Khoa Học News

NASA lần đầu chụp được 4 vật thể xuyên không 13,4 tỉ năm, cổ nhất vũ trụ

Siêu kính viễn vọng James Webb vừa lập một kỷ lục mới khi vươn tới nơi vũ trụ mới chỉ bằng 2% tuổi của hiện tại và chụp được những thiên hà cổ xưa nhất từng được biết đến.

Nghiên cứu dữ liệu của James Webs, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã xác định được 4 thiên hà tồn tại khi vũ trụ chưa đầy 400 triệu tuổi, nằm cách chúng ta hơn 13,4 tỉ năm ánh sáng.

Khi quan sát được một vật thể ở độ xa như thế, con số 13,4 tỉ năm ánh sáng vừa là tuổi của vật thể, vừa là thời gian để ánh sáng từ vật thể đó chạm đến Trái đất. Do đó, những gì mà James Webb giúp chúng ta thấy cũng là hình ảnh "xuyên không" từ 13,4 tỉ năm trước, khi các thiên hà này còn non trẻ. Có thể chúng đã bị diệt vong hoặc thay đổi lớn trong hiện tại.


Cận cảnh 4 vật thể xa xưa nhất từng được nhân loại nhìn thấy - (Ảnh: NASA/ESA/CSA).

"Điều quan trọng là phải chứng minh những thiên hà James Webb ghi lại thực sự cư trú trong vũ trụ sơ khai. Rất có thể các thiên hà gần sẽ "giả dạng" thành thiên hà rất xa. Nhìn thấy quang phổ được tiết lộ, chúng tôi hy vọng và đã xác nhận. Một số ở xa hơn những gì Hubble có thể nhìn thấy. Đó là mộ thành tựu cực kỳ thú vị cho sứ mệnh" - nhà thiên văn học Emma Curtis-Lake từ Trường Đại học Hertfordshire (Anh), một đồng tác giả, cho biết.

Để chụp được hình ảnh quý giá đó, James Webb và nhóm điều hành sứ mệnh JADES nhắm vào các thiên hà trong không gian siêu sâu đã soi một lần nữa vào khu vực trong và xung quanh Trường siêu sâu của Hubble.

Nhờ hình ảnh thu được sắc nét hơn, những thiên hà quá xa đã dần lộ diện. 250 thiên hà mờ nhạt đã được lọc ra để nghiên cứu và xác định những cái cổ xưa nhất. Bốn cái có tuổi đời trên 13,4 tỉ tuổi đã được xác định.


Vùng vũ trụ sơ khai mà Hubble và James Webb đã cùng nhau khai phá - (Ảnh: NASA/ESA/CSA)

Theo đồng tác giả Brant Robertson từ Trường Đại học California ở Santa Cruz (Mỹ), thiên hà xa xưa nhất trong cụm có thể có xuất hiện chỉ 330 triệu năm sau vụ nổ Big Bang khai sinh vũ trụ.

"Thật khó để hiểu các thiên hà nếu không hiểu các giai đoạn phát triển ban đầu của chúng. Cũng giống như con người, rất nhiều điều xảy ra sau này phụ thuộc vào những thế hệ đầu tiên này. Rất nhiều câu hỏi về thiên hà đang chờ đợi James Webb" - đồng tác giả Sandro Tacchella, từ Đại học Cambridge (Anh), giải thích.

James Webb là siêu kính viễn vọng tối tân nhất thế giới vừa được triển khai thành công trong năm nay, chế tạo và điều hành chính bởi NASA của Mỹ, với sự cộng tác của các cơ quan vũ trụ ở châu Âu và Canada là ESA và CSA.

Trước khi James Webb, ngôi vị "vua" của các kính viễn vọng thuộc về Hubble trong suốt hơn 3 thập kỷ hoạt động, cũng điều hành chính bởi NASA, có sự hợp tác của ESA.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 10/10/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/10/2026
Tiết lộ mới gây choáng ngợp về "hành tinh thứ 9" làm bằng vàng

Tiết lộ mới gây choáng ngợp về "hành tinh thứ 9" làm bằng vàng

Bản đồ chi tiết nhất về hành tinh thứ 9 nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc vừa được công bố trong một nghiên cứu đăng tải trên Journal of Geophysical Research: Planets.

Đăng ngày: 09/10/2026
"Khai quật" được thứ không tưởng: "Hóa thạch ánh sáng" 9 tỉ năm

"Khai quật" được thứ không tưởng: "Hóa thạch ánh sáng" 9 tỉ năm

Một báu vật vượt thời gian, vượt qua mọi kỷ lục trước đó đã được các nhà khoa học Canada đào được trong kho dữ liệu kinh ngạc của James Webb: Một hóa thạch ánh sáng suýt bị bỏ lỡ.

Đăng ngày: 09/10/2026
Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Nếu kích thước của Trái đất chỉ là một viên bi thì kích thước Mặt trời sẽ tương đương với một quả bóng tập yoga và ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có đường kính khiến bạn khó tin.

Đăng ngày: 08/10/2026
Giới khoa học xôn xao bức hình chụp thiên hà màu tím của kính James Webb

Giới khoa học xôn xao bức hình chụp thiên hà màu tím của kính James Webb

Bức ảnh một thiên hà xoắn ốc màu tím có tên NGC 628 do kính viễn vọng không gian James Webb chụp đang thu hút sự tò mò của giới khoa học vũ trụ trên khắp thế giới.

Đăng ngày: 07/10/2026
Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?

Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?

Chúng ta có rất nhiều tên gọi không chính thức cho các cảnh quan vũ trụ. Thỉnh thoảng chúng được đặt tên theo hình dạng mà ta nhìn thấy, ví dụ Tinh vân Đầu Ngựa.

Đăng ngày: 06/10/2026
Khoa Học News