NASA lần đầu chụp được 4 vật thể xuyên không 13,4 tỉ năm, cổ nhất vũ trụ

Siêu kính viễn vọng James Webb vừa lập một kỷ lục mới khi vươn tới nơi vũ trụ mới chỉ bằng 2% tuổi của hiện tại và chụp được những thiên hà cổ xưa nhất từng được biết đến.

Nghiên cứu dữ liệu của James Webs, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã xác định được 4 thiên hà tồn tại khi vũ trụ chưa đầy 400 triệu tuổi, nằm cách chúng ta hơn 13,4 tỉ năm ánh sáng.

Khi quan sát được một vật thể ở độ xa như thế, con số 13,4 tỉ năm ánh sáng vừa là tuổi của vật thể, vừa là thời gian để ánh sáng từ vật thể đó chạm đến Trái đất. Do đó, những gì mà James Webb giúp chúng ta thấy cũng là hình ảnh "xuyên không" từ 13,4 tỉ năm trước, khi các thiên hà này còn non trẻ. Có thể chúng đã bị diệt vong hoặc thay đổi lớn trong hiện tại.


Cận cảnh 4 vật thể xa xưa nhất từng được nhân loại nhìn thấy - (Ảnh: NASA/ESA/CSA).

"Điều quan trọng là phải chứng minh những thiên hà James Webb ghi lại thực sự cư trú trong vũ trụ sơ khai. Rất có thể các thiên hà gần sẽ "giả dạng" thành thiên hà rất xa. Nhìn thấy quang phổ được tiết lộ, chúng tôi hy vọng và đã xác nhận. Một số ở xa hơn những gì Hubble có thể nhìn thấy. Đó là mộ thành tựu cực kỳ thú vị cho sứ mệnh" - nhà thiên văn học Emma Curtis-Lake từ Trường Đại học Hertfordshire (Anh), một đồng tác giả, cho biết.

Để chụp được hình ảnh quý giá đó, James Webb và nhóm điều hành sứ mệnh JADES nhắm vào các thiên hà trong không gian siêu sâu đã soi một lần nữa vào khu vực trong và xung quanh Trường siêu sâu của Hubble.

Nhờ hình ảnh thu được sắc nét hơn, những thiên hà quá xa đã dần lộ diện. 250 thiên hà mờ nhạt đã được lọc ra để nghiên cứu và xác định những cái cổ xưa nhất. Bốn cái có tuổi đời trên 13,4 tỉ tuổi đã được xác định.


Vùng vũ trụ sơ khai mà Hubble và James Webb đã cùng nhau khai phá - (Ảnh: NASA/ESA/CSA)

Theo đồng tác giả Brant Robertson từ Trường Đại học California ở Santa Cruz (Mỹ), thiên hà xa xưa nhất trong cụm có thể có xuất hiện chỉ 330 triệu năm sau vụ nổ Big Bang khai sinh vũ trụ.

"Thật khó để hiểu các thiên hà nếu không hiểu các giai đoạn phát triển ban đầu của chúng. Cũng giống như con người, rất nhiều điều xảy ra sau này phụ thuộc vào những thế hệ đầu tiên này. Rất nhiều câu hỏi về thiên hà đang chờ đợi James Webb" - đồng tác giả Sandro Tacchella, từ Đại học Cambridge (Anh), giải thích.

James Webb là siêu kính viễn vọng tối tân nhất thế giới vừa được triển khai thành công trong năm nay, chế tạo và điều hành chính bởi NASA của Mỹ, với sự cộng tác của các cơ quan vũ trụ ở châu Âu và Canada là ESA và CSA.

Trước khi James Webb, ngôi vị "vua" của các kính viễn vọng thuộc về Hubble trong suốt hơn 3 thập kỷ hoạt động, cũng điều hành chính bởi NASA, có sự hợp tác của ESA.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Về cơ bản thì tinh vân là những đám mây khí khổng lồ giữa các vì sao đóng vai trò quan trọng trong vòng đời của các ngôi sao.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất bước vào kỷ băng hà tiếp theo?

Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất bước vào kỷ băng hà tiếp theo?

Theo National Geographic, Trái đất đã trải qua vài kỷ băng hà lớn - vậy khi nào thì đợt đóng băng lớn tiếp theo sẽ xảy ra?

Đăng ngày: 05/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News