Lý giải hiện tượng nổ bột màu ở công viên nước Đài Loan

Khi vật liệu dễ cháy dạng bột tập trung dày đặc trong không khí tiếp xúc nguồn nhiệt, nó sẽ bốc cháy với tốc độ cực nhanh, giải phóng lượng nhiệt lớn.

Nổ bột màu ở công viên nước Đài Loan xảy ra như thế nào?

Đây được cho là nguyên nhân dẫn đến thảm họa nổ bụi tại một công viên nước ở Đài Loan cuối tuần trước, khiến hàng trăm người bị thương.


Nhà máy đường Imperial Sugar sau vụ nổ bụi năm 2008. (Ảnh: US Chemical Safety Board).

Đám mây bụi của mọi loại vật liệu có thể cháy sẽ phát nổ nếu mức độ bụi tập trung trong không khí rơi vào ngưỡng gây nổ và có nguồn phát ra lượng nhiệt cần thiết cho nó, theo Dust Explosion Info. Chúng ta có thể ngăn vụ nổ xảy ra bằng cách đảm bảo loại trừ một hoặc tốt nhất là cả hai điều kiện.

Khi một khối vật liệu rắn có thể cháy bị nung nóng, nó sẽ cháy từ từ do phần diện tích bề mặt tiếp xúc với oxy trong không khí bị giới hạn. Năng lượng được giải phóng từ từ và vô hại bởi nó tiêu tan gần như ngay sau khi thoát ra. Tuy nhiên, kết quả sẽ hoàn toàn khác nếu khối vật liệu trên được nghiền thành bột mịn và trộn lẫn với không khí dưới dạng mây bụi.

Ví dụ, một quả cầu nặng 1 kg làm từ vật liệu có khối lượng riêng là 1 g/cm3 sẽ có đường kính khoảng 12,4 cm với tổng diện tích bề mặt khoảng 482 cm2 (0,0482 m2). Nếu được nghiền thành các hạt có đường kính 50µm, bằng hạt bột mỳ, tổng diện tích khối cầu hiện lên đến 120 m2.

Trong điều kiện này, phần diện tích bề mặt tiếp xúc với oxy là rất lớn. Nếu mồi lửa xuất hiện, toàn bộ đám mây bụi sẽ bốc cháy với tốc độ cực nhanh. Năng lượng sẽ thoát ra bất ngờ cùng lượng nhiệt lớn.

Hiện tượng trên cũng xảy ra với những vật liệu thông thường là không cháy, như nhôm, hoặc cháy chậm, như gỗ. Nếu được nghiền đến mức kích thước phù hợp, chúng có thể tạo ra một vụ nổ lớn chỉ cần một tia lửa nhỏ.

Nhiệt lượng tỏa ra làm tăng áp lực lên các thành dụng cụ hoặc tường căn phòng chứa mây bụi. Áp lực đủ sức phá hủy các tòa nhà, nhà máy, gây thương vong về người. Áp lực còn tạo thêm bụi từ các thiết bị hoặc mặt bên trong tòa nhà, gây ra vụ nổ thứ hai.

Tuy nhiên, không phải mọi đám mây bụi đều phát nổ khi có hai điều kiện nêu trên. Độ dày đặc của chúng phải nằm trong một ngưỡng nhất định. Mây bụi sẽ không phát nổ nếu độ dày đặc thấp hơn hoặc vượt quá ngưỡng này.

Giới khoa học đã xác định được ngưỡng có thể gây nổ của mây bụi tạo ra từ các vật liệu khác nhau. Chúng dao động từ 10 g/m3 đến 500 g/m3. Ngưỡng dưới của hầu hết các loại bụi dễ cháy là 30 g/m3. Ngưỡng trên ít có ứng dụng trong thực tế nên số liệu hiếm khi sẵn có.

Nổ bụi là nguyên nhân gây ra nhiều thảm họa trong ngành công nghiệp. Ngày 7/2/2008, một vụ nổ lớn đã xảy ra tại nhà máy đường Imperial Sugar ở Port Wenworth, bang Georgia, Mỹ, làm 14 người chết và 38 người bị thương.

Vụ nổ đầu tiên xuất phát từ một băng tải chạy phía dưới các tháp chứa đường, làm tăng thêm lượng bụi đường từ đường bám trên nền nhà và những tầng phía trên. Vụ nố thứ hai xuất hiện ngay sau đó. Áp lực gây ra làm hỏng nền nhà bằng bê tông, sập các bức tường.

Hôm 27/6, đơn vị tổ chức bữa tiệc Color Play Asia tại công viên nước Formosa Fun Coast, thuộc Tân Đài Bắc, thành phố đông dân nhất Đài Loan, phun một loại bột màu tạo hiệu ứng sân khấu vào đám đông đang nhảy trong tiếng nhạc rất lớn. Đám mây bột bốc cháy và phát nổ ngay sau đó làm 498 người bị thương, theo con số thống kê mới nhất. Trong số đó, 202 người nguy kịch và đây là "thảm họa tồi tệ nhất ở Tân Đài Bắc".

TIN CŨ HƠN
10 vũ khí và chiến thuật đáng sợ trong chiến tranh cổ đại

10 vũ khí và chiến thuật đáng sợ trong chiến tranh cổ đại

Tâm lý chiến, vũ khí hóa học hay còi tử thần, là những vũ khí và chiến thuật đáng sợ từng được áp dụng trong chiến tranh cổ đại.

Đăng ngày: 28/03/2026
Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

AK-47 kể từ khi chính thức được đưa vào sử dụng năm 1949 cho đến nay vẫn luôn nắm giữ vị trí là khẩu súng trường phổ biến nhất và mang lại hiệu quả sử dụng cao nhất ở khắp nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 27/03/2026
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của lò vi sóng

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của lò vi sóng

Lò vi sóng ngày càng trở nên quen thuộc trong các gia đình, nó rất linh hoạt, là loại bếp tiết kiệm thời gian nhờ bức xạ vi ba đốt nóng thức ăn phục vụ cho nhu cầu ăn uống của con người.

Đăng ngày: 27/03/2026
Thứ 6 ngày 13 là ngày gì? Những chuyện kinh khủng xảy ra vào ngày này

Thứ 6 ngày 13 là ngày gì? Những chuyện kinh khủng xảy ra vào ngày này

Hôm nay, thứ 6 ngày 13 con số vẫn luôn dọa dẫm tất cả mọi người về sự xui xẻo và đen đủi mà nó mang lại.

Đăng ngày: 26/03/2026
Những điều đại kỵ không nên làm trong thứ 6 ngày 13

Những điều đại kỵ không nên làm trong thứ 6 ngày 13

Truyền thuyết cho rằng, thứ 6 ngày 13 là ngày xui xẻo, nhiều người truyền tai những việc không nên làm để tránh vận xui trong ngày này.

Đăng ngày: 26/03/2026
9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

Thuyết tiến hóa của Darwin đóng vai trò rất lớn trong việc giải thích nguồn sống sự sống và sự phát triển của các loài sinh vật qua tiến hóa. Nhưng học thuyết của Darwin cũng gặp phải vô số những phản biện của giới khoa học.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News