Khoa Học News

Nền văn minh phương Tây nào từng "chạm trán" Trung Quốc dù cách xa 7.000km?

Nền văn minh Trung Quốc và nền văn minh độc đáo của phương Tây đã có sự đụng độ đầy kinh ngạc, khiến hậu thế không khỏi tò mò.

Trước thời nhà Thanh, Trung Quốc đã từng không ít lần có sự đụng độ với nền văn minh phương Tây, cụ thể là Hy Lạp - nơi có khoảng cách địa lý lên tới 7.000km. Được biết, vào 2.200 năm trước, sau khi vua Philipos II thống nhất các thành bang Hy Lạp cổ đại thành vương quốc Macedonia, con trai ngài là Alenxader Đại đế sau khi nối ngôi đã mở cuộc chinh phạt về phía đông, chinh phục được đế chế Ba Tư, Tây Á, Trung Á, một phần Nam Á và Ai Cập.


Các vương quốc nằm ở cực đông gần Trung Quốc trong thời kỳ Hy Lạp hóa.

Sự qua đời của hoàng đế này vào năm 323 TCN đã tạo cơ hợi cho những tướng lĩnh hàng đầu xưng vương, mở ra thời kỳ Hy Lạp hóa suốt 300 năm, cho đến năm 30 TCN. Vương quốc Đại Uyên thuộc khu vực bồn địa Fergana ở Trung Á là nơi xa nhất chịu ảnh hưởng của nền văn minh Hy Lạp ở châu Á. Người Đại Uyên được xem là thuộc dòng dõi Hy Lạp vì vào năm 329 TCN, Alexander Đại đế đưa dân Hy Lạp tới đây định cư.


Hình tượng Hán Vũ Đế trên phim ảnh.

Hán Vũ Đế sau khi cử Trương Khiên đi sứ Tây Vực đã phát hiện ra Đại Uyên. Điều khiến Hán Vũ Đế thích thú nhất chính là giống ngựa "hãn huyết bảo mã" ở nơi này - loài vật từng được Đại Uyên cử sứ thần mang tặng vua Hán. Hán Vũ Đế thích đến mức gọi nó là Thiên Mã (ngựa trời). Tuy nhiên, vì cậy ở xa, nhà Hán khó trừng phạt nên sứ thần Đại Uyên tỏ ra hống hách và không để lễ nghi nhà Hán vào mắt.

Không những vậy,người Đại Uyên cũng không xem trọng người Hán. Sử sách thời Hán có ghi chép về việc người Đại Uyên nhiều lần phục kích, sát hại đoàn sứ giả của nhà Hán đi Trung Á mua ngựa hãn huyết bảo mã để cướp vàng bạc châu báu. Thậm chí, có lần nhà Hán sai sứ giả đem nghìn vàng và một bức tượng ngựa bằng vàng đến thành Nhị Sư của nước này để đổi lấy ngựa quý đã bị từ chối phũ phàng. Sứ thần nóng nảy đến mức đập vỡ ngựa vàng vì thái độ coi thường của người Đại Uyên, kết cục bị ám sát cướp của trong lúc trở về.


Ngựa Akhal-Teke ngày nay được cho là hãn huyết bảo mã của người Đại Uyên.

"Con giun xéo lắm cũng quằn", Hán Vũ Đế nghe tin vô cùng giận dữ, sai tướng Lý Quảng Lợi đem 6.000 kỵ binh và 20.000 bộ binh, vượt ngàn dặm để chinh phạt Đại Uyên. Tuy nhiên, vì đánh giá thấp ý chí chiến đấu của nước này cũng như không lường trước đường xá xa xôi, khó khăn mà Lý tướng đã thất bại.

Một lý do khác dẫn đến đại bại là vì các thành phố khác ở vùng Tây Vực khi đó đóng cửa, từ chối cung cấp lương thực cho quân Hán. Trong cuộc giao tranh đầu tiên ở lãnh thổ Đại Uyên, quân Hán ước tính chỉ còn 10.000 người, bị 2.000 quân Đại Uyên, trong đó phần lớn là kỵ binh đánh tan tác. Năm 102 TCN, Hán Vũ đế tiếp tục cấp cho tướng Lý Quảng Lợi 60.000 quân, hơn 30.000 ngựa, 100.000 con bò cùng hàng vạn gia súc để vận chuyển lương thực phục vụ cuộc viễn chinh tới Đại Uyên. Rút kinh nghiệm từ những lần trước, Lý tướng đã thành công vây chặt kinh đô Alexandria Eschate của Đại Uyên, buộcvcác quý tộc Đại Uyên làm phản, giết vua để chuộc lỗi với người Hán. Kết quả là người Đại Uyên phải nộp 3.000 hãn huyết bảo mã, đồng thời cấp lương thực cho quân Hán quay về.

Sau thất bại trước quân Hán, Đại Uyên dần suy yếu. Nó cùng với các quốc gia khác chịu ảnh hưởng của nền văn minh Hy Lạp ở Trung Á liên tiếp bị các bộ tộc du mục xâm lược và dần biến mất.

TIN CŨ HƠN
Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Thông thường, một ngôi nhà được tạo nên từ những vật liệu như gỗ, xi măng, gạch, đá… Thế nhưng, điều kỳ lạ là ở một tiểu bang như Massachusetts lại tồn tại một ngôi nhà bằng giấy.

Đăng ngày: 05/06/2026
Top 4 bí ẩn thú vị nhất thế giới cuối cùng đã được giải đáp!

Top 4 bí ẩn thú vị nhất thế giới cuối cùng đã được giải đáp!

Bất chấp nhiều thế kỷ nghiên cứu, vũ trụ và hành tinh của chúng ta vẫn còn là điều bí ẩn.

Đăng ngày: 05/06/2026
Nhân loại 100 triệu năm sau: Hành trình tiến hóa ngoài sức tưởng tượng!

Nhân loại 100 triệu năm sau: Hành trình tiến hóa ngoài sức tưởng tượng!

Khi nhìn lên các vì sao, bạn đã bao giờ nghĩ Trái đất sẽ trông như thế nào sau 100 triệu năm nữa chưa? Con người sẽ sống như thế nào vào thời điểm đó?

Đăng ngày: 05/06/2026
Các nhà vật lý học tìm ra manh mối đầu tiên về “hạt keo” - một loại hạt do lực tạo thành

Các nhà vật lý học tìm ra manh mối đầu tiên về “hạt keo” - một loại hạt do lực tạo thành

Sau nhiều thập kỷ nỗ lực và quan sát tới hàng tỷ sự kiện sinh hạt, nhóm các nhà vật lý đưa ra nhận định gây chấn động.

Đăng ngày: 04/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
Điều gì sẽ xảy ra khi thả bóng bay lên trời?

Điều gì sẽ xảy ra khi thả bóng bay lên trời?

Trong các ngày lễ, ngày hội, kỷ niệm... mọi người thường có hoạt động thả thật nhiều bóng bay lên trời, trông thật đẹp mắt và vui vẻ.

Đăng ngày: 03/06/2026
Dự đoán thời điểm con người có thể tuyệt chủng

Dự đoán thời điểm con người có thể tuyệt chủng

Một cuộc đại tuyệt chủng của động vật có vú, bao gồm cả con người, có thể xảy ra sau 250 triệu năm nữa do khí hậu thay đổi.

Đăng ngày: 03/06/2026
Khoa Học News