Khoa Học News

Mặt trăng và tính khí con người?

Truyền thuyết của các dân tộc trên thế giới thường quy kết Mặt trăng là nguyên nhân của nhiều vấn đề trong cuộc sống con người. Các nghiên cứu mới đây cho thấy Mặt trăng thực sự có ảnh hưởng đến sự sống trên Trái đất...

Khi ngước mặt nhìn lên ánh sáng bạc trên nền trời mỗi đêm, tùy vào những hình thái khác nhau của Mặt trăng mà người ta liên tưởng đến sự sinh sản, chết chóc, hạnh phúc và tội phạm... Thế nhưng, theo các nhà khoa học thì tác động của Mặt trăng không chỉ thấy rõ qua sự thay đổi của mực nước thủy triều, mà còn ảnh hưởng đến hàng loạt vấn đề từ tâm thần đến thể lý của con người...

VỀ TÂM THẦN. - Từ lâu, các nhà khoa học đã cố chứng minh những tác động có thể của các hình thái Mặt trăng đối với tâm-sinh lý con người. Mặc dù chưa thể nhận diện được mối liên hệ bí ẩn này, nhưng có một thực tế là các chứng tâm thần như trầm cảm và lo âu... dường như thường gia tăng vào giữa tháng âm, khi Mặt trăng tròn nhất. Từ kết quả hơn 50 nghiên cứu chuyên ngành gần đây, các nhà khoa học đã khuyến cáo giới chức an ninh và y tế cần có sự chuẩn bị kỹ về tiến độ công việc vào những thời điểm khác nhau của tuần trăng. Một nghiên cứu về tỉ lệ phạm tội hình sự ở Florida cho thấy các vụ án xảy ra chủ yếu vào thời điểm trăng tròn. Một nghiên cứu khác tại 3 khu vực an ninh ở Mỹ cũng đã phát hiện tỉ lệ phạm tội thường gia tăng vào những ngày trăng sáng nhất. Trong khi đó, nghiên cứu 4 năm về an toàn giao thông ở nước này cũng phát hiện tỉ lệ tai nạn xe cộ thường thấp nhất vào ngày trăng tròn, trong khi lại tăng vọt vào khoảng hai ngày trước khi trăng sáng nhất...

Theo các nhà nghiên cứu ở ĐH Quốc gia Georgia, Mỹ thì sở dĩ có sự khác biệt này là do dinh dưỡng, vì những gì chúng ta ăn chịu tác động không nhỏ của chu kỳ trăng mỗi tháng. Để chứng minh điều này, các nhà khoa học đã tìm kiếm sự khác biệt dưỡng chất theo mùa trăng dựa trên mẫu khẩu phần của 694 người trưởng thành, và đã phát hiện tỉ lệ dinh dưỡng tiêu thụ theo mùa trăng tăng cao đến 8% trong các khẩu phần ăn, cao nhất khi trăng tròn; đặc biệt là mức cồn tiêu thụ giảm 26% vào thời điểm giữa tháng âm.

Có rất nhiều giả thuyết về mối liên hệ giữa Mặt trăng và tính khí con người. Một trong số đó là những thay đổi như hậu quả từ lực hút của nó, “vì chính lực hút của Mặt trăng đã tạo ra thủy triều thì tại sao lại không tác động đến máu và các tuyến nội tiết của chúng ta, trong khi cơ thể con người có đến... 90% là nước" - bác sĩ (BS) Michael Zimecki ở Viện Hàn lâm khoa học Ba Lan, lý giải. "Vấn đề hành vi cũng có liên quan đến sự khác nhau của hình thái Mặt trăng, như tỉ lệ tai nạn giao thông, tội phạm và tự vẫn... dường như chịu sự tác động của chu kỳ tuần trăng, chủ yếu là các hậu quả ảnh hưởng do vấn đề cân bằng hoóc-môn trong cơ thể. Cũng chính vì lẽ đó, nên chu kỳ tuần trăng cũng có tác động thực sự đến vấn đề sinh nở của con người, đặc biệt là về khả năng thụ thai, kinh nguyệt và tỉ lệ sinh sản...”.

VỀ THỂ CHẤT. - Một công trình khảo cứu 22 năm do các chuyên gia ở Viện Y học lâm sàng Slovak (Bratislava, Ba Lan) cho thấy các vấn đề về tiêu hóa và hen suyễn luôn gia tăng vào những ngày đầu tháng và khi trăng tròn. Một số công trình khảo sát gần đây ở ĐH Leeds, Anh cũng phát hiện, số lượng bệnh nhân tham vấn BS thường gia tăng hơn 3,6% vào tuần giữa tháng âm khi Mặt trăng tròn nhất, và cứ 3 người thì có một cần những vấn đề liên quan đến phẫu thuật. Một nghiên cứu 3 năm trên 800 bệnh nhân nhập viện vì chứng bí tiểu (urinary retention) cũng cho thấy mức độ phát bệnh thường cao hơn vào những ngày đầu tháng âm...

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện mối liên hệ giữa chu kỳ tuần trăng và khả năng nhập viện của bệnh nhân tim, các vấn đề đường tiểu và tiêu chảy. “Chu kỳ kinh, khả năng sinh sản, nguy cơ sẩy thai và bệnh về tuyến giáp... cũng chịu tác động của hình thái Mặt trăng" - BS Michael Zimecki nói. "Mặc dù vẫn còn nhiều bất đồng về mối liên hệ bí ẩn này, nhưng có thể lực hút Mặt trăng đã tác động đến hệ miễn dịch và mức độ phóng thích các loại nội tiết và steroids tự nhiên...”.

Dữ liệu từ 140.000 trường hợp chào đời tại New York cho thấy một sự khác biệt về sinh sản trong khoảng thời gian đúng với một chu kỳ trăng, và tỉ lệ sinh sản cao nhất là vào tuần cuối cùng của chu kỳ trăng. Theo BS Zimecki, tỉ lệ sinh sản cao vào tuần cuối cùng của tháng âm cho thấy độ sáng của ánh trăng giảm ngay sau khi trăng tròn có ảnh hưởng thúc đẩy sự rụng trứng. Vẫn theo BS Zimecki, mặc dù cơ chế chính xác trong mối tác động hữu cơ giữa Mặt trăng và phản ứng miễn dịch rất khó giải thích, nhưng việc nhận diện đúng sẽ giúp giới chức y tế có sự điều chỉnh tương thích, chủ yếu là về phản ứng miễn dịch liên quan đến melatonin và steroids, vì mức độ của các loại hoóc-môn này chịu tác động mạnh mẽ của chu kỳ tuần trăng. Melatonin và các loại steroids nội sinh thường xuyên hoạt hóa trong cơ thể con người, gián tiếp quyết định đến tính chất những sự thay đổi có tính chu kỳ của các quá trình xảy ra bên trong cơ thể, đặc biệt khi có sự tác động bức xạ điện từ và/hoặc lực hút của Mặt trăng, sẽ kích thích chúng phóng thích mạnh...

ĐÀO HÙNG

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Liệu có thể dự đoán trước bộ phim nào thắng giải Oscar?

Liệu có thể dự đoán trước bộ phim nào thắng giải Oscar?

Giải thưởng Viện Hàn lâm thường được biết đến với tên Giải Oscar là giải thưởng điện ảnh của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (Hoa Kỳ).

Đăng ngày: 14/05/2026
Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Rồng là linh vật trong truyền thuyệt được coi là sản phẩm trong trí tưởng tượng của loài người. Tuy nhiên có rất nhiều câu chuyện, truyền thuyết huyền bí đã ghi nhận sự xuất hiện của loài sinh vật to lớn, biết bay,biết khạc ra lửa này.

Đăng ngày: 09/05/2026
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?

Đăng ngày: 05/05/2026
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.

Đăng ngày: 05/05/2026
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News