Khoa Học News

Ngoài khơi New Zealand, Trái đất đang tự nuốt đại dương

Một vùng hút chìm trẻ ngoài khơi New Zealand đã giúp các nhà khoa học giải thích bí ẩn vì sao một mảng kiến tạo có thể phá vỡ lớp vỏ đá cứng của Trái đất và bắt đầu quá trình lặn xuống một mảng khác.

Nghiên cứu vừa công bố trên Nature Geoscience đã mô tả cách một đứt gãy nhỏ trong một mảng kiến tạo liên tục bị ép và kéo trong hàng triệu năm, cho đến khi áp lực bị dồn nén đủ mạnh và khởi động một quá trình địa chất vĩ đại.

Công trình bắt đầu từ năm 2018 với chuyến thám hiểm trên tàu nghiên cứu Marcus G. Langseth ngoài khơi New Zealand. Tại đây tiến sĩ Brandon Shuck từ Đài quan sát Trái đất Lamont-Doherty của Đại học Columbia đã thu thập hình ảnh địa chấn chi tiết của đáy biển.


Trái đất có một vùng hút chìm non trẻ ngoài khơi New Zealand - (Ảnh: Brandon Shuck)

Các hình ảnh được ghép với các mẫu đã từ các cuộc thám hiểm đại dương khác, cung cấp các mốc thời gian địa chất để tái tạo lại một giai đoạn lịch sử đầy biến động.

Theo PHYS, các bằng chứng cho thấy 16 triệu năm trước, một vết nứt nhỏ bắt đầu xuất hiện nơi mảng kiến tạo Autralia. Vết nứt này từ từ lớn lên khi va chạm với các mảng kiến tạo khác - vì như chúng ta đã biết, các mảng kiến tạo, nói nôm na là các mảnh vỏ của Trái đất, luôn luôn chuyển động.

Khi vết nứt vỡ đủ dài và lớn, phần nặng hơn của mảng Autralia đã có thể xuyên qua vỏ đá của Trái đất và dần chui xuống bên dưới trong 800 triệu năm qua. Đây là một vùng hút chìm khá nhỏ với quy mô kiến tạo toàn cầu, nhưng các bằng chứng cho thấy vết nứt sẽ tiếp tục phát triển, kéo dài tới Nam Cực và thay đổi dần cảnh quan trong hàng trăm triệu năm tới.

Như nhiều nghiên cứu khác cho thấy, vỏ Trái đất không liền lạc như đa số các hành tinh khác mà được cấu tạo bởi 15-20 mảnh lớn nhỏ. Các mảnh này liên tục di chuyển trượt lên nhau, chui xuống bên dưới nhau qua quá trình hút chìm... kéo theo những thứ mà chúng cõng bên trên là các lục địa và đại dương liên tục biến đổi.

Toàn bộ quá trình này được gọi chung là "kiến tạo mảng", có vẻ hết sức đáng sợ nhưng lại rất quan trọng trong việc giúp Trái đất ổn định môi trường, bầu khí quyển và giữ được sự sống.

Quá trình này nhiều lần khiến đất đai trên hành tinh hợp nhất thành một siêu lục địa, bao quanh bởi siêu đại dương, rồi lại nhiều lần bị kéo xa ra, tách thành nhiều lục địa như ngày nay.

TIN CŨ HƠN
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Khi chúng ta ăn khoai lang đã luộc chín, có khi sẽ mất vui vì bóc vỏ khoai đã phải cắt bỏ đi từng miếng khoai lớn, một củ khoai lang còn lại chả mấy mà ăn, còn có vị đắng

Đăng ngày: 31/05/2026
12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

Nếu bạn chưa biết thì vào đầu năm 2011, đồng tiền ảo này chỉ có giá dưới 1 USD. Do đó, đợt tăng giá bất ngờ này đã khiến nhiều người tự hỏi liệu có nên chú ý vào công nghệ này hay không.

Đăng ngày: 30/05/2026
Ý nghĩa thực sự của câu nói "gót chân A-sin" nhiều người vẫn dùng

Ý nghĩa thực sự của câu nói "gót chân A-sin" nhiều người vẫn dùng

Không chỉ là câu thành ngữ được nhiều người quen dùng, "gót chân A-sin" còn ẩn chứa câu chuyện về cái chết của chiến binh dũng mãnh nhất trong thần thoại Hy Lạp.

Đăng ngày: 30/05/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 30/05/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 29/05/2026
10 tật xấu phổ biến nhất của con người

10 tật xấu phổ biến nhất của con người

Dưới đây là 10 tật xấu phổ biến nhất được các nhà khoa học phương Tây xếp theo thứ tự ngược.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News