Khoa Học News

Mặt nạ người chết hé lộ chân dung tộc người Siberia cổ đại

Những chiếc mặt nạ thạch cao trên mặt hình nộm chứa hài cốt là một phần nghi thức chôn cất của tộc người Siberia sống cách đây hơn 1.500 năm.

Chiếc mặt nạ thạch cao hé lộ gương mặt người Tashtyk cổ đại ở Siberia

Hầm mộ chứa 30 bộ hài cốt ở Kemerovo, Nga, giúp các nhà khảo cổ học có cái nhìn mới về diện mạo của người Siberia cổ đại vốn nổi tiếng với những chiếc mặt nạ người chết, Ancient Origins mới đây đưa tin.

Phương pháp chôn cất sử dụng trong hầm mộ cho thấy những bộ hài cốt thuộc về tộc người Tashtyk thống trị một phần rộng lớn Siberia từ thế kỷ 2 trước Công nguyên đến thế kỷ 6.


Những chiếc mặt nạ làm từ thạch cao của người Tashtyk cổ đại. (Ảnh: Boris Donilin).

Trước đó, người chết của bộ lạc Tashtyk được chôn một cách đơn giản dưới đất. Nhưng tại hầm mộ Shestakovo-3, các thi thể được hỏa táng gần như hoàn toàn, chỉ còn lại những đoạn xương lớn. Người Tashtyk đặt các đoạn xương trong hình nộm làm từ da hoặc vải. Sau đó, họ để lên trên hình nộm một chiếc mặt nạ thạch cao thể hiện khuôn mặt của người vừa qua đời.

Tiến sĩ Pavel German đến từ Viện Sinh thái học Con người ở Kemerovo, người chỉ đạo khai quật, cho biết ngoài mặt nạ người chết, họ còn tìm thấy những vại gốm, khóa đồng và yên cương ở hầm mộ. Trong những hầm mộ khác, các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều bản sao thu nhỏ của các loại kiếm, mũi tên và ống tên.

"Những chiếc mặt nạ thạch cao được bảo quản tốt nhất trong môi trường khô thoáng của đất cát. Tại Kemerovo, đất ẩm ướt hơn và có rễ cây ở khắp mọi nơi, gây ảnh hưởng đến quá trình bảo quản. Chúng tôi tìm thấy rất nhiều mảnh vụn và hy vọng có thể phục dựng lại những chiếc mặt nạ", Ancient Origins hôm 20/10 dẫn lời German.


Những đồ tạo tác tìm thấy trong hầm mộ. (Ảnh: Pavel German).

Theo German, nhóm của ông thu thập được 20 chiếc mặt nạ người chết. "Hầm mộ này rất lớn và chúng tôi đã tiến hành khai quật suốt hai mùa. Khu vực bên trong hầm mộ có diện tích 40m2. Chúng tôi ước tính sơ bộ có 30 người được chôn tại đây. Do đó, số mặt nạ có thể nhiều hơn", German cho biết.

Các bộ hài cốt trẻ em được chôn gần bức tường bao của hầm mộ và không có mặt nạ. Người Tashtyk không hỏa táng trẻ em dưới 5 tuổi và không chôn cất xác trẻ trong hầm mộ.

German giải thích các phát hiện chỉ ra nghi thức chôn cất của người Tashtyk. Đầu tiên, họ đào một hố chôn dưới mặt đất, xây tường đá xung quanh, làm ván lát và che phủ hố bằng các khúc cây. Trong thời gian hơn một năm, hầm mộ dần đầy lên với những hình nộm chứa hài cốt người chết.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Chì và asen là những chất cực độc nhưng lại được phụ nữ dùng phổ biến để làm đẹp ở thời cổ đại.

Đăng ngày: 23/07/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Hàng chục cân vàng rải quanh quan tài cháu trai Hán Vũ Đế

Hàng chục cân vàng rải quanh quan tài cháu trai Hán Vũ Đế

Dù mới khai quật lớp ngoài quan tài cháu trai Hán Vũ Đế nhưng các nhà khảo cổ đã thu được hàng trăm đồ tạc tác bằng vàng với trọng lượng gần 40kg.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Loài vật này có trọng lượng lên tới hàng chục tấn, dài hàng chục mét. Với kích thước lớn như vậy, chúng sẽ làm "chuyện ấy" như thế nào?

Đăng ngày: 01/07/2026
Lũ quét chôn vùi hàng chục xác khủng long trong ao tù

Lũ quét chôn vùi hàng chục xác khủng long trong ao tù

Gần 100 năm qua, các nhà khoa học chưa thể lý giải vì sao mỏ khủng long Cleveland-Lloyd ở Texas, Mỹ lại chứa hóa thạch của hơn 75 con khủng long chân thú theropod sống ở kỷ Jura.

Đăng ngày: 29/06/2026
Khoa Học News