Khoa Học News

Ngoài khơi New Zealand, Trái đất đang tự nuốt đại dương

Một vùng hút chìm trẻ ngoài khơi New Zealand đã giúp các nhà khoa học giải thích bí ẩn vì sao một mảng kiến tạo có thể phá vỡ lớp vỏ đá cứng của Trái đất và bắt đầu quá trình lặn xuống một mảng khác.

Nghiên cứu vừa công bố trên Nature Geoscience đã mô tả cách một đứt gãy nhỏ trong một mảng kiến tạo liên tục bị ép và kéo trong hàng triệu năm, cho đến khi áp lực bị dồn nén đủ mạnh và khởi động một quá trình địa chất vĩ đại.

Công trình bắt đầu từ năm 2018 với chuyến thám hiểm trên tàu nghiên cứu Marcus G. Langseth ngoài khơi New Zealand. Tại đây tiến sĩ Brandon Shuck từ Đài quan sát Trái đất Lamont-Doherty của Đại học Columbia đã thu thập hình ảnh địa chấn chi tiết của đáy biển.


Trái đất có một vùng hút chìm non trẻ ngoài khơi New Zealand - (Ảnh: Brandon Shuck)

Các hình ảnh được ghép với các mẫu đã từ các cuộc thám hiểm đại dương khác, cung cấp các mốc thời gian địa chất để tái tạo lại một giai đoạn lịch sử đầy biến động.

Theo PHYS, các bằng chứng cho thấy 16 triệu năm trước, một vết nứt nhỏ bắt đầu xuất hiện nơi mảng kiến tạo Autralia. Vết nứt này từ từ lớn lên khi va chạm với các mảng kiến tạo khác - vì như chúng ta đã biết, các mảng kiến tạo, nói nôm na là các mảnh vỏ của Trái đất, luôn luôn chuyển động.

Khi vết nứt vỡ đủ dài và lớn, phần nặng hơn của mảng Autralia đã có thể xuyên qua vỏ đá của Trái đất và dần chui xuống bên dưới trong 800 triệu năm qua. Đây là một vùng hút chìm khá nhỏ với quy mô kiến tạo toàn cầu, nhưng các bằng chứng cho thấy vết nứt sẽ tiếp tục phát triển, kéo dài tới Nam Cực và thay đổi dần cảnh quan trong hàng trăm triệu năm tới.

Như nhiều nghiên cứu khác cho thấy, vỏ Trái đất không liền lạc như đa số các hành tinh khác mà được cấu tạo bởi 15-20 mảnh lớn nhỏ. Các mảnh này liên tục di chuyển trượt lên nhau, chui xuống bên dưới nhau qua quá trình hút chìm... kéo theo những thứ mà chúng cõng bên trên là các lục địa và đại dương liên tục biến đổi.

Toàn bộ quá trình này được gọi chung là "kiến tạo mảng", có vẻ hết sức đáng sợ nhưng lại rất quan trọng trong việc giúp Trái đất ổn định môi trường, bầu khí quyển và giữ được sự sống.

Quá trình này nhiều lần khiến đất đai trên hành tinh hợp nhất thành một siêu lục địa, bao quanh bởi siêu đại dương, rồi lại nhiều lần bị kéo xa ra, tách thành nhiều lục địa như ngày nay.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Chuyên gia tin học chỉ ra rằng đằng sau bức "Bữa tiệc cuối cùng" còn có hai hình ảnh khác: Hình ảnh Chúa đang chúc phúc lành và hình ảnh một đứa trẻ nhờ hình phản chiếu của bức tranh trong

Đăng ngày: 25/10/2026
Xoáy nước là gì? Xoáy nước xuất hiện như thế nào?

Xoáy nước là gì? Xoáy nước xuất hiện như thế nào?

Nước sông đang chảy xiết, khi tới trụ cầu thì bị cản, nên phải lùi lại sau. Nhưng phía sau lại là dòng nước đang cuồn cuộn chảy tới, kéo nó chảy theo.

Đăng ngày: 25/10/2026
Ngôn ngữ nào khó học nhất đối với người nói tiếng Anh?

Ngôn ngữ nào khó học nhất đối với người nói tiếng Anh?

Ngôn ngữ luôn đi liền với văn hóa của mỗi quốc gia, dân tộc. Vì vậy, học ngoại ngữ không phải là chuyện đơn giản bởi mỗi ngôn ngữ có những khó khăn riêng đối với từng đối tượng học

Đăng ngày: 23/10/2026
Ngọn lửa "địa ngục": Cháy được 4000 năm và không hề có dấu hiệu sẽ ngừng lại

Ngọn lửa "địa ngục": Cháy được 4000 năm và không hề có dấu hiệu sẽ ngừng lại

Cho dù là trong mưa gió hay tuyết đổ, những lưỡi lửa của Yanar Dag vẫn nhảy nhót trên sườn đồi của bán đảo Absheron.

Đăng ngày: 22/10/2026
Vì sao 5/5 Âm lịch được chọn là Tết Đoan Ngọ?

Vì sao 5/5 Âm lịch được chọn là Tết Đoan Ngọ?

Tết Đoan Ngọ được xem là ngày Tết lớn thứ 2 trong năm chỉ sau Tết Nguyên Đán. Vậy tại sao, Tết Đoan Ngọ lại được tổ chức vào ngày 5/5 Âm lịch?

Đăng ngày: 21/10/2026
Hố sụt khổng lồ tại Trung Quốc bất ngờ hé lộ một kỳ quan thiên nhiên ở đẳng cấp thế giới

Hố sụt khổng lồ tại Trung Quốc bất ngờ hé lộ một kỳ quan thiên nhiên ở đẳng cấp thế giới

Trong chuyến thám hiểm tại một hố sụt trong rừng tại Quảng Tây mới đây, đoàn chuyên gia địa chất đã bất ngờ tìm thấy một hệ thống hang động ngầm cực kỳ phức tạp.

Đăng ngày: 20/10/2026
Khoa Học News