Khoa Học News

Nam châm có thể điều khiển được nhiệt và âm thanh

Các nhà khoa học Mỹ phát hiện, chúng ta có thể sử dụng nam châm để điều khiển cả nhiệt nóng và âm thanh.

Dùng nam châm điều khiển nhiệt nóng và âm thanh

Nghiên cứu mới của các chuyên gia đến từ Đại học Ohio (Mỹ) cho thấy, photon - các hạt cơ bản truyền tải cả nhiệt và âm thanh, có thể bị nam châm hút. Điều này ám chỉ, chúng ta có thể dùng một từ trường mạnh để lái hướng và kiểm soát các sóng âm trong tương lai.

Theo các chuyên gia, nhiệt nóng và âm thanh về cơ bản cùng là một dạng năng lượng, hội tụ quanh dao động của các nguyên tử. Vì vậy, bằng cách kiểm soát âm thanh, bạn thường có thể kiểm soát cả nhiệt nóng và ngược lại.

Tạp chí Nature Materials đưa tin, với sự tài trợ của Văn phòng nghiên cứu của Lục quân, Văn phòng nghiên cứu khoa học của Không quân và Hiệp hội Khoa học quốc gia Mỹ, nhóm nghiên cứu do chuyên gia Hyungyu Jin đứng đầu đã tìm ra cách sử dụng một từ trường mạnh tương đương từ trường phát ra từ một máy chụp cộng hưởng từ y tế (MRI) để làm giảm 12% nhiệt nóng có thể chạy qua một chất bán dẫn.


Ảnh minh họa một phonon (âm tử) đang đốt nóng vật liệu rắn.

Trong thí nghiệm, nhóm nghiên cứu đã sử dụng một thanh bán dẫn indium antimonide hình chiếc dĩa tinh chỉnh, với hai nhánh rộng 4mm và 1mm. Họ gắn các nguồn truyền nhiệt vào đầu của cả 2 nhánh thanh bán dẫn, đồng thời làm lạnh nó tới -268 độ C để làm chậm lại chuyển động của các nguyên tử trong chất bán dẫn.

Mức nhiệt độ thấp trong thí nghiệm đồng nghĩa, kích cỡ của mẫu bán dẫn được dùng để kiểm tra cũng quan trọng như các nguyên tử cấu thành nên nó. Một mẫu lớn hơn có thể truyền tải nhiệt nhanh hơn mẫu nhỏ hơn, nên nhánh lớn hơn của dĩa điều chỉnh có thể truyền tải nhiều nhiệt hơn nhanh bé hơn.

Các chuyên gia đã đo sự biến thiên nhiệt trong cả 2 nhánh của dĩa điều chỉnh lần lượt khi họ bật và tắt từ trường mạnh 7 tesla, tương đương mức từng trường của máy MRI. Kết quả hé lộ, khi vô hiệu hóa từ trường, nhánh lớn hơn và dĩa điều chỉnh truyền tải nhiều nhiệt hơn nhánh nhỏ như phỏng đoán. Mặc dù vậy, khi từ trường bật, lượng nhiệt chạy qua nhánh lớn bị giảm 12%.

Nhóm nghiên cứu khám phá ra rằng, từ trường đã khiến một số phonon (âm tử) đi xuyên qua chất bán dẫn dao động "lỗi nhịp" và va chạm với nhau. Ở nhánh lớn hơn xảy ra nhiều va chạm hơn vì diện tích lớn, nên nhiều phonon bị mất hơn và ít nhiệt được truyền đi hơn.

Các chuyên gia kết luận, các phonon chắc chắn có từ tính. Họ nhận định, chúng ta có thể dùng từ tính để kiểm soát nhiệt và âm thanh ở trong các chất như thủy tinh và nhựa, nếu chúng ta tìm thấy một nam châm đủ sức mạnh.

TIN CŨ HƠN
Liệu có thể dự đoán trước bộ phim nào thắng giải Oscar?

Liệu có thể dự đoán trước bộ phim nào thắng giải Oscar?

Giải thưởng Viện Hàn lâm thường được biết đến với tên Giải Oscar là giải thưởng điện ảnh của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (Hoa Kỳ).

Đăng ngày: 14/05/2026
Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Rồng là linh vật trong truyền thuyệt được coi là sản phẩm trong trí tưởng tượng của loài người. Tuy nhiên có rất nhiều câu chuyện, truyền thuyết huyền bí đã ghi nhận sự xuất hiện của loài sinh vật to lớn, biết bay,biết khạc ra lửa này.

Đăng ngày: 09/05/2026
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?

Đăng ngày: 05/05/2026
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News