Máy dự báo bão bằng đỉa sống

Máy dự báo của bác sĩ George Merryweather thế kỷ 19 gồm 12 chai thủy tinh, mỗi chai chứa một con đỉa sống, có thể rung chuông khi sắp bão.

Một số động vật có khả năng dự đoán sự thay đổi của thời tiết theo bản năng. Ví dụ, khi giông bão sắp đến, ếch nhái kêu, chim trở về tổ, bò, cừu và kiến trở nên bồn chồn.


Bản sao của máy dự báo bão tại Bảo tàng Whitby, Whitby, Anh. (Ảnh: Badobadop/Wikimedia).

George Merryweather, bác sĩ kiêm nhà phát minh người Anh thế kỷ 19, nhận thấy những con đỉa thuốc của mình có hành vi khác lạ khi thời tiết xấu đi. Đặt trong các lọ thủy tinh nhỏ chứa nước, đỉa sẽ nằm thư giãn dưới đáy khi thời tiết tốt, nhưng vài giờ trước khi bầu trời trở nên u ám và gió bắt đầu thổi, đỉa có dấu hiệu bồn chồn. Nếu trời sắp mưa, nó sẽ di chuyển ra khỏi nước, còn nếu giông bão sắp đến, đỉa sẽ cuộn tròn thành quả bóng và giữ nguyên trạng thái đó trong suốt cơn bão. Khi thời tiết ổn định, đỉa sẽ trở lại đáy lọ.

Merryweather quyết định khai thác khả năng này của đỉa bằng cách chế tạo một thiết bị dự báo bão được mô tả là "Máy điện báo điện từ khí quyển, điều khiển bởi bản năng động vật", gọi ngắn gọn là "Máy dự báo bão".

Máy dự báo bão gồm 12 chai thủy tinh, mỗi chai chứa một con đỉa sống trong khoảng 3,8 cm nước. Phần trên của chai thủy tinh có một mảnh xương cá voi đặt ở cổ chai, nối dây với một chiếc búa nhỏ dùng để gõ vào một chiếc chuông kim loại lớn. 12 chai xếp thành hình tròn xung quanh chiếc chuông kim loại.

Khi giông bão sắp đến, sự thay đổi áp suất khí quyển khiến đỉa bò ra khỏi nước, tiến đến cổ chai, đẩy xương cá voi ra khỏi vị trí và rung chuông. Nhiều chuông rung liên tiếp nghĩa là chiếc máy dự báo một cơn bão đang đến.

Trong một bài mô tả thiết bị, Merryweather cho biết, đỉa được đặt trong các chai thủy tinh thành vòng tròn để ngăn chúng cảm thấy đau khổ khi bị giam giữ một mình. Khoảng năm 1850, ông đã dành hơn một năm để thử nghiệm thiết bị và gửi thư cho chủ tịch Hội Triết học và Viện Whitby mỗi khi "ban cố vấn đỉa" dự báo có giông bão. Merryweather sau đó vận động chính quyền sử dụng thiết kế của ông quanh bờ biển Anh, nhưng họ lại quyết định sử dụng ống thủy tinh dự báo bão của Robert FitzRoy.

Máy dự báo bão của Merryweather không được ưa chuộng như ông mong đợi. Thậm chí thiết bị gốc trưng bày tại triển lãm Great Exhibition năm 1851 cũng bị mất. Một bản sao của máy dự báo thời tiết này hiện được trưng bày tại Bảo tàng Whitby, Anh.

TIN CŨ HƠN
Liệu có thứ gì di chuyển nhanh hơn ánh sáng không?

Liệu có thứ gì di chuyển nhanh hơn ánh sáng không?

Ánh sáng mang những đặc tính giống cả hạt lẫn sóng, có thể di chuyển với tốc độ lên tới khoảng 300.000 km mỗi giây trong chân không.

Đăng ngày: 23/01/2026
Những điều đáng sợ xảy ra với cơ thể con người tại

Những điều đáng sợ xảy ra với cơ thể con người tại "vùng tử thần" của đỉnh Everest

Ở độ cao 5 dặm so với mực nước biển, oxy trong không khí loãng đến mức ngay cả khi có bình khí oxy bổ sung, các nhà leo núi vẫn có cảm giác như đang "chạy trên máy chạy bộ và thở bằng ống hút".

Đăng ngày: 23/01/2026
Hòn đảo tư nhân chỉ bán cho những ai dám ở lại một đêm

Hòn đảo tư nhân chỉ bán cho những ai dám ở lại một đêm

Đảo Ducks Ledges là một khu đất rộng 6000 m2 trên Vịnh Wohoa, Maine (Mỹ). Hòn đảo tư nhân này đang được bán với giá 339.000 USD (gần 8 tỷ VND), nhưng không phải chỉ cần bỏ tiền là mua được.

Đăng ngày: 22/01/2026
Một trong những loài cô đơn nhất trên Trái Đất, sống ở 2.800m dưới lòng đất và tồn tại nhờ năng lượng phóng xạ

Một trong những loài cô đơn nhất trên Trái Đất, sống ở 2.800m dưới lòng đất và tồn tại nhờ năng lượng phóng xạ

Các vùng cực lạnh và khô, các vùng sa mạc nóng và thiếu nước, được coi là những nơi không thể tồn tại đối với hầu hết sự sống trên Trái đất.

Đăng ngày: 22/01/2026
Một bộ tộc tuyệt chủng sau cái chết của

Một bộ tộc tuyệt chủng sau cái chết của "người cô độc nhất thế giới"

"Người đàn ông cô độc nhất thế giới" qua đời vào tháng này trong khu rừng rậm Amazon, và ra đi cùng với ông là cả một nền văn hóa và câu trả lời cho hàng nghìn câu hỏi.

Đăng ngày: 22/01/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 22/01/2026
Kỳ lạ người phụ nữ không ngủ suốt… 40 năm

Kỳ lạ người phụ nữ không ngủ suốt… 40 năm

Truyền thông Trung Quốc gần đây đưa tin về trường hợp kỳ lạ của một phụ nữ tuyên bố rằng đã không ngủ trong khoảng 4 thập kỷ nhưng cũng không bao giờ cảm thấy mệt mỏi hay buồn ngủ.

Đăng ngày: 21/01/2026
Khoa Học News