán trên các hạt nước li ti. Trường hợp này cũng vậy, cây đèn đường là thiên hà đang hình thành sao và sương mù là đám mây khí khổng lồ. Thiên hà rọi sáng những vật xung quanh nó", Jim Geach, nhà thiên văn học trường Đại học Hertfordshire, trưởng nhóm nghiên cứu, giải thích.

Bằng cách tìm ra lời giải cho bí ẩn này, Geach và các đồng nghiệp có thể tìm ra thiên hà lớn nhất trong vũ trụ được hình thành ở đâu và như thế nào. "Một thiên hà lớn hình elip đã hình thành trong LAB-1 và sẽ trở thành tâm của một cụm thiên hà khổng lồ", Geach nhận xét.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News