Nấm biến bọ cánh cứng thành xác sống để dụ con mồi

Sau khi lây nhiễm và giết chết bọ cánh cứng, nấm điều khiển xác bọ dang cánh trên hoa để dụ dỗ vật chủ khác.

Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Invertebrate Pathology, Donald Steinkraus, giáo sư khoa sâu bọ học tại Đại học Arkansas, Mỹ, cho biết loại nấm Eryniopsis lampyridarum có khả năng điều khiển bọ cánh cứng ngay cả khi con vật đã chết, Livescience ngày 15/6 đưa tin.

Giáo sư Steinkraus lần đầu tiên phát hiện mối quan hệ ký sinh chết chóc này tại một trang trại nghiên cứu ở Fayetteville, Arkansas. Hàng trăm bọ cánh cứng bản địa ở Bắc Mỹ có tên khoa học Chauliognathus pensylvanicus tụ tập ăn phấn hoa và giao phối trên cánh đồng mà không hề biết nhiều đồng loại của chúng đã bị biến thành "xác sống".


Xác bọ cánh cứng treo trên bông hoa để tăng cơ hội phát tán bào tử nấm. (Ảnh: Giáo sư Steinkraus).

"Trên các bông hoa, tôi nhận thấy nhiều bọ cánh cứng đã chết, với hàm răng cắn chặt treo lủng lẳng trên bông hoa", Steinkraus nói. "Cánh của chúng mở rộng và thân phồng to bởi nấm gây bệnh".

Những con vật này đã bị nhiễm bào tử nấm trong tự nhiên. Nấm nhanh chóng lây lan trên cơ thể bọ cánh cứng trước khi biến chúng thành xác sống để tiếp tục truyền nhiễm. Sau khoảng hai tuần xâm nhập cơ thể bọ, nấm điều khiển vật chủ trèo lên cây, cắn vào hoa trước khi bỏ mạng.

Thu thập 500 mẫu bọ cánh cứng còn sống và đã chết để nghiên cứu, Steinkraus phát hiện bào tử nấm dính trên cơ thể bọ khi phát triển sẽ xuyên qua lớp vỏ của bọ rồi mọc từ bên trong. Steinkraus cho rằng, có khả năng nấm sử dụng các tín hiệu hóa học để điều khiển vật chủ.

Xác bọ cánh cứng treo trên hoa cả ngày, sau đó nấm bắt đầu điều khiển bọ cánh cứng mở rộng đôi cánh. "Đôi cánh trên xác bọ mở ra như lúc con vật đang bay. Việc này làm lộ các bào tử nấm và có thể nhằm thu hút những con bọ khỏe mạnh khác", Steinkraus giải thích.

Những con bọ cánh cứng khỏe mạnh nhầm tưởng con bọ đang dang cánh này là bạn tình liền sà xuống để giao phối và ngay lập tức nhiễm bào tử nấm, để rồi biến thành "xác sống" mới và tiếp tục lây truyền loại nấm ký sinh tử thần này.

Bọ cánh cứng không có giải pháp để tự vệ trước loài nấm ký sinh, khiến 20% loài này chết mỗi năm vì nhiễm nấm.

TIN CŨ HƠN
Các loài muỗi

Các loài muỗi "kinh dị" không thèm hút máu người

Muỗi tuyết, muỗi nước, muỗi vằn Midge... là những loài muỗi không hút máu người nhưng rất hay bị con người "tàn sát".

Đăng ngày: 07/03/2026
Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Nấm lỗ chó có hình thù như bạch tuộc, nấm phát ánh sáng xanh trong bóng tối hay nấm răng chảy máu là những loài nấm kỳ dị trên thế giới.

Đăng ngày: 06/03/2026
Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Sở hữu vẻ đẹp nổi bật và thu hút nhưng loài hoa bao tay chồn (Foxglove) lại có thể giết người trong chớp mắt với độc tính cao

Đăng ngày: 03/03/2026
Cách chọn mua cây quất đẹp, bền, nhiều tài lộc đón Tết

Cách chọn mua cây quất đẹp, bền, nhiều tài lộc đón Tết

Chơi quất ngày tết là nét truyền thống của dân việt trong ngày tết, là biểu tượng của sự sung túc, thành đạt trong năm mới.

Đăng ngày: 08/02/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/01/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 30/12/2025
Khoa Học News