Mẫu vật tiết lộ loài rắn mới có ít đốt sống nhất

Các nhà sinh vật học báo cáo phát hiện một loài rắn đào hang chưa từng được mô tả sống tại hai hòn đảo Samar và Leyte ở Philippines.

Trong môi trường bản địa của nó, loài rắn mới - được đặt tên là rắn đào hang lùn Waray (Levitonius mirus) - dành phần lớn thời gian sống chui lủi dưới lòng đất và thường chỉ bò lên bề mặt sau những trận mưa lớn giống như giun, theo mô tả trên tạp chí Copeia hôm 23/12.


Trợ lý nghiên cứu Jeff Weinell phát hiện loài rắn mới từ mẫu vật trong bộ sưu tập. (Ảnh: KU).

Các mẫu vật đầu tiên của loài đã được thu thập từ những năm 2006 và 2007 nhưng vào thời điểm đó, chúng bị xác định sai do thiếu dữ liệu thực địa khi chưa có ai từng nhìn thấy sinh vật này trước đây. Kể từ đó, chúng bị lãng quên suốt nhiều năm trong các bộ sưu tập của Viện Đa dạng Sinh học thuộc Đại học Kansas (KU) và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên (NHM).

Rắn đào hang lùn Waray chỉ thực sự được chú ý tới như một loài mới sau khi trợ lý nghiên cứu Jeff Weinell từ KU tiến hành kiểm tra các mẫu vật trong bộ sưu tập bằng kỹ thuật phân tích phân tử và chụp cắt lớp vi tính.

"Ban đầu, tôi quan tâm đến việc nghiên cứu một nhóm rắn đào hang khác có tên khoa học là Pseudorabdion, bao gồm khá nhiều loài ở Philippines. Tôi muốn tìm hiểu mối quan hệ giữa chúng nên đã lập danh sách tất cả các mẫu vật có trong bảo tàng và bắt đầu giải trình tự ADN cho các mô đã có sẵn", Weinell chia sẻ.

Khi Weinell nhận kết quả phân tích phân tử, ông nhận ra mẫu vật rắn đào hang lùn Waray không liên quan đến chi Pseudorabdion như những gì các nhà khoa học từng nghĩ, mà thuộc về một loài hoàn toàn mới, đại diện cho một chi mới trong phân họ Cyclocorinae.


Một số mẫu vật Levitonius mirus được phân tích trong bộ sưu tập. (Ảnh: Jeff Weinell).

Levitonius nhỏ hơn đáng kể so với các loài Cyclocorinae khác khi chỉ dài trung bình 17,2 cm. Nó có số lượng đốt sống ít nhất so với bất kỳ loài rắn nào khác trên thế giới. Đặc điểm này có thể là kết quả của quá trình tiến hóa và thích nghi với cuộc sống đào hang dưới lòng đất.

Phát hiện mới càng làm tăng thêm tính đa dạng sinh học tại Philippines. Đảo quốc ở Đông Nam Á này hiện là nơi sinh sống của ít nhất 112 loài rắn đất thuộc 41 chi và 12 họ.

"Chúng tôi sẽ tìm hiểu thêm về rắn đào hang lùn Waray trong tương lai để cung cấp thông tin cho các kế hoạch bảo tồn. Philippines cần các chiến lược quản lý sử dụng đất hiệu quả, không chỉ để bảo tồn các loài nổi tiếng như đại bàng và chó săn, mà còn đối với các loài ít được biết đến và có môi trường sống giới hạn", đồng tác giả Marites Bonachita-Sanguila từ Trung tâm Tin học và Nghiên cứu Đa dạng Sinh học thuộc Đại học Father Saturnino Urios của Philippines, nhấn mạnh.

TIN CŨ HƠN
Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

TS Lê Xuân Cảnh cho biết, dựa vào những đặc điểm nhận dạng ban đầu, quái thú có thể là một trong hai loài gấu chó hoặc gấu ngựa.

Đăng ngày: 05/01/2026
Bộ ảnh cực hiếm về 12 loài chim đã tuyệt chủng

Bộ ảnh cực hiếm về 12 loài chim đã tuyệt chủng

Bộ ảnh tư liệu hiếm về một số loài chim đã tuyệt chủng như: bồ câu viễn khách, gõ kiến mỏ ngà, chim đớp ruồi Guam…

Đăng ngày: 01/01/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/01/2026
Fun fact thú vị về loài cáo

Fun fact thú vị về loài cáo

Các ông nghĩ mình biết gì về nhà cáo nào? Không nhiều đâu, tôi chắc chắn.

Đăng ngày: 01/01/2026
Loài cú dễ thương là thế, nhưng chúng nó mà

Loài cú dễ thương là thế, nhưng chúng nó mà "khỏa thân" ra thì...

Một con cú trông như thế nào? Với các fan của Harry Potter, chỉ việc Google ảnh Hedwig (chú cú đưa thư của Harry) để minh họa là được.

Đăng ngày: 31/12/2025
Các nhà khoa học bất ngờ phát hiện loài rùa cổ đại mới

Các nhà khoa học bất ngờ phát hiện loài rùa cổ đại mới

Nghiên cứu di truyền phát hiện loài rùa mới thuộc chi Chelus, có hình dáng kỳ lạ và hành vi săn mồi khác thường.

Đăng ngày: 31/12/2025
Giới thiệu về loài hổ và con hổ to nhất thế giới

Giới thiệu về loài hổ và con hổ to nhất thế giới

Hổ được coi là một trong những loài vật quý trong văn hóa và tôn giáo của một số quốc gia Đông Á. Trong văn hóa Việt Nam, hổ được xem như một biểu tượng của sức mạnh, can đảm và sự chung thủy.

Đăng ngày: 30/12/2025
Khoa Học News