Khoa Học News

Người cổ đại cũng mê trò “hỏi xoáy đáp xoay”

Những câu truyện cười, các câu đố khó hiểu vốn là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người dân vùng Lưỡng Hà cổ đại 3500 năm trước. Mới đây, các nhà khoa học đã làm sáng tỏ nội dung đoạn văn bản được khắc trên một tấm gỗ, góp phần cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về sở thích kỳ lạ đó.

Nội dung đoạn văn bản khá rời rạc, phần lớn đã bị mất và dường như được viết bởi một bàn tay còn thiếu kinh nghiệm. Nó là những câu đố xoay quanh chủ đề chính trị, bia và sex.

Nhóm nghiên cứu tuy không chắc chắn 100% về nguồn gốc của phiến gỗ đó nhưng họ tin rằng tác giả của nó sống ở phía nam vùng Lưỡng Hà cổ đại, gần Vịnh Ba Tư.

Giáo sư Nathan Wasserman đến từ ĐH Hebrew thuộc Viện Khảo cổ học Giê-ru-sa-lem và Giáo sư Michael Streck đến từ Viện Altorientalisches tại ĐH Leipzig đã trình bày chi tiết phát hiện này trong ấn phẩm mới nhất của tạp chí Iraq.


Vào thời điểm hơn 3.500 năm trước, Babylon (ảnh) là một trong những thành phố quan trọng nhất ở miền nam Lưỡng Hà. Rất có thể tác giả của những câu đố đó sống trong vương quốc này.

Đoạn văn bản được viết bằng ngôn ngữ Xê-mít vùng Lưỡng Hà. Đây là thứ ngôn ngữ thường được người dân Babylon cũng như người dân các vương quốc cổ đại ở Trung Đông sử dụng. “Câu đố viết bằng tiếng Xê-mít là một thể loại tương đối hiếm từng được tìm thấy từ trước tới nay”, Wasserman nói.

Năm 1976, nó được đặt tại Bảo tàng Iraq ở Baghdad. Sau thời gian đó, Iraq phải trải qua ba cuộc chiến tranh liên tiếp, bảo tàng bị cướp phá. JJ Van Dijk là người đã sao chép bản khác từ đoạn văn bản gốc. “Chúng tôi vẫn đang cố gắng tìm ra nơi mà nó xuất hiện”, Wasserman cho biết.

Trong số những câu được giải mã, có câu khá thô thiển và đầy tính nhục dục, nhiều câu thì rất phức tạp và mang tính ẩn dụ. Nhưng trong câu sau đây, người ta lại thấy xuất hiện một chút hài hước về mặt chính trị, mặc dù nghe cũng khá bạo lực: “Ông ta khoét mắt ra: Đó không phải là số phận của một người đàn ông đã chết. Ông ta đã cắt cổ: Một người đàn ông chết (-Đó là ai?)”. Và câu trả lời ám chỉ một người chỉ huy hay có thể gọi là một thống đốc.

“Câu này mô tả sức mạnh của một thống đốc giống như những thẩm phán có thể trừng phạt hoặc kết án tử hình với bất kỳ ai”, Streck và Wasserman viết.

Hai câu đố tiếp theo mang tính rời rạc, dâm dục, tục tằn và khó hiểu với nghĩa khi được dịch ra (nhưng không chắc chắn) là: “(Cô gái) bị phá trinh đã không mang thai. (Cô gái) không bị phá trinh đã có thai (- Điều này là sao?)”.Câu trả lời khá kỳ lạ, đó là “lực lượng phụ trợ”. Wasserman cho hay ý nghĩa của điều bí ẩn này vượt quá sự hiểu biết của ông. “Tôi không hiểu những gì đang thực sự xảy ra, các lực lượng phụ trợ thường bao gồm những binh lính không giỏi, chỉ đạt dưới mức trung bình và họ thực sự không đáng tin cậy, đôi khi họ chạy trốn giữa trận chiến”, ông nói.

Ngoài ra, một câu khác, rất lủng củng và thô thiển: “…của mẹ bạn, là người đã giao hợp (với bà ấy) (-Đó là ai/cái gì?)”. Tuy nhiên, đáp án của câu hỏi này đã bị mất.

Đặc biệt có câu lại dựa trên phép ẩn dụ: “Tòa tháp thì cao nhưng lại không thấy cái bóng của nó (-Nó là gì?)”. Câu trả lời là ánh sáng mặt trời. Hãy tưởng tượng bạn đang ở bên ngoài và nhìn thấy các tia nắng trên bầu trời. “Nó trông giống như một cái tháp và tất nhiên là không có bóng, bởi vì chính nó là ánh sáng”, Wasserman giải thích.

Câu đố cuối cùng dựa trên tính logic (Lưu ý: bản dịch của câu đầu tiên vẫn chưa chắc chắn): “Nó giống như một con cá trong một cái ao. Nó cũng giống như những đoàn quân trước nhà vua (-Nó là cái gì?)”.

Câu trả lời là một cánh cung bị hỏng. Và đây là lý do: Những người lính đứng trước nhà vua là những người lính không phải ra chiến đấu, bảo vệ vương quốc. Ngoài ra “một con cá trong ao thực chất không hề có ích khi bạn đang đói. Tương tự như vậy, một cái cung bị hỏng cũng chỉ là vật vô ích khi bạ ra chiến trường hoặc đi săn một con nai”, Wasserman kết luận.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh số lượng còn lại của các câu đố tiếng Xê-mít là “rất nhỏ”. Do vậy, tấm gỗ này là vật chứng quan trọng giúp khám phá các thể loại văn học thời cổ đại.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Con người có những khả năng đặc biệt mà đến khoa học cũng phải "lắc đầu ngao ngán" không lý giải được.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

AK-47 kể từ khi chính thức được đưa vào sử dụng năm 1949 cho đến nay vẫn luôn nắm giữ vị trí là khẩu súng trường phổ biến nhất và mang lại hiệu quả sử dụng cao nhất ở khắp nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Dù là vật dụng nhỏ nhưng chúng thực sự là "quả bom nổ chậm", gây thiệt hại đến tính mạng bạn.

Đăng ngày: 24/09/2026
7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

Không ít nền văn hóa cổ đại lại coi "hiến tế người" một cách rùng rợn là điều rất bình thường trong cuộc sống của họ.

Đăng ngày: 24/09/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 22/09/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 20/09/2026
Điều gì xảy ra khi trái đất đảo cực?

Điều gì xảy ra khi trái đất đảo cực?

Liệu các cực từ của Trái đất sẽ đảo ngược? Và hậu quả sau khi đảo ngược là như thế nào?

Đăng ngày: 19/09/2026
Khoa Học News